"Jak zdobyć pastę. Panorama" - reportaż Janusza Deblessema

20.08.2025 ·22 min 14 s

Reportaż o jednym z najważniejszych symboli Powstania Warszawskiego. Gmach Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej (PAST-y) to drugi najwyższy budynek przedwojennej Warszawy. Podczas Powstania Warszawskiego był obiektem bardzo ważnym z dwóch powodów. Zapewniał łączność telefoniczną, a ze względu na wysokość zapewniał obserwację i ostrzał okolicznych terenów. Ponieważ był w rękach niemieckich to od pierwszych dni Powstania podejmowane były próby jego zdobycia. Nie było to zadanie łatwe, ale 20 sierpnia 1944 roku udało się. Jak do tego doszło? I dlaczego wciąż militarny wymiar powstania jest w dyskursie stawiany wyżej niż tragedia ludności cywilnej? W reportażu wykorzystano materiały dźwiękowe z Muzeum Powstania Warszawskiego i Muzeum II Wojny Światowej.

Wszyscy otworzyć usta. Jeszcze kilka sekund i przeraźliwy huk i wstrząs. W piwnicach huragan powietrzny. Starszy sierżant Barbara Matys-Wysiadecka, Baśka Bomba. Wrażenie, że trzy piętra wylądowały nam na głowie i zdecydowana komenda kmity. Chłopcy za mną, kto żyw, do przodu. Podporucznik Bronisław Lubicz-Necz-Leszek. Tuman kurzu zalega całą klatkę schodową. Baśka Bomba. Jotez zabiera nas do góry. Przed nami kmita ze swoimi chłopakami. Na wysokości drugiego piętra widać niebo. Na wprost pożar od naszej miny. Jotez. Rozpoczyna się bieg na trzecie piętro. Dobiegamy drugiego piętra.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.