Reportaż: Industriada 3

Mamy przygotowany program, który doskonale wpisuje się w motyw przewodni tegorocznej Industriady, czyli twarze przemysłu. Dyrektor Muzeum Hutnictwa Czynku Walcownia w Katowicach, Ewa Mackiewicz. I przede wszystkim chcielibyśmy pokazać tutaj twarze przemysłu cynkowego, czyli postacie związane z rozwojem hutnictwa cynku, szczególnie w Szopienicach. Będą to postacie niekoniecznie bardzo znane, a jednak zasłużone, które chcielibyśmy wyeksponować w formie wystawy i przybliżyć właśnie publiczności. Poza tym planujemy także działania, w które angażuje się Stowarzyszenie na Rzecz Powstania Muzeum Hutnictwa Czynku, czyli dawni pracownicy Huty Metali Nieżelaznych Szopienice, którzy w ramach naszego muzeum prowadzą Izbę Tradycji. Będzie możliwość zwiedzania tej Izby, ale także spotkania właśnie z dawnymi pracownikami.

Są te sylwetki, ja bym powiedział, posągowe. Historyk w Muzeum Hutnictwa Czynku Walcownia w Katowicach, Arkadiusz Kałwa. Sylwetki, o których się mówi, jak Pan wspomniał, Walenty Roździeński, Karol Godula. To są ludzie, którzy przez lata utrwalili się bardzo mocno w świadomości społeczności szerszej. Natomiast my, jako Muzeum Hutnictwa Czynku Walcownia, pragniemy się skupić na postaciach, które może gdzieś tam jeszcze istnieją w świadomości szopieniczan, chociażby tutaj, natomiast na szerszą skalę nie zostały odkryte. I przez co my będziemy bazować na postaciach, które przez wieki stanowiły trzon Szopieńskiego Hutnictwa Cynku i Ołowiu. Takie postacie jak chociażby Friedrich Bernardi czy Anton Uteman, które były bardzo ważne dla budowy tego potężnego odłamu przemysłowego.

Wiele ludzi na przestrzeni lat zajmowało się zawodowo ratowaniem zabytków techniki. Ratowanie zabytków to ich wykupowanie, ale też Uruchamianie tego, co przed laty żyło, a dziś niekoniecznie. Taką osobą jest nasz niezastąpiony pan Janusz Stoloż, który przybył do walcowni cynku w poprzedniej dekadzie i zaczął zajmować się uruchamianiem tych maszyn należących do naszego ciągu technologicznego. Dba o nie, pielęgnuje po dziś dzień. Jak się uruchamia ponad 120-letnie maszyny? Naciska się przycisk czarny. I włącza się. Ale to już jest anegdota. To jest anegdota, no bo tego się nie da wygooglować, tego się nie da wpisać w internet.

Gryfna Frelka to potoczna nazwa nadana przez pracowników w walcarce wykańczającej do walcowania blach cynkowych. Była to walcarka z 1904 roku. Przy okazji jej uruchomienia wpędzane w ruch jest koło zamachowe. Koło zamachowe, które powolnymi obruchami wprawia w ruch walec górny, walec dolny. Można powiedzieć taki jeszcze później XIX wiek w pigułce dla oglądającego. I to będzie takie największe, najbardziej spektakularne wydarzenie tutaj w Walcowni. Będzie dużo tych wydarzeń, ale myślę, że to taka przysłowiowa wisienka na torcie. To jest Pana drugi dom, ta Walcownia? Oj, to był pierwszy dom. To był pierwszy dom, bo jako 15-letni chłopak tu się nauczyłem wszystkiego. Przede wszystkim wytrwałości, cierpliwości.