Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Monika Malec "Czachórski"

02.03.2026 ·42 min 53 s

Władysław Czachórski to malarz, który urodził się w Lublinie w kamienicy naprzeciwko wejścia do Bazyliki o.o. Dominikanów na Starym Mieście. Jego kariera nabrała tempa i rozwinęła się w Monachium. Na początku dzielił pracownię z Józefem Brandtem, ale później otworzył własną. Często odwiedzał rodzinę w dworku w Grabowczyku k. Hrubieszowa, gdzie portretował bliskich. Jego prace mają nieco inny charakter niż obrazy tworzone przez współczesnych mu malarzy takich jak: Maksymilian Gierymski, Józef Brandt czy Kossakowie. Znalazł swoją artystyczną niszę i stworzył ze swojego nazwiska markę. Osiągnął komercyjny sukces na przełomie XIX i XX wieku. Dziś jego obrazy kosztują krocie na aukcjach. Według ekspertów obrazy malowane na zamówienie, choć są perfekcyjne, to te malowane dla własnej satysfakcji i na użytek rodziny, mają jeszcze większą maestrię wykonania. Jego malarstwo wciąż zachwyca detalem i realizmem oddania.Fot. Obraz W. Czachórskiego "Dama z książką" na wystawie w Domu Aukcyjnym Agra-Art w Warszawie.

Brata malował w stroju takim historycznym. Tak, i to właśnie w takim ulubionym, siedemnastowiecznym stroju. Strój Wandajka i epoka tego malarza, jego sposób portretowania był tą największą inspiracją dla Czachórskiego. On pisze wręcz o tym, jak chodzi w Monachium do Nowej Pinakoteki, żeby oglądać najlepsze portrety Wandajka. I wręcz szuka w jego rysunkach jakiś konkretnych elementów stroju, takich dosłownie drobiazgów, które mógłby też umieścić w swoich obrazach. Właściwie można powiedzieć, że portrety rodzinne, czyli albo takie portrety, które powstawały niejako z pobudek prywatnych, to są chyba najlepsze prace Władysława Czachórskiego.

To co sprzedawał i co cieszyło się wielkim zainteresowaniem kolekcjonerów, odbiorców generalnie, ale także kunsthändlerów, tych pośredników na rynku handlu dziełami sztuki, to były takie prace, które zdaniem krytyków reprezentują trochę niższy poziom artystyczny. Są pracami, które powstawały z powodów komercyjnych. One są takie mniej twórcze. To jest bardzo biegły artysta, z dużą sprawnością maluje i to też zyskało mu dużą popularność, ale jednak te prace, które tworzył nie na rynek, tylko z pobudek prywatnych, na pewno prezentują wyższy walor artystyczny, na przykład portrety brata.

Jak pisze Piątkowski, śmierć ukochanego nad wszystko brata w 1904 roku oddziałała nadzwyczaj silnie na organizm Czachórskiego. W życiu jego nastąpił znamienny zwrot. Dotychczas co roku w porze letniej spędzał kilka miesięcy we wspólnym z bratem majątku – Grabowczyku. Po jego śmierci postanowił zlikwidować swoje interesy w kraju i na stałe osiąść w górskiej miejscowości w okolicach Monachium. W tym celu kupił odpowiedni grunt i w ostatnich kilku latach życia zajmował się planami domu, który pragnął postawić. Projektu tego nie doprowadził jednak do skutku.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.