Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Mariusz Kamiński "Odwet"

05.02.2023 ·43 min 40 s · 7 rozdziałów

Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Parczewa, w lipcu 1944 roku, wraz z nowym porządkiem politycznym pojawiła się władza komunistyczna. Wspierana była przez byłych żołnierzy partyzantki komunistycznej i PPR a teraz funkcjonariuszy UB, MO, głównie pochodzenia ukraińskiego i żydowskiego oraz uzbrojonej tzw. żydowskiej ochrony miasta. W ciągu kilkunastu miesięcy ich działania, a więc kradzieże, rozboje dokonywane na miejscowej ludności, aresztowania i obławy na żołnierzy podziemia, doprowadziły do odwetu ze strony Zrzeszenia WiN. 5 lutego 1946 roku, do Parczewa, na kilka godzin wkroczył oddział Leona Taraszkiewicza ps. ”Jastrząb”. Wydarzenie do dzisiaj budzi wiele emocji. W audycji z 2016 roku głos zabierają: - dr Mariusz Bechta z warszawskiego IPN-u, autor książki „Pogrom czy odwet?” poświęconej akcji zbrojnej Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” w Parczewie 5 lutego 1946 roku - dr hab. Jacek Romanek z lubelskiego oddziału IPN - dr hab. Mirosław Szumiło historyk z UMCS-u - mecenas Mieczysław Bielski , mieszkaniec Parczewa od 1942 roku, świadek historii - Jan Macech z miejscowości Kolano, świadek historii - kapitan Edmund Brożek, żołnierz Armii Krajowej - Jan Bekiesza, żołnierz Armii Krajowej, więzień Urzędu Bezpieczeństwa we Włodawie

Pierwsze wrażenia i opowieść o Parczewie

Rozmówca opisuje Parczew, jego historię i opowiada o swoich doświadczeniach z okupacji.

1:02
Historia getta i zbrodni w Parczewie

Rozmówca opisuje zbrodnie dokonane przez Niemców i Żydów w getcie, a także opowiada o ucieczce Żydów do lasów.

3:46
Organizacja milicji komunistycznej w Parczewie

Rozmówca opisuje organizację milicji komunistycznej w Parczewie i jej związek z milicją obywatelską.

3:04
Akcja Jastrzębia i jej motywacja

Rozmówca opisuje akcję Jastrzębia z 5 lutego 1946 roku i jej motywację, a także opowiada o wywiadzie przed akcją.

15:15
Szczegóły akcji Jastrzębia

Rozmówca opowiada o swoich doświadceniach po akcji Jastrzębia, a także o aresztowaniu przez NKWD.

15:55
Zakończenie opowieści

Rozmówca pyta o datę śmierci Jastrzębia.

4:32
Konsekwencje akcji bojowej

Rozmowa o konsekwencjach akcji bojowej polskiego podziemia w Parczewie, w tym wyjazd Żydów na Dolny Śląsk, Skandynawię, Stanów Zjednoczonych i Izrael.

4:28

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.