Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Katarzyna Michalak "Nasza kołysanka"

04.03.2026 ·29 min 45 s

Oto Magda, Tomek i ich syn Leo. Ludzie, którzy postanowili się nie poddać.Leo od urodzenia choruje na klątwę Ondyny (CCHS) - rzadkie schorzenie o podłożu genetycznym, objawiające się między innymi zaburzeniami oddychania. Kiedy chłopiec zasypia, jego oddech musi być wspomagany przez specjalistyczne urządzenia. Rodzice Leo szybko otrząsnęli się z rozpaczy. Postanowili, że ich życie będzie ciekawe i aktywne - mimo wszystko. Jako artyści sięgnęli po język sztuki, aby nagłośnić sytuację chorych na CCHS i pozyskać środki na wynalezienie leku na klątwę Ondyny. Reportaż ukazuje, jak rodziła się niesamowita płyta "Ondinata. Pieśni dla Ondyny".Proces "zdejmowania klątwy" trwa, dlatego też zachęcamy do wsparcia Polskiej Fundacji CCHS "Zdejmij klątwę".

KONIEC! Tak naprawdę to spotkanie wyniknęło przypadkowo i nieprzypadkowo, dlatego że półtora roku przed projektem i przed ukazaniem się płyty spotkałem moją dawną znajomą z dzieciństwa na Żoliborzu. Nie widzieliśmy się prawie chyba 30 lat i ona zadała pytanie, a słuchaj, bo mam takiego znajomego, który pomaga pewnej parze przy pewnym bardzo ciekawym, pięknym i ważnym projekcie wynalezienia leku na klątwę ondyny. Czy ja mogłabym dać telefon do ciebie, bo on szuka artystów, ale jest spoza branży. I właśnie Rafał wciągnął Sebastiana.

Tak, dzisiaj jestem zmęczona. Chyba jeszcze nie doszłam do siebie po pobycie w szpitalu z Leosiem. W zeszłym tygodniu byliśmy w nowo założonym ośrodku dedykowanym chorym na klątwę ondyny. Ten ośrodek powstał przy Uniwersyteckim Centrum Klinicznym w Gdańsku we współpracy z Ośrodkiem Chorób Rzadkich oraz Kliniką Neurochirurgii Rozwojowej i naszą fundacją. Żeby odpowiedzieć w pełni na pytanie, czemu to jest tak ważne, muszę się cofnąć do podstawowych informacji, czyli do klątwy ondyny zespołu ośrodkowej hipowentylacji wrodzonej. Jest to choroba genetyczna.

Artyści i podróżnicy Magda Hickel i Tomek Śliwiński zostali po raz pierwszy rodzicami w 2010 roku. Urodził się, dostał 10 punktów w skali Abgar. Pród był dosyć ciężki, byłam bardzo zmęczona i na początku wszystko było przewspaniałe. Był duży, zdrowy, piękny, silny. No a po 5 minutach coś zaczęło lekarzy położne w zasadzie niepokoić, zrobił się merkotny. I szybko trafił na OIOM. Nad ranem dostałam komunikat, że już tylko maszyny podtrzymują go przy życiu. Pamiętam, jak pierwszy raz usłyszałam tę przeklętą zbitkę słów klątwy ondyny.

Stałam wtedy nad łóżkiem, Leo, który miał dwa dni, staliśmy razem z Tomkiem i przyszła taka kobieta, lekarka i tak rzuciła, rzuciła dosłownie, rzuciła słowami w nas. Przeczytałam właśnie w internecie o takiej chorobie klątwy ondyny. On pewnie do końca życia będzie tak leżał. I to była bomba. To była bomba. To była bomba. To było Nagasaki. I myśmy wtedy wyszli, odeszliśmy z tej intensywnej terapii, gdzie leżał Leo i otworzyliśmy internet oczywiście. I pamiętam, jak ją pierwszy raz zobaczyłam. Stała taka biała, w takiej białej sukni, z jakimś takim dzbankiem, długie włosy.

Tymczasem ukochany zdradza Ondynę, bo jego miłość przemija wraz z jej boskim czarem. Obiecał kochać ją do ostatniego oddechu i zawiódł. A kiedy jego wiarołomstwo wychodzi na jaw, Ondyna przeklina kochanka. Będzie oddychał tylko na jawie, ale gdy zaśnie, oddech go opuści. Ból zdradzonej i odrzuconej kobiety owocuje okrutną zemstą i ukochany Ondyny umiera. Klątwa Ondyny, groźba śmierci we śnie, wisi nad chorymi na CCHS, choć nie ma tu żadnej ich winy.

Zainteresowanie rzadką, potencjalnie śmiertelną chorobą wzrosło na całym świecie. W Ameryce powstała fundacja, której celem stało się scentralizowanie finansowania badań nad lekiem na klątwę ondyny. Rodzice Leo zrozumieli, że za pomocą sztuki mogą nie tylko opowiedzieć swoją historię, ale realnie przyczynić się do poprawy sytuacji chorych na klątwę ondyny. To jest połączenie maszyny, która wspomaga oddech, ale to też jest odgłos maszyny koncentratora tlenu. To jest kilka innych maszyn. Tak naprawdę mamy takie zdjęcia, jak nagrywam te różne maszyny, no to tak jakbyśmy się znaleźli w jakimś takim parku technologicznym, że mieliśmy mnóstwo tych maszyn, mnóstwo odgłosów, mnóstwo kabli.

On sobie albo jeszcze coś czyta, albo po prostu idzie spać. I zazwyczaj ta pierwsza faza snu jest dosyć spokojna, a potem w okolicach 12, czyli kiedy wyjedziemy spać, zaczynają się alarmy. I one są spowodowane przeróżnymi czynnikami, na przykład tym, że może się antena przesunąć i wtedy nie działa prawidłowo jeden z odbiorników. Może na przykład Leo się położyć na boku i nierównomiernie oddychać. Może się jakaś wydzielina pojawić w drogach oddechowych, której on nie czuje, że musi odkrztusić, bo zdrowy człowiek czuje, że się dusi. Choroba Leo polega na tym, że on nie ma dyskomfortu związanego z brakiem tlenu. Gdyby on zanurkował za ondyną, za syreną, to by mógł popłynąć... Współpraca w Wrocławiu

I tak powstał ten utwór, kołysanka dla ondyny. Kołysanka dla Londyny i w ogóle moje utwory, które znalazły się na tym dwupłytowym albumie. Wszystkie dźwięki pochodzą z kontrabasu, ponieważ kontrabas jest takim moim współtowarzyszem w życiu, z którym podróżuję przez muzykę. Zawsze marzyłem o tym, żeby pokazać kontrabass zupełnie od innej strony, nie takiego instrumentu, który jest widoczny na scenie, ale go nie słychać, ale żeby był takim samowystarczalnym twórcą wszystkich dźwięków, i harmonii, i melodii, i struktury rytmicznej. Jak wiele mam... Śpiewałam Leosiowi do snu i ta kołysanka towarzyszyła.

I tak sobie obserwowałam, jak ludzie w jakiś sposób dealują, że tak powiem, z tymi bóstwami. Przynoszą ich jakieś tam dary, ofiary składają, okadzają, śpiewają. I to jest w każdej kulturze. I tak jak w moim pierwszym takim odruchu nienawidziłam tej Ondyny, byłam na nią wściekła, że jak ona mogła tę klątwę rzucić na moje dziecko, tak w pewnym momencie spojrzałam na nią zupełnie z innej perspektywy. I zobaczyłam w niej zranioną kobietę, którą zdradził ukochany. Ja się po prostu wściekła i poczułam tą niebywałą empatię do tej mitycznej boginki. I wtedy właśnie sobie pomyślałam, no to może po prostu my dla niej zaśpiewamy, żeby ona się udobruchała, żeby już po prostu... Już, już, już zdjęła tę klątwę.

To bardzo nam na tym zależało, z tego względu, że to się bardzo mocno łączy z legendą. To jest fenomenalne, że takie osoby można spotkać, które po prostu nam chcą pomóc. A teraz oddaję głos Magdzie Higel, która razem ze mną założyła Polską Fundację CCHS i razem ze mną jest zarządzie tej fundacji, ponieważ to właśnie nasza fundacja wyprodukowała tę płytę. W lutym 2021 roku odbył się jedyny jak dotąd koncert pieśni dla Londyny. Jest to ciężkie, ale na horyzoncie pojawiła się nadzieja.

Muzyczna opowieść o gniewie, lęku, miłości i nadziei została zapisana dla nas na płycie. Każda złotówka dochodu z tej płyty zostaje przeznaczona na badania nad lekiem na CCHS. I my możemy przebłagać Ondynę. Mama, podłączysz mnie do pulsu?

Pokazano wszystkie 11 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.