Mentionsy Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

William Shakespeare - "Makbet"

13.05.2026 ·56 min 19 s · 11 rozdziałów

Początek XVII wieku w Anglii. Katoliccy spiskowcy podkładają trzy tony prochu w piwnicach Westminsteru w przeddzień inauguracji Parlamentu. Chcą zabić nowego króla Jakuba i powrotu starej wiary w Anglii. Plan zostaje udaremniony, spiskowcy powieszeni, przez wiele miesięcy tą sprawą żyje Londyn. Jakub I od dawna ma obsesję na punkcie walki z czarownicami, satanizmem, magią, wywoływaniem duchów. Pisze nawet na ten temat rozprawę pt. „Demonologia”. William Shakespeare ze swoją trupą przechodzi pod mecenat króla i pisze sztukę, której celem propagandowym jest piętnowanie królobójstwa i czarów, a także popularyzacja mitu założycielskiego Stuartów, których przedstawiciel właśnie połączył Anglię i Szkocję w unii personalnej. Jednak „Makbet” to nie jest historyczny ani polityczny komentarz do współczesności. Ta sztuka to jeden z najbardziej skomplikowanych psychologicznie dramatów Shakespeare’a: opowieść o zbrodni, ambicji i opętaniu dwojga małżonków zniewolonych obietnicą, która prowadzi ich do katastrofy. To studium zbrodni, w której centrum stoi dwoje kochających się ludzi, z których żadne nie jest jednoznacznie złe. To tragedia męża, który osuwa się w zbrodnię i żony, która go do niej popycha. Shakespeare zadaje pytania o naturę zła, o granice determinizmu i wolności wyboru. Ta filmowa realizacja „Makbeta” jest hołdem złożonym tekstowi dramatu. To on stanowi podstawę inscenizacji i determinuje jej formę. Widz uczestniczy w performatywnym czytaniu sztuki, aktorzy są przekazicielami myśli i poezji Szekspira, słowa – ich treść, rytm, brzmienie – tworzą fundament spektaklu. Oryginalna przestrzeń dźwiękowa buduje napięcie i nastrój, wyodrębnione ze scenicznej ciemności postaci przenoszą widza w świat Szekspirowskiego dramatu. Opis na podstawie wstępu i komentarza Anny Cetery-Włodarczyk w: William Shakespeare, „Makbet”, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2022. Przekład - Piotr Kamiński Redakcja naukowa przekładu – Profesor Anna Cetera-WłodarczykKrzysztof Stelmaszyk – Makbet Małgorzata Zajączkowska – Lady Makbet Andrzej Grabowski – StarzecMateusz Rusin – Posłaniec, Zjawa, Malcolm, Seyton, MacduffProducent - Dariusz RosiakReżyseria – Paweł ZiemilskiZdjęcia – Mateusz Wajda PSCMontaż – Filip DziubaMuzyka - José Manuel Albán JuárezOperatorzy kamer - Krzysztof Mieszkowski, Mateusz WajdaAsystenci kamery – Jakub Turek, Maksymilian Łobaczewski, Tobiasz RomaszkanOświetlacze – Dariusz Nidziński, Paweł PiernikDźwięk – Krzysztof SalawaUdźwiękowienie – Kris Wawrzak Korekcja barwna – Magdalena Nizel Grafika – Marta KacprzakWspółpraca na planie – Agata Chodyra, Zuzanna RosiakSprzęt zdjęciowy – MX35 Camera RentalDziękujemy marce Cocciné za wsparcie finansowe spektaklu.Właścicielem praw do obrazu i dźwięku w tej realizacji jest Dariusz Rosiak. Odtwarzanie publiczne bez zezwolenia zabronione. © Dariusz RosiakRozdziały:(02:20) Scena 2: Takie podszepty sił nadprzyrodzonych…(03:55) Scena 3: Glamisem jesteś i Cawdorem. Będziesz…(09:30) Scena 4: Gdyby się mogło stać – i na tym koniec…(16:04) Scena 5: Czy mnie wzrok myli, czy to nagi sztylet…(19:30) Scena 6: Co ich upiło, to mnie pokrzepiło…(26:10) Scena 7: Przez siedemdziesiąt lat, które pamiętam…(28:14) Scena 8: Nie powiesz, że to ja! Kto z was to zrobił…(31:50) Scena 9: Kciuk mnie swędzi, wniosek z tego…(36:10) Scena 10: Odkąd Jego Królewska Mość wyruszył w pole…(40:48) Scena 11: Jak tam królowa, gadaj…(42:58) Scena 12: Seyton! A, jesteś. Czego, durniu mleczny…(45:38) Scena 13: Ten las przed nami – tak! To Las Birnamski…(46:40) Scena 14: Sztandary nasze wywiesić na murach…(51:24) Scena 15: Nie mam jak uciec, do pala przykuty…(54:35) Scena 16: Chwała ci, Królu, bo dziś jesteś królem…

31:12 · Lady Macbeta martwi się konsekwencjami 3

Macbethie... Macbethie... Słuchałbym ciebie nawet trojgiem uszu. Możesz być krwawy, stanowczy zuchwały. Wśród mężów, których rodziła kobieta, żaden nie zdoła powalić Macbetha. Nikt nie zwycięży go, póki nie stanie las Birnam u stóp. Wierz na Dunsinanie i szturm przypuści.

To się nie wydarzy. Jak się werbuje las, kto drzewom każe powstać z korzeni? Słodycz lejesz w uszy, trupy nie wstaną, aż się birna mruszy. Magbet żyć będzie, patrząc na świat z góry, nim dług swój wobec czasu i natury spłaci swym tchnieniem ostatnim. Od dzisiaj syn pierworodny serca wnet się stanie mego ramienia pierworodnym synem.

Czy o nich słyszałeś? Tak, to i owo. Z królewskich rozkazów. Śmierć mi nie straszna, ni zguba, aż wstanie las Birnam u stóp. Wierz na dąsynanie. Jak już raz trzmychnę, zwierz na dąsynanie, więcej tu moja noga nie powstanie. Sejton! A, jesteś.

43:04 · Macbet planuje walkę z Anglikami 1

Ten las przed nami, tak, to las birnamski. Niech każdy żołnierz zetnie sobie gałąź i niesie ją przed sobą. Tak skryjemy naszą liczebność i w błąd wprowadzimy ich wywiadowców. Oto przyszła chwila, która każdemu z nas twardo odmierzy, co winien, a co. Jemu się należy. Chwiejne nadzieje. Wszędzie myśl zawiła. Lecz pewny wyrok. Niech feruje siła! By to rozstrzygnąć.

47:15 · Macbet przygotowuje się do walki 2

Zdmuchnij ten ogarek. Życie to cień kulawy, aktorzyna, co przez godzinę szasta się po scenie, aż za nie mówi. Opowieść idioty poczęta w szale. wywrzeszczana w gniewie, a sensu w niej zagroźć. Króluj, panie, muszę ci opowiedzieć, co widziałem, ale sam nie wiem, jak. Mów po kolei. Kiedy na wzgórzu sprawowałem wartę, spojrzałem w stronę Birnam i przysięgam, że las się zaczął ruszać.

Nic ci nie grozi, aż las Birnam przyjdzie do Dunsynanu. I oto las idzie do Dum Synanu. Bierzcie broni w pole. Jeśli nam tamto przed oczami stanie, na nic ucieczka i próżne gadanie. Dosyć mam słońca. Mierdzić mnie zaczyna. Świat, czas najwyższy, aby legł w ruinach. Udeście w dzwony! Wichrze, wij! Giń, świecie! Jak już umierać, to w zbroi nagrzmiecie.

52:09 · Macbet i Macduf walka 1

słuchając przekleństw nikczemnej hołoty? Choć Birnam przyszedł do wież Dunsynanu i choć kobieta cię nie urodziła, zagram ostatni raz. Ciało osłaniam tarczą, Magdufie. Raźno, składaj ciosy! Przeklęty pierwszy, kto zawoła dosyć.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.