Raport o stanie świata - 18 października 2025

Co pańskim zdaniem spowodowało w tej chwili ten ruch Chińczyków? Powiem, jak Pekin to tłumaczy. Pekin mówi w ten sposób, że Ameryka od lat już stosuje restrykcje eksportowe, pozbawiając Chińczyków krytycznych technologii do zastosowań wojskowych. I to jest prawda. Amerykanie w ogóle wymyślili ten sposób operowania, żeby pewne krytyczne technologie, w których dominują, użyć do nacisków na swoich przeciwników i rzeczywiście systematycznie to rozbudowywali i rozbudowują nadal. I Chińczycy mówią, tym razem też tak było, żeśmy odpowiedzieli po prostu na działania amerykańskie. Rzeczywiście z końcem września Amerykanie wprowadzili kolejną z całego korowodu nową regulację uszczelniającą te restrykcje eksportowe na eksport do Chin, co zresztą uruchomiło poboczny ciekawy temat, czyli przejęcie przez Holendrów spółki procesorowej Nexperia.

Wspomniał Pan o przejęciu przez rząd holenderski chińskiej spółki Nexperia, produkującej czipy. Spółka ma siedzibę... w Holandii, to chyba bardzo mocno doda też oliwy do tych sporów unijno-chińskich. Mówiliśmy o amerykańsko-chińskim sporze czy wojnie handlowej, ale tutaj dochodzi Europa w myśl tego, o czym pan mówił. Te obostrzenia dotyczą całego świata. Czy Europa jest w stanie realnie walczyć z Chinami? w dziedzinie nowych technologii, zwłaszcza na przykład metali ziem rzadkich? I czy ten ruch rządu holenderskiego to jest coś, co będzie się pojawiało w Europie w tej chwili? Ja bym powiedział, że Europa nie ma innego wyjścia. To znaczy ja opowiadając o tych restrykcjach na metale ziem rzadkich, staram się podkreślać jakby o co nominalnie i zgodnie z tymi regulacjami chodzi.

według którego będą działały niektóre kraje europejskie w podobnych sytuacjach? Holandia jest szczególna, bo ona jest między młotem a kowadłem w tym niezwykle ważnym obszarze rywalizacji chińsko-amerykańskiej, czyli półprzewodnikach. Bo Holendrzy są takim punktem na mapie świata, gdzie rzeczywiście mamy do czynienia z bardzo zaawansowanymi... zdolnościami procesorowymi. ASML, ta firma, która produkuje maszyny, jest globalnie znana, bez nich nie da się robić najbardziej zaawansowanych procesorów. Nexperia produkuje raczej takie starsze, czy tam inne rodzaje procesorów, używane na przykład w obszarze motoryzacji i wielu innych. To nie są te czipy do AI, o których się najwięcej mówi, ale są niezbędne do tego, żeby utrzymać produkcję w Europie.

Wręcz część doniesień prasowych mówi, że Amerykanie powiedzieli w ten sposób. Albo usuniecie chińskiego CEO z Experii, albo Experia wejdzie pod nasze nowe regulacje eksportowe i po prostu będzie miała problem z funkcjonowaniem. A mówiliśmy o kowadle, to jeszcze młot. W odpowiedzi na holenderskie działania Chińczycy zabronili eksportu pewnych dóbr do Nexperii w Holandii ze strony Nexperii czy tam Wingtechu z Chin. Czyli spółka matka nie może do swojej spółki córki eksportować, ponieważ spółka córka została... w ten sposób przejęta. Ja dodam jeden tylko mały szczegół, że to nie jest zupełnie nową, bo Chińczycy kilka lat temu zrobili bardzo podobną rzecz ze spółką Arm.