Raport o książkach – Jerzy Jarniewicz „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja”
A co jeśli w przekładzie literackim nie idzie wcale o podobieństwo, tylko o różnicowanie?Czy zadaniem tłumacza i wartością absolutną jego pracy jest rzeczywiście maksymalne zbliżenie się do oryginału? A może w przekładzie nie chodzi wcale o powielanie, ale o zmianę, nie o zastępowanie, tylko o wzbogacanie?Bo „czyż przekład nie jest między innymi po to, by nasz język dzięki spotkaniu z obcym wyszedł poza utarte szlaki, wypuścił się w nieznane?”To pytania, które w swojej nowej książce „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja” zadaje tłumacz, poeta i krytyk literacki Jerzy Jarniewicz.Dlaczego, myśląc o przekładach literackich, skupiamy się najczęściej na tym, co w tłumaczeniu umyka, ginie, a rzadko zastanawiamy się nad tym, co przekład wnosi do naszego języka i jak pobudza literaturę do wiecznego życia?Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Jerzy JarniewiczKsiążka: Jerzy Jarniewicz, „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja”, Wydawnictwo Officyna---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
To pytania, które w swojej najnowszej książce zatytułowanej Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja zadaje tłumacz, poeta i krytyk literacki Jerzy Jarniewicz. Dlaczego myśląc o przykładach literackich skupiamy się najczęściej na tym, co w tłumaczeniu umyka, ginie, a tak rzadko zastanawiamy się nad tym, co przekład wnosi do naszego języka i jak pobudza literaturę do wiecznego życia? Rozmowa z Jerzym Jarniewiczem w raporcie o książkach już za chwilę. Drodzy słuchacze, to wszystko co robimy jest możliwe dzięki Waszemu wsparciu. Każda raportowa odsłona, format i cykl to nasze wspólne dzieło.
Dzień dobry. Dzień dobry. Gościł pan już w raporcie o książkach w roli poety w 2022 roku. Nie wiem, czy pan sobie przypomina. Rozmawiał pan wtedy z Dariuszem Rosiakiem o zbiorze poetyckim Mondokane. Zresztą ten rok 2022 był, zdaje się, bardzo ważny dla pana, bo wtedy też został pan laureatem Nagrody Literackiej Nike. Dziś rozmawiać będziemy o pańskiej najnowszej książce Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja, w której pisze pan i to w takim najszerszym ujęciu o sensie przekładu literackiego. O tym, kim jest tłumacz, jaką pełni rolę w literaturze, jaką pełni rolę wobec literatury, jakie ma obowiązki, jakie ma prawa.
Jak daleko można ten język polski przeformułować? Jak bardzo radykalnie można przesuwać granice tego języka? To jest pytanie, które pan zadaje. I to jest ta transgresja też, prawda? I to jest ta transgresja z tytułu też pańskiej książki. Książki o tytule Trans, czyli transfer, transgresja, właśnie translacja. O tych granicach, o tym radykalnym przesuwaniu granic języka, o tym przetwarzaniu języka pisze Pan chyba w jednym z moich ulubionych rozdziałów tej książki zatytułowanym Parataksy i enumeracja o spójniku tłumacza. To jest proszę Państwa olśniewająca opowieść o tym, jakie sensy niesie ze sobą jedna literka I, czyli ten spójnik.
Może tak bym nawet spojrzał na ten obraz Bruegla. A jeżeli stawiamy sobie te pytania, jeżeli tutaj przedstawiamy sobie próby interpretacji, to być może dlatego, że jest to obraz, w którym tak ważną rolę gra spójnik i. Prawda? Tak. Można powiedzieć, prawda, że to jest oracz i rybak i żeglarz i ikar, prawda? Nie ustawiamy tutaj hierarchii, że ikar a obok. I to jest właśnie wspaniałe w tej książce Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja, że z rozdziału o spójniku I wyłaniają się takie opowieści, takie historie, takie rozmyślania, takie refleksje, bo język tak pracuje.
I takie wnioski między innymi płyną z opowieści, które snuje pan w swojej książce. Więcej jest tych rozdziałów fascynujących, jak choćby ten o George Orwellu i o tym, jak jeden z polskich tłumaczy próbował zwrócić George Orwella lewicy. Jest rozdział poświęcony takiemu pytaniu, czy należy, czy nie należy tłumaczyć z trzeciego języka. Jest to... wielkich pisarzach, poetach, którzy sami siebie tłumaczyli. Nie zdążymy o tym wszystkim opowiedzieć. Zresztą chyba nie powinniśmy, bo zachęcam Państwa do przeczytania książki Jerzego Jarniewicza Trans, czyli Transfer, Transgresja, Translacja. To jest opowieść o tłumaczeniu, o literaturze i o życiu.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kancelaria Legality, www.legality.com.pl
Many Mornings, pierwsze skarpetki nie do pary
KR Group, firma outsourcingowa, www.krgroup.pl
Ascoin, renomowany dealer złota
GT Automatyka. Wykonawca modernizacji
Hammer. Wynajem pomp
JMP. Znakomicie oddychające i przeciwdeszczowe kurtki
Kejko Studio. Dedykowane oprogramowanie
Palarnia kawy La Caffo z Augustowa.
MGO Manuka Health. Miodymanuka.pl
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
„Kancelaria Legality, www.legality.com.pl"
„Many Mornings, pierwsze skarpetki nie do pary"
„KR Group, firma outsourcingowa, www.krgroup.pl"
„Ascoin, renomowany dealer złota"
„GT Automatyka. Wykonawca modernizacji"
„Hammer. Wynajem pomp"
„JMP. Znakomicie oddychające i przeciwdeszczowe kurtki"
„Kejko Studio. Dedykowane oprogramowanie"
„Palarnia kawy La Caffo z Augustowa."
„MGO Manuka Health. Miodymanuka.pl"
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
A co jeśli w przekładzie literackim nie idzie wcale o podobieństwo, tylko o różnicowanie?
Czy zadaniem tłumacza i wartością absolutną jego pracy jest rzeczywiście maksymalne zbliżenie się do oryginału? A może w przekładzie nie chodzi wcale o powielanie, ale o zmianę, nie o zastępowanie, tylko o wzbogacanie?
Bo „czyż przekład nie jest między innymi po to, by nasz język dzięki spotkaniu z obcym wyszedł poza utarte szlaki, wypuścił się w nieznane?”
To pytania, które w swojej nowej książce „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja” zadaje tłumacz, poeta i krytyk literacki Jerzy Jarniewicz.
Dlaczego, myśląc o przekładach literackich, skupiamy się najczęściej na tym, co w tłumaczeniu umyka, ginie, a rzadko zastanawiamy się nad tym, co przekład wnosi do naszego języka i jak pobudza literaturę do wiecznego życia?
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Jerzy Jarniewicz
Książka: Jerzy Jarniewicz, „TRANS czyli transfer, transgresja, translacja”, Wydawnictwo Officyna
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]