Raport na dziś - 25 marca 2026

Przy mikrofonie Dariusz Rosiak. Dzień dobry Państwu, zapraszam na Raport na dziś. Marine Le Pen, Herd Wilders, Matteo Salvini, Krzysztof Bosak z Polski i inni liderzy europejskiej prawicy wzięli udział w wiecu w Budapeszcie, zorganizowanym przez Patriotów dla Europy, prawicową grupę w parlamencie europejskim, dla poparcia premiera Węgier Wiktora Orbána i jego partii Fidesz przed zbliżającymi się wyborami powszechnymi. Liderzy węgierscy wzywali do walki z migracją i przejęcia kontroli nad instytucjami Unii. Według Marine Le Pen Węgry stały się symbolem oporu dumnego i suwerennego narodu wobec opresji Europy. W sobotę poparcie dla Orbána wyraził prezydent Trump.

Jeszcze przed wyborami w Budapeszcie ma się pojawić wiceprezydent J.D. Vance. Sondaże pokazują, że Orbán może przegrać wybory 12 kwietnia. Partia TISA kierowana przez Pitera Magyara prowadzi różnicą około 10 punktów. Niektórzy komentatorzy wskazują, że wobec napięcia społecznego w kraju w wypadku przegranej zarówno Fidesz jak i TISA mogą nie uznać wyniku. Jak wygląda sytuacja polityczna i społeczna Węgier przed wyborami? Jak zwykli Węgrzy oceniają rządy Orbána? I dlaczego po 16 latach nieprzerwanego sprawowania władzy jego rząd może upaść? Jaki wpływ na wybory będzie miała jego polityka zbliżenia z Rosją kosztem relacji z Ukrainą i Unią Europejską? O tym Raport na dziś 25 marca 2026 roku.

Przed wiecem puszczano na telebimie filmy mające pokazać jak źle jest wokół i jak dobrze jest na Węgrzech. Rosnące ceny benzyny, upadająca kultura europejska, relatywizm moralny. Temu wszystkiemu sprzeciwia się Viktor Orbán, który w tej narracji jest czymś więcej niż premierem niewielkiego ośrodkowo-europejskiego kraju. Jest wizjonerem, opokoł kontynentu. Najbardziej akcentowano jeden z głównych motywów kampanii Fideszu. Wojnę w Ukrainie. Wojnę, w której w oficjalnym przekazie nie rozróżnia się sprawcy od ofiary. To wojna jest zła, a jeśli coś jeszcze, to Ukraina, która chce wciągnąć w nią Węgry i całą Europę.

Ostatnie napięcia w stosunkach ze wschodnim sąsiadem to, zdaniem ekspertów, zapowiedź jeszcze bardziej konfrontacyjnego finiszu kampanii. Wielkie dzięki i do zobaczenia! Czy taka strategia uratuje Orbana i Fidesz i w wyborach 12 kwietnia obronią oni władzę? Wśród specjalistów opinie są podzielone. Jedni twierdzą, że wzbudzanie lęku i przedstawianie się jako ktoś, kto przed niebezpieczeństwem obywateli obroni, to klasyczne i skuteczne zarządzanie strachem. Inni, że Orbán wpada w pułapkę, która zakończyła kariery wielu aspirujących do autokracji polityków. Próbuje przekonać wyłącznie I tak już przekonanych.

Chyba takie trzy komunikaty powtarzano ze sceny. Po pierwsze, że od przerwania rządów Wiktora Orbana oczywiście nie używano słowa przerwanie, mówiono zwycięstwie. Zależy kierunek, w którym podąży cała Europa. Znaczy Węgry mogą Europę jeszcze uratować, słyszeliśmy ze sceny. Po drugie, mówiono o brukselskich elitach. To jest taka zbitka słów, której regularnie używają politycy Fideszu i sprzyjające im media państwowe. Nawiasem mówiąc, to jest ciekawe doświadczenie. Przypuszczam, że też miałeś gdzieś, Darku, takie. Pracy w kraju, którego język jest bardzo obcy dla ucha. Ale w związku z tym pewne wyrazy i pewne sformułowania, takie jak Ukraina, brukselskie elity właśnie, Zełenski, są przez to ucho z jeszcze większą, że tak powiem, werwą wychwytywane.

I masz tutaj takie właśnie doświadczenie na Węgrzach, to znaczy orientujesz się, jak często te wyrazy pojawiają się w oficjalnym przekazie. One są jak takty wręcz, wyznaczają rytm tego przekazu. Natomiast wracając jeszcze do Budapesztu, trzecim komunikatem dla wyborców Fideszu, tym najważniejszym chyba, jest właśnie komunikat o wojnie w Ukrainie. Marcinie, jaka jest sytuacja obu partii? Jak wygląda ten krajobraz wyborczy przed 12 kwietnia? Mówiłem wcześniej i ty też wspomniałeś o tym, że partia TISA prowadzi w tych sondażach, ale to nie jest ciągle oczywiste, kto wygra na tej ostatniej prostej chyba. To nie jest oczywiste z dwóch powodów. Nie tylko wiele się jeszcze może zdarzyć na tym finiszu kampanii.

Mówi się tutaj między innymi o tym, że rząd zamierza wykorzystywać te wątki ukraińskie. Między innymi będzie próbował powiązać lidera opozycji, czyli Petera Magyara wspomnianego przez Ciebie właśnie z Ukrainą, z wpływem z zewnątrz. A drugi powód to jest ordynacja wyborcza, która była zmieniana przez Fidesz wielokrotnie i która w dalszym ciągu promuje partię, która jest przy władzy. To znaczy Fidesz musi zdobyć nieco mniej głosów niż Tisa, aby rządzić Węgrami. Do tych wyborów zostało jakieś 2,5 tygodnia, więc, tak jak mówię, wydarzy się jeszcze pewnie bardzo dużo. Ale tutaj nawet od początku tego tygodnia widać taką potężną intensyfikację działań ze strony rządowej. Gdybyście Państwo włączyli właściwie o dowolnej porze węgierskie media, to dość szybko usłyszelibyście Państwo Madiarpeter, czyli tutaj taka ciekawostka nazwiska wymienia się najpierw, potem dopiero są imiona.

No właśnie nazwisko przewodniczącego ruchu TISA. Ostatnie sondaże mówią o przewadze 10-procentowej, chociaż sondażownie rządowe twierdzą, że wygrywa w dalszym ciągu Fidesz. To, co najważniejsze, to jest to, że ta przewaga jest stała. Ona się utrzymuje od wielu miesięcy. TISA to jest partia, która nazywa się Partią Szacunku i Wolności. Przy okazji Tisza to jest oczywiście po węgiersku CISA, czyli jedna z najpiękniejszych rzek środkowej Europy, wypływająca o paradoksie zresztą z Ukrainy. Ta partia koncentruje swoją kampanię na sprawach wewnętrznych. Orbán mówi o tym, co wokół Węgier, o tym kordonie, który próbuje zbudować wokół granic państwa, aby na przykład uniemożliwić przelanie się tej wojny ukraińskiej do Europy i na Węgry.

Jak to się stało, że TISA stała się tą partią, która może odsunąć Orbana od władzy? Po pierwsze mamy efekt świeżości, czyli powstaje nowe ugrupowanie, które zresztą pozycjonuje się trochę podobnie jak kiedyś w Polsce ruch Szymona Hołowni. To znaczy, że jest to rodzaj takiego ogólnonarodowego stowarzyszenia, do którego zapisują się nie tylko politycy. To było zresztą jedno z większych pytań na początku tego roku, kto będzie z listy tej partii startował. Okazało się, że jest tutaj bardzo dużo na listach przedstawicieli wolnych zawodów, dziennikarzy, lekarzy, ale także nauczycieli. Tę przewagę Tisy tłumaczy się oczywiście też słabością Fideszu, to znaczy gwałtownie rządzącej partii stopniało poparcie wśród młodych, a także w mniejszych miejscowościach.

W związku z tym Fidesz skoncentrował się na komunikatach do osób znacznie starszych, zwłaszcza do emerytów. To jest może taki dowód anegdotyczny i też absolutnie nie chciałbym wywrzeć wrażenia, że patrzę stereotypowo na seniorów, bo tak nie jest, no ale przecież jest także pewna stylistyka, pewne techniki, Działają skuteczniej na osoby starsze, może rzadziej trochę, czy mniej korzystające z internetu. Te grafiki na przykład wykonywane przez sztuczną inteligencję, te takie w stylistyce umownego pięknego poranka i smacznej kawusi, są na Węgrzech właśnie adresowane do osób starszych, tyle że na Węgrzech to jest albo Orbán w otoczeniu węgierskiej pięknej zieleni, a muszę Państwu powiedzieć, że na południe od Karpat jest już piękna i ciepła wiosna, no i Węgrzy, których pasja do ogrodów jest znana

Myślę, że wyjęli już swoje sekatory z garaży. No więc albo taka idylliczna panonia, albo pokazywane w czarno-białej stylistyce jeszcze z podkręcanym kontrastem generowane przez AI obrazy wojny w Ukrainie. Ja pamiętam poprzednie kampanie Fideszu. Pamiętam tu na Węgrzech czas, gdy Orbán był przez chwilę w opozycji i gdy jego kampania była bardziej merytoryczna, bardziej nieco wysublimowana. Tym razem jest inaczej i to jest dla mnie największe zaskoczenie tego wyjazdu. To znaczy uświadomienie sobie, że w czasach, w których mówimy o skomplikowanych kampaniach wpływu, o wysublimowanym używaniu nowych technologii w kampaniach wyborczych, wciąż działa najlepiej ten przekaz najprostszy. W pewnym sensie, jak mówią niektórzy tutaj, prymitywny.

Nie tylko duże miasta, ale też mniejsze miejscowości, w tym wsie. Zazwyczaj ma 4 wiece dziennie. W każdej miejscowości gromadzi dużą część jej mieszkańców. Natomiast Orbán do tej pory organizował wiece w zamkniętych przestrzeniach, w budynkach, wyłącznie przed zarejestrowaną wcześniej kontrolowaną publicznością. A teraz musiał w końcu wyjść na otwartą przestrzeń, gdzie mogą przyjść również ludzie, którzy nie są jego zwolennikami. Wykrzykują oni krytyczne hasła, Fidesz to mafia, idź do diabła. To zupełnie inna sytuacja, wcześniej niewyobrażalna dla Orbána. Myślę, że to pokazuje, iż istnieje szansa, aby Węgry pozbyły się tej brudnej władzy, tego brudu, który reprezentuje Orbán i jego rząd.

powołać się na jakąś nadzwyczajną sytuację związaną np. z bezpieczeństwem, na wpływ obcych agentów? Innymi słowy, czy możliwy jest scenariusz, że Fidesz nie będzie chciał oddać władzy? Myślę, że to może się wydarzyć. Różnica między Rosją a Węgrami polega na tym, że Putin używał przemocy fizycznej. Oczywiście miał nieco łatwiej, bo Rosja nie jest członkiem NATO ani Unii Europejskiej. Gdy zamordowano Borysa Niemcowa, a potem Nawalnego, w Rosji żaden ruch opozycyjny nie był już realnym wyzwaniem dla władzy. To pomogło Putinowi.

Napięcia w relacjach z Ukrainą występują tu właściwie od lat 90. Teraz główną rolę w kampanii Fideszu odgrywa taka opowieść o tym, jak to Viktor Orbán chroni Węgrów i Europejczyków przed wplątaniem się w wojnę w Ukrainie. I to jest główny przekaz, który trafia do wyborców Fideszu. Przypomnijmy, że od stycznia do Węgier i Słowacji nie płynie ropa naftowa rurociągiem Drużba. To jest efekt rosyjskiego ataku na ten rurociąg, do którego doszło wtedy w Brodach. Brody to jest dawna granica Galicji i Austro-Węgier z Cesarstwem Rosyjskim i do dziś taki ważny punkt. I znowu, w telewizji Viktor Orbán pokazuje się w Towarzystwie Mundurowych.

Keczkemet jest miastem, które przez wiele lat było centrum ważnego regionu rolniczego. Jest położone pomiędzy Dunajem, a wspomnianą już wcześniej rzeką Cisa. I to tutaj właśnie w ostatnich latach dość wyraźnie objawia się kryzys gospodarczy, przede wszystkim kryzys związany z rolnictwem. Fidesz od kilkunastu lat próbuje tworzyć taki system gospodarczy narodowy, jak najmniej zależny od zagranicy, przede wszystkim od zachodu. Stąd między innymi te umowy z Rosją dotyczące dostępu do surowców. Ale samo Keczkemet to jest takie spokojne miasto. Nie chcę znów stereotypizować, ale powiedziałbym, że to jest takie typowe miasto węgierskie.