Raport na Boże Narodzenie

zbrodniczych zachowań, w których jednostka jest czymś, co można ewentualnie złożyć w ofierze na ołtarzu jakiejś innej wartości. On mówi, likwidacja sakrum prowadzi do karykaturalnej imitacji zbawienia, prawda? I to są właśnie te wszystkie polityki tożsamościowe, teorie spiskowe, jakieś kulty, sekty. Chesterton mówił o tym, że jak człowiek przestanie wierzyć w Boga... to nie będzie wierzył w nic, tylko będzie wierzył w cokolwiek. Tu jest ciekawy inny jeszcze autor, którego przywołam, też trochę z tego kręgu cały czas, o którym mówimy. Niedawno się ukazała jego książka Against the Machine, Paul Kingsnorth, brytyjski pisarz, niegdyś zaangażowany ekolog, też człowiek, który z niejednego duchowego pieca jadł chleb, bo...

bo i gdzieś tam w okolicach buddyzmu Zen lawirował i się jakąś magią ala Wicca zajmował i Alisterem Crowleyem i wreszcie zlądował w chrześcijaństwie i stał się jednym z architektów tego chrześcijańskiego zwrotu, który od kilku lat widzimy wśród pewnej grupy zachodnich właśnie intelektualistów, autorów. W każdym razie Kingsnorth pisze w tej swojej książce, że zawsze, co jest tylko inną formą wyrażenia tej samej myśli, o której mówimy przy okazji Kołakowskiego, że w kulturze istnieje zawsze jakieś miejsce, w którym jest ta wartość, która jest wartością najwyższą. To znaczy coś, co jest na piedestale, coś, co jest niekwestionowalne i właśnie najistotniejsze.

I że przez długi czas rzeczywiście w kręgu zachodniej kultury był to Bóg, z wszystkimi oczywiście, Bóg chrześcijański, z wszystkimi plusami i minusami, niedoskonałościami człowieka, który robił to, co robił, także czasami w imię tego Boga. Natomiast, że... W momencie, kiedy on stamtąd zniknął, kiedy został z tego miejsca strącony, co znowu jest też jakimś naturalnym procesem w rozwoju historii człowieka, naturalnie, no to na tym miejscu według Kingsnorta pojawiły się pieniądze. To znaczy jego teza brzmi, dzisiaj kultura jest tak naprawdę zorganizowana wokół pieniądza, On przybiera różne postacie, ale jest głównym sakrum w dzisiejszym świecie, no bo tutaj w tym myśleniu powiada się suma sakrum w kulturze jest stała i człowiek ma jakąś głęboką potrzebę

Mają ludzi, którzy na nich głosują, ludzi, którzy ich wybierają, ludzi, którzy myślą w podobny sposób. To też jest oczywiście coś takiego, co nie dotyczy tylko klasy politycznej, ale w ogóle rzeczywistości, w której żyjemy. O tym dużo pisze Kingsnorth w tej książce Against the Machine, bo on używa tej metafory maszyny jako czegoś, co w naszym świecie zaczyna dominować i sam stara się sformułować jakąś alternatywę dla tej maszynowości współczesnej kultury. pokazując, że rzeczywiście zmierzamy coraz bardziej, a ekspansja sztucznej inteligencji tych wszystkich technologii bardzo temu sprzyja, ku takiemu światu, w którym na dobrą sprawę...

I Kingsnorth też do tego nawiązuje. do tych figur i do tego znaczenia. I wydaje mi się, że znowu nie popadając w apokaliptyzm, bo nie o to chodzi, tylko myśląc o tym, co właściwie to chrześcijaństwo do naszej kultury wniosło i co dzisiaj jest w jakimś sensie w stanie zagrożenia, to wydaje mi się, że to jest najbardziej fundamentalna sprawa. To znaczy ten rodzaj... Żeby nasze życie nie zostało zredukowane do liczby. Tak. A przecież to, wiesz, widzieliśmy na przykład w pandemii, że to mniej więcej właśnie w ten sposób działa. To znaczy, że twoje życie liczy się wyłącznie na podstawie... Niestety ludzie musieli dokonywać takich wyborów tu i tam, kogo podłączyć pod respirator, a komu tego nie udostępnić.