Mentionsy Mentionsy
Rap Story
Rap Story

PIERWSZA w Polsce rapowa płyta?

27.10.2026 ·40 min 35 s · 11 rozdziałów

📲 Jeśli chcesz wesprzeć moją twórczość zostań patronem mojego podcastu! 🫡✅ https://www.patronite.pl/rapstory☕️ https://buycoffee.to/rapstoryTrials X. Dwóch chłopaków z warszawskiej Ochoty, którzy nagrali jedną z pierwszych polskich płyt rapowych, jako pierwsi mieli rapowy teledysk w ogólnopolskiej telewizji i jako jedni z pierwszych ruszyli w trasę koncertową z rapem. A mimo to dziś mało kto ich kojarzy.W tym odcinku opowiadam, jak J. Tiger i DJ Platoon B. budowali scenę od zera, jak sklejali bity na dwukasetowcu, jak Tiger sprzedał mieszkanie, żeby nagrać debiut w najlepszym studiu w kraju, i jak własny wydawca zamroził im płytę na 10 lat, przez co na winylu ukazała się dopiero po 3 dekadach.Jeśli kręci Cię historia polskiego hip-hopu i jego prawdziwe początki, zostań do końca.Spodobało się? Kliknij PODBIJ, zostaw suba i komentarz, o kim mam opowiedzieć następnym razem.Rozdziały:00:00 Kto był pierwszy w polskim rapie02:38 Dwóch chłopaków z Ochoty08:45 Fekalia, czyli pierwszy nielegal09:46 Fekalia12:47 Droga do pierwszego wydawcy13:20 Radio i narodziny sceny14:20 Bogna Świątkowska i Kolorszok15:50 Sopot i pierwszy zaangażowany numer17:58 Laski (zły plan)19:15 Po polsku rapować się nie da | Juchas20:12 Sprzedane mieszkanie żeby wydać płytę?20:48 Studio S4 i Wilki23:19 Czujee się lepiey i klip w TVP27:05 Kuba Wojewódzki zrobił teledysk27:42 Adidas, trasa i koncert w więzieniu31:03 Płyta, której nie chcieli wydać34:05 Drugie życie.... w Czechach?35:08 Dlaczego zniknęli u szczytu39:03 Co teraz i dalej?Źródła:Źródła (bibliografia)1. „Niechciani, nielubiani. Warszawski rap lat 90.” (Filip Kalinowski, 2023) 2. „Antologia polskiego rapu” (Narodowe Centrum Kultury, 2014; Andrzej Cała, Dominika Węcławek, Marcin Flint, Kamil Jaczyński, Tomasz Kleyff) 3. „Historia kultury Hip-Hop w Polsce 1977-2002" (Andrzej Buda) 4. „Beaty rymy życie. Leksykon muzyki hip-hop” (Radek Miszczak, Andrzej Cała)5. „Na początku byli… Trials X” (Marcin Flint, CGM.pl, 2014) 6. „Wywiad: Trials X” (Dusty Room, 2014, Misztal) 7. „Trials X: Okazało się, że materiał przetrwał przez te lata” (GlamRap.pl, 2014) 8. „Trials X: Jest to projekt trochę undergroundowy” (Dawid Bartkowski, goodkid.pl, 2024) 9. „Trials X w 1995 roku we Wrocławiu. Wspomnienia DJ-a Platoona” (Dawid Bartkowski, goodkid.pl, 2026) 10. „Trials X: reedycja pierwszego polskiego albumu hiphopowego” (CGM.pl, 2014) 11. „30 lat temu pierwszy polski klip rapowy pojawił się w TV!” (Popkiller, 2025) 12. „Trials X i Czujee się lepiey: 30. rocznica przełomowego klipu” (i.pl) 13. „30 lat Czujee się lepiey: teledysk, który zmienił historię polskiego hip-hopu” (Radiomeister) 14. „Trials X: debiut warszawskich pionierów po 30 latach na winylu!” (Popkiller, 2024) 15. „Trials X: archiwalny materiał od warszawskich pionierów!” (Popkiller, 2019) 16. „Platoon (Trials X): pionier warszawskiego rapu wraca z albumem!” (Popkiller, 2025) 17. „Platoon z Trials X potwierdził prace nad nowym albumem” (Blenderrap, 2025) 18. „Hirek Wrona wspomina ojców chrzestnych polskiego rapu” (Popkiller) 19. „Raperzy z hip hopu wyzuci” (Bartłomiej Kmieciak, Blenderrap, 2020) 20. Recenzja albumu „Prawda. Cel. Przesłanie”, magazyn „Brum” nr 35 (1996) 21. Biografia zespołu (trialsx.pl) 22. „Analizy w starych rapsach” (post na Facebooku, 2026) 23. „Trials X: legenda polskiego hiphopu…”, audycja „Numer Raz na fali” (Polskie Radio Czwórka, 2024) 24. „Trials X, wywiad w audycji Rap Gra” (Radio Aktywne, 2019) 25. TRIALS-X Korzenie polskiego rapu, wywiad (Raputacja, 2014) 26. „Bogna Świątkowska opowiada o audycji Kolorszok…” (Fonografika) 27. „Juchas opowiada o prekursorach rapu…” (Fonografika) 28. „Maciej Chmiel opowiada o teledyskach TRIALS X…” (Fonografika) 29. „Trials X vs Bogna Świątkowska w audycji Kolorszok” (archiwum, 1994) 30. „TRIALS X w programie 5-10-15" (1994) 31. „Spotkanie z J. Tigerem (Trials X)” (Rap Tapes by Grędziu)

0:52 · Pierwszy rapowy klip w TVP 1

Książka Niechciani i Nielubiani autorstwa Filipa Kalinowskiego, co zresztą maluje tę scenę tak, że czuć ją przez ekran, więc pozwólcie, że odmaluję ją wam własnymi Zapuszczona klatka schodowa, ściany w graffiti, tynk odpadający kawałkami, a z jednego z mieszkań wylewa się na całe podwórko rapowy beat, wrzawa imprezy i dźwięk obijających się butelek. Lokatorzy łapią się za głowy, a jeden z nich ma już tego wszystkiego serdecznie dosyć. I tu akurat zatytuję ją książkę, bo lepiej tego nie ujmę. Ile to można znosić? Mają ci młodzi zdrowie, że tak balują dzień w dzień. Władek, weź ty wreszcie wstań i coś z tym zrób. W drzwiach tego mieszkania stoi dwóch solidnie zbudowanych nastolatków, którzy wyglądają jakby zeszli prosto z satelitarnej anteny.

5:58 · Zespół TRIALS X i ich początki 2

A zarobiona kasa szła prosto na zachód. Na czapki z daszkiem i buty do kosza oczywiście, które w szarej Warszawie kuły w oczy swoim amerykańskim sznytem. Została jeszcze jedna kwestia, czyli kwestia nazwy, pod którą przejdę do historii. Kiedy trzeba było jakoś podpisać pierwszą kasetę z nagraniem, Piotrek machnął trials, bo był przekonany, że po angielsku to słowo znaczy tyle co próba. Literkę X dorzucił od Malcolma X. Filip Kalinowski rozszyfrowuje to w książce jako Doświadczenia, eksperymenty i udręki pokolenia X. Sami zresztą wiedzieli, że strzelili sobie tym w stopę, bo po latach przyznawali wprost, że ta nasza nazwa też nie była Polska. Też to było w miarę kontrowersyjne, bo też to nie było komercyjna nazwa. I że właśnie dlatego tak ciężko było się jej przyjąć.

Przejdźmy teraz do dnia, w którym z dwóch osiedlowych zapaleńców zrobił się zespół z własnym nagraniem. Scenę tę najlepiej oddaje sam Platon, cytowany u Filipa Kalinowskiego. Siedzieliśmy sobie u Tigera i on wyszedł do łazienki, a ja zacząłem grać na werblu taki prosty funkowy rytm. Zza okna słychać było akurat wycie policyjnej syreny, a Marcin wrócił do pokoju już rymując. Koledzy, którzy siadywali na ławce pod blokiem, żeby podsłuchiwać co tam się kluje, wyczuli to od razu. Tak zakiełkował pomysł, żeby robić rap po polsku, zanim ktokolwiek w okolicy w ogóle wiedział, że to jest wykonalne. Jak powstaje rap?

7:55 · Tworzenie pierwszej płyty 1

Sporo w tym ucznia public enemy, zwłaszcza w ataku na media. Wers, durne mas media spychają was masami, to lokalna wersja hasła don't believe the hype. Kalinowski ujmuje to świetnie pisząc, że skoro Chuck D nazywał rap CNN czarnych, to nasz bohater zrobił z niego TVB, czyli Telewizję Bloków. Jest w tekście też ukłon w stronę kolegi za gramofonem, bo chłopak melduje wprost. A sam zespół definiował się wtedy bez ogródek, czego dowodem hasło przytoczone w książce Historia Kultury Hip Hop w Polsce Andrzeja Budy. Żyjemy w betonowym szalecie, który cuchnie. Co do rzemiosła, to bądźmy szczerzy do bólu, to proste rymy, parzyste, w większości gramatyczne, mózg, bluzg, zapłaci, piraci, a cała konstrukcja trzyma się na wałkowanym w kółko refrenie.

14:11 · Pierwsze występy i radiowa aktywność 2

I tutaj wisienka, bo jak pisze Filip Kalinowski, pierwszą osobą, która się do niej dodzwoniła, w sensie do bogny, był właśnie Tiger. Ten jeden telefon uruchomił lawinę. Na tamtym radiowym korytarzu przewinęli się ludzie, którzy za chwilę mieli stworzyć trzon warszawskiego rapu. Volt, czyli późniejszy DJ 600V, Jan Marian, Numer Raz oraz DJ Zero. Nasz duet dostał nawet od Bogny coś w rodzaju misji, bo to on miał tropić i ściągać do Radia nowe stołeczne składy. Co ciekawe, Bogna już wtedy wyczuwała zgrzyt, który tym chłopakom odbije się czkawką parę lat później. Zauważyła, że rodzime studia nagraniowe były przygotowane tylko i wyłącznie na rejestrowanie muzyki rockowej. A skoro cała scena dopiero raczkowała, powstawało pytanie, co się stanie, kiedy dwóch raperów z ochoty zapuka w końcu do drzwi najlepszego studia w kraju.

W podwarszawskich Laskach Marek Kotański próbował otworzyć ośrodek dla osób zakażonych wirusem HIV, między innymi dla matek z niemowlętami. Reakcja części okolicznych mieszkańców to był istny średniowieczny lincz. Na transparentach wisiało, nie uśmiercajcie nas za życia. Budynek w końcu spłonął, a jak opisuje Filip Kalinowski, kiedy przywieziono pierwszą pacjentkę z dzieckiem, ktoś oblał jej samochód płynem zapowiadając, że spali w nim zarazę. Człowieczeństwo w czystej postaci, no nie ma co. I właśnie w ten temat wszedł Tiger, rzucił bez znieczulenia. Chorzy na HIV bez akceptacji, wy się śmiejecie, a nie macie racji. Żadnych metafor, po prostu palec wycelowany w tłum z widłami.

19:19 · Nagrawanie i premiera płyty 1

Do tego, Mościcki był człowiekiem od rocka i hip-hop, no nie czarujmy się, był mu po prostu obcy. I słychać to na płycie, o czym Filip Kalinowski pisze bez ogródek, czepiając się sposobów, jak i potraktowano w miksie wokale, perkusje i bas. Mieli więc najlepsze pędzle, nazwijmy to takie najlepsze płótno na świecie, tylko farby jeszcze trochę nie te. Plakatówki z podstawówki. A że materiał dojrzewał w 1994 roku, mamy czarno na białym, bo zachował się fragment Color Shocku z tamtego czasu. Płyta się nazywa Prawda, Cel, Przesłanie. Ukaże się bodajże w styczniu. Najpierw będzie kaseta, później będzie płyta. Tyle, że ów styczeń okazał się powiedzmy, że wyjątkowo elastycznym pojęciem. Kiedy ta płyta naprawdę wyszła, zależy kogo spytacie. Filip Kalinowski stawiał na 10 marca 95, Wikipedia 10 kwietnia 95, Czwórka pisze o 94, a sami muzycy machają ręką i mówią, że nagrane było w 94, a wyszło w 95.

22:48 · Płyta i teledyski 1

Dla dwóch gości z blokowiska to musiał być odlot. Sami ujęli to najlepiej. Czuliśmy się jak gwiazdy trochę. Mieliśmy swój bus, hotele z wyżywieniem i ogólnie hip-hop pełną gębą. Adidas płacił konkretnie, więc nagle, jak czytamy u Kalinowskiego, dwóch nastolatków z ochoty folgowało sobie jak tylko umiało. Stać ich było na Maca, a Mac kosztował wtedy fortunę. Wynajmowali limuzyny, stawiali kolejki, a po występach ustawiał się do nich mur dziewczyn z kartkami do podpisania, bo na tej imprezy schodziło się po kilkaset, kilka tysięcy osób czasami nawet. Wspierali ich Oliwka, Numerasi, dwóch tancerzy Jacek i Mikus. Wszystko to w ciągu raptem trzech tygodni jednego lata, które zapamiętali jako najintensywniejsze w życiu. Ale rok 95 to nie tylko jego luksusy.

32:34 · Absurdalne okoliczności wydania 1

Złodzieje wynieśli wszystko, więc finalną wersję trzeba było posklejać na kolanie. Warto się na chwilę zatrzymać przy tych 3000 sprzedanych sztuk, bo to liczba, którą trzeba brać powiedzmy, że z przymrużeniem oka, jak zwraca uwagę Filip Kalinowski. Dla ówczesnych, niezależnych wydawnictw żadne oficjalne liczby sprzedaży po prostu nie powstały. Także te 3000 to słowa Platona, a nie konkretny udokumentowany fakt. A na koniec coś, co w tej ponurej historii działa jak promyk słońca. Płyta zdławiona na starcie w Polsce zaczęła żyć własnym życiem w czeskim podziemiu. Lata później, kiedy ruszył internet, przychodziły maile, że ich materiał sprzedał się za południową granicą i że mają tam wiernych fanów i że powstała nawet czeska strona o trialsach z tekstami przetłumaczonymi na czeski.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.