Tydzień w plastiku, #6

Radioplastica, Tworzywa Mają Głos, Remiliusz Gałązka. Witam Państwa bardzo serdecznie. Za nami kolejny tydzień z tworzywami, a my omawiamy najważniejsze wydarzenia w branży. W tym tygodniu kilka słów o systemie kaucyjnym w Polsce, o recyklatach w opakowaniach oraz ich odchudzaniu, jak również o wzrostach europejskich mocy produkcyjnych w recyklingu. Szanowni Państwo, Tworzywa Mają Głos, zapraszam do wysłuchania dzisiejszego odcinka. To jest audycja Tydzień w plastiku, w której omawiamy najważniejsze branżowe wydarzenia w minionym tygodniu, a moim rozmówcą jest Robert Szyman, dyrektor generalny Polskiego Związku Przetwórców Tworzyw Sztucznych.

Panie Robercie, dzień dobry. Dzień dobry panie redaktorze, dzień dobry państwu. W czwartek Sejm uchwalił przepisy wdrażające dyrektywę Single Use Plastics w Polsce. Od tego właśnie faktu wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba uzależniał dalsze procedowanie ustawy o systemie kaucyjnym. Teraz, po uchwaleniu dyrektywy SUP, nic już nie powinno stać na przeszkodzie. Wszystko więc wskazuje na to, że system kaucyjny nie trafi do zamrażarki. Projekt ustawy kaucyjnej nie trafił do zamrażarki, może bardziej do lodówki. Z dobrze poinformowanych źródeł wiem, że sprawdza się wpływ inflacyjny tej ustawy na gospodarkę w Polsce. Trochę mnie to dziwi, mówiąc szczerze, ponieważ w końcu, jeżeli nawet weszłaby ta ustawa, to system działałby od 2025 roku, więc jak tu można to ekstrapolować na 2025 rok?

Takich materiałów pojawia się coraz więcej i tu zachodzi pytanie, czy rzeczywiście obserwujemy moment, kiedy pada ostatni bastion tworzyw pierwotnych, czyli opakowania do żywności. Jak się spojrzy na projekt regulacji dotyczącej opakowań i odpadów opakowaniowych, który jest w tej chwili dość szeroko dyskutowany, no to są tam zapisy, które wskazują, że do 2030 roku 10% zawartości, jeżeli chodzi o opakowania, musi pochodzić z recyklingu. Science Bears usuwa tradycyjne plastikowe tacki do mięsa i zastępuje je opakowaniem próżniowym. Opakowanie to zużywa o 55% mniej materiału, co według firmy pozwoli zaoszczędzić nawet 450 ton plastiku rocznie.

Panie Robercie, wygląda na to, że z każdym rokiem spada nam zawartość plastiku w plastiku. Jesteśmy świadkami takiego procesu. Mniejsze wykorzystanie surowców przekłada się na mniejszą ilość odpadów, jeżeli chodzi o wagę. To jest słuszna koncepcja, absolutnie, ale oczywiście głównym naszym celem nie jest zmniejszanie opakowań. Oczywiście to jest dobry cel, jakkolwiek głównym celem jest to, aby te opakowania były w 100% przydatne do recyklingu. Więc w moim mniemaniu, nawet jeżeli opakowanie będzie Niewiele cięższe, ale w 100% przydatne recyklingu, to to jest lepsza opcja. Jakkolwiek, jeżeli jest taka możliwość, aby zmniejszyć ilość materiałów bez utraty oczywiście podstawowych funkcji opakowania, bo wiemy przecież doskonale, że opakowanie to nie tylko chroni produkt przed jakimiś tam zanieczyszczeniami czy warunkami zewnętrznymi, ale przede wszystkim powoduje, że ten produkt jest dłużej przydatny do spożycia i to jest główna funkcja opakowania, przecież jeżeli chodzi o produkty żywnościowe.

Panie Robercie, obserwujemy tu kolejną inicjatywę sieci handlowej, tym razem Sainsbury's. Na przypomnę mieliśmy już akcję eliminowania plastiku przez takie sieci jak Carefour, Kaufland, Żabka czy Lidl. Często o tej potrzebie zmniejszania ilości plastiku mówią też marki konsumenckie. I nasuwa się tutaj takie pytanie, czy to nie jest tak, że to rynek i konsumenci wywierają wpływ na branżę przetwórstwa tworzyw, a sami przetwórcy nie są motorem zmian, tylko reagują na oczekiwania konsumenta. Oczywiście, że konsument jest tutaj w centralnym punkcie. Szkoda niestety, że ten konsument nie jest świadomy ekologicznie, tak bym to krótko określił, bo wskazuje się, że połowa konsumentów zwraca uwagę na produkt zapakowany ekologicznie.

A czy konsument wie, co to znaczy opakowanie ekologiczne? Mam poważne wątpliwości co do tego, bo jeżeli Pojawiają się takie z kolei komunikaty, Polacy nie chcą plastiku. Czy plastik nie ma oświetlanej przyszłości? No to sami widzimy, że coś tu jest nie tak. To znaczy, co Polacy nie chcą notebooków, telewizorów, źródeł odnawialnych energii, rozumiem, nie chcą również samochodów niskoemisyjnych, też tego nie chcą? No chyba nie. Jednakże nie sądzę, żeby konsumenci zdawali sobie sprawę, że takie hasła są tak naprawdę antyśrodowiskowe i niebezpieczne dla środowiska. Niestety chyba znowu czeka nas, że tak powiem, doświadczenie eksperymentalne.

To znaczy będziemy świadkami wycofywania plastiku tam, gdzie można, a potem powrotu do tego plastiku, ponieważ nie ma lepszych opcji środowiskowych. Moce produkcyjne w zakresie recyklingu tworzyw sztucznych w Europie wzrosły w 2021 roku o 17%. Jak podkreśla Plastic Recycles Europe, do tego wzrostu przyczyniły się inwestycje o wartości szacowanej na 1,75 mld zł. Wraz ze zwiększonym postępem legislacyjnym, m.in. wynikającym z wdrażania dyrektywy Singlish Plastics w Europie, branża recyklingowa przetrwała kryzys, powiedział Tom Emmans, prezes Plastics Recyclers Europe. I znowu, wydaje się, że to nie przemysł, ale legislacja wymusza zmianę.

Znaczy legislacja nie do końca, bo jeżeli spojrzymy na tę ideę Circular Plastics Alliance, to była ona tworzona jednak przez administrację wspólnie z przedsiębiorcami. I mam wrażenie, że tutaj przedsiębiorcy byli nawet bardziej aktywni niż władze Unii Europejskiej i to my wyznaczyliśmy taki cel, Oczywiście jest to absolutnie zgodne z ideą gospodarki obiegu zamkniętego i niewątpliwie te surowce z recyklingu mają absolutnie w tej chwili priorytet i niewątpliwie powinniśmy tutaj rozwijać to pole. Ja wiem, że jest pewien problem dotyczący tego, że często surowce pierwotne