Mentionsy Mentionsy
Radio Wnet
Radio Wnet

Pomnik Stefana Banacha w Ostrowsku. Uroczystości na Podhalu

27.08.2025 ·13 min 4 s

Chcemy uczcić związki Stefana Banacha z naszą miejscowością – mówi Jacek Baca. W Ostrowsku na Podhalu 31 sierpnia br. odsłonięty zostanie pomnik wybitnego matematyka.

Witam Państwa bardzo serdecznie. Teraz będzie taki fragment, dłuższy fragment audycji poświęconej Stefanowi Banachowi. Stefan Banach był genialnym matematykiem, jeden z trzech największych umysłów ścisłych polskich, tak wiele osób mówi. No i on pisał swoje genialne i wypowiadał swoje genialne pomysły matematyczne w kawiarniach głównie. I być może dlatego puściliśmy taką piosenkę, bo on prawdopodobnie by przy Sex Pistols też wymyślił coś wspaniałego. A naszym gościem jest Jacek Baca ze Stowarzyszenia Ostrowsko Dziedzictwo i Przyszłość. Witam serdecznie. Dzień dobry panie redaktorze, dzień dobry państwu.

To nie bywała postać Stefan Banach, 80. rocznica śmierci, odejścia do pana, ale będą się działy wielkie rzeczy 31 sierpnia w Ostrowsku za Nowym Targiem. Tak, dokładnie. Tak, jak pan tutaj nadmienił, jest 80. rocznica śmierci naszego wybitnego, jednego z największych matematyków XX wieku, jak się to o nim mówi. I u nas w Ostrowsku, w domu, w miejscowości rodzinnej jego ojca, Stefana Greczka, powstał taki pomysł, taki zamysł, aby uczcić właśnie powiązania tego wybitnego naukowca Stefana Banacha z naszą miejscowością. I

Udało się nam stworzyć skwer i właśnie w tą niedzielę, w 80. rocznicę śmierci, będzie odsłonięcie pomnika na skwerze im. prof. Stefana Banacha przy udziale osób kultury i samorządowców oraz mieszkańców naszej miejscowości, ale nie tylko, bo i z Podhala i z Polski, ale również zaszczyci naszą obecnością delegacja z Uniwersytetu Lwowskiego. To piękna rzecz. Wcześniej w sobotę prelekcja z udziałem profesorów, tylko zastanawiam się, czy, bo Stefan Bana głównie pracował w kawiarniach, jak na razie rzecz biorąc, to było niesamowite. Tak, z tego słynął. Czy prelekcje też będą w kawiarni? Akurat nie, bo nie mamy tutaj na tym terenie, żeby tak pomyśleć, taką ilość osób, a de facto tutaj profesor Krzysztof Ciesiewski

będzie prelegentem, jednym z prelegentów, a drugim z prelegentów będzie pani Iryna Banach z Uniwersytetu Matematycznego Akademii Nauk w Kijowie. I ona będzie właśnie drugim prelegentem. I tutaj też słowo zabierze pani profesor Monika Wachspuńska-Hajnos, de facto siostrzenica profesora Banacha. No to pięknie się zapowiada to wszystko. Może jakieś zagadki zostaną rozwiązane, bo ja przypominam sobie taką historię, że Stefan Banach takie problemy matematyczne stawiał, nie wszystkie były od razu rozwiązywane i nawet jeden ze skandynawskich matematyków rozwiązał taką zagadkę po kilkudziesięciu latach, a takie były bardzo ciekawe nagrody, bo za rozwiązanie tego zagadnienia matematycznego obiecano żywą gęś i po kilkadziesiąt lat,

Tak, no i w ogóle barwna postać, właśnie szczególnie ten Lwów, to nieprawdopodobne, no i oczywiście później okupacja i ciężkie czasy, jedna, druga, więc było ciężko, ale taki geniusz o nieprawdopodobnej barwny, bo też przypominam sobie... Może chwilę tego doktoratu, bo on, Stefan Banach, nie zapisywał tych swoich rzeczy i wcale nie miał zamiaru napisać doktoratu tak, jak to należy, powiedzmy. I wysyłali asystenta, prawda, żeby spisywał. Tak, on miał asystenta, który chodził za nim i spisywał te jego właśnie myśli i tak dalej. I później właśnie się zrodził, bo ogólnie jest taka anegdota dotycząca właśnie tej kawarni szkockiej i księgi szkockiej, tej słynnej księgi szkockiej, to żona właśnie Stefana Banacha wzięła, zakupiła ten brudion osławiony, w którym zostały zapisywane te wszystkie problemy matematyczne, bo początkowo, zanim to zostało dokonane, to...

były te problemy pisane na stoliku kredą i po prostu na koniec dnia kelner ścierał tą szmateczką i zatracał się po prostu ten problem matematyczny czy nierozwiązany itd. I stąd się wzrodził właśnie ten wspaniały pomysł żony Stefana Banacha. Zakupiła ten brulion i zapoczątkowano właśnie zapisywanie tych problemów I włącznie z nagrodami, tak jak tutaj pan redaktor już wspomniał. I ta księga po prostu do dnia dzisiejszego, z tego co wiem, bo właśnie pani Iryna będzie opowiadać o tej księdze i o tym, że ta tradycja nadal jest kontynuowana. Mimo wszystko właśnie w Kawiarni Szkockiej w Głowie. No to wróćmy jeszcze do tej soboty i do niedzieli.

A pani Iryna, profesor Iryna Banach, będzie właśnie mówiła o Lwowie, o tych czasach we Lwowie, które tam były, no i o tej naszej księdze szkockiej i o tym właśnie tradycji. Zakończymy taką rzeczywistą kolacją serwowaną przez naszą regionalną karczmę. Tutaj dreszko tak zwane, no to elegancko w garniturach i tak dalej, a na drugi dzień zaczynamy od dziesiątej uroczystą mszą świętą w naszym kościele parafialnym św. Michała Archanioła w Ostrowsku. Tutaj prosiliśmy o to, żeby podkreślić właśnie tę patriotyczną część i tą kulturową, żeby tutaj właśnie mieszkańcy regionalne nasze piękne stroje góralskie mieli.

Pan Andrzej Lenart. On jest też dodatkowo aktorem. Aktorem w Hollywoodu. Tam ma swoje filmy itd. Ale ten pan napisał Gotowy scenariusz o przestrzeniach Banacha. I nawiązał kontakt z panem Kevinem Spacey. I pan Kevin Spacey jest naprawdę takim bardzo... Jego fanem jest między innymi właśnie profesor Stefan Banach. Bardzo mu jest bliska ta postać. I on się zadeklarował... że jeżeli by taki film doszedł do realizacji, to on będzie grał pierwszoplanową rolę, czyli pana profesora Stefana Balecha w tym filmie. No to po prostu wszystkie ręce na pokład.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.