Marek Kubiak gościem Studia Wilno

i nie tylko zachowując język polski w codziennym swoim życiu i kulturę polską, ale również te dziedzictwo polskie rozwijają. Cieszy również fakt, że poglądy i światopogląd Polaków mieszkających na Litwie jest swego rodzaju pomostem łączącym dwa narody, Polskę i Litwę, a w tym również dwa państwa, Polskę i Litwę. Ponieważ łączy nas wiele, żyjemy w sytuacji geopolitycznej, która zmusza nas do szukania tego, co nas łączy, a nie dzieli. Wilno jest miastem niezwykłym, dla jednych przede wszystkim stolicą Litwy, dla innych historycznym miastem dawnej Rzeczpospolitej, a dla wielu Polaków także przestrzenią bardzo emocjonalną i rodzinną.

pochowanie właśnie, wybranie tego miejsca w Wilnie ma wymiar symboliczny, nawiązujący do tego, że marszałek nawet po śmierci jest razem z nami jako człowiek, jako nasz ziomek, jako obywatel polskiego, a również dziedzic dziedzic Rzeczypospolitej, obojga narodów, tym w swoim geście podkreśla, że i po śmierci dba również o bezpieczeństwo i dobrobyt Polski i Litwy. Wspomniał Pan właśnie o pochówku. Cmentarz na Rosie właśnie jest tym miejscem pochówku i pozostaje jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej dla Polaków rozsianych po całym świecie.

Chciałabym zapytać bardzo osobiście, czym dla Pana jest Rosa? No, a to Rosato... To, jak to się mówi, kiedy przestają mówić ludzie, zaczynają mówić kamienie. I Rosa jest tym świadkiem, który mówi do nas, do Polaków, w ogóle do wszystkich mieszkańców Wilna i Litwy i gości, którzy przybywają do nas o tym, że Wilno jest historycznie bardzo związane z Polską, że Wilno jest kolebką również kultury polskiej, że Litwa i Polska Jako potomek Wielkiego Księstwa Litwskiego, jako potomek Rzeczypospolitej Obojga Narodów tworzy całość, harmonijną całość, którą warto dzisiaj przypominać.

Przypominać chociażby z tego względu, że rzeczywistość geopolityczna nie sprzyja naszą korzyść i warto właśnie przypomnieć chlubne dzieje Rzeczypospolitej Obojga Narodów, państwa, które niegdyś było najmocniejsze w Europie i z którego możemy być dumni, zrówno my Polacy, jak i Litwini. Czy pamięć o Józefie Piłsudskim na Litwie dziś bardziej łączy, czy dzieli? I czy możliwe jest spokojne rozmawianie o wspólnej historii bez niepotrzebnych emocji i sporów? No tak, oczywiście Józef Piłsudski nadal wzbudza dużo kontrowersji w środowisku litewskim, ale Cieszę się tym faktem, że od wielu lat zaczynamy mówić o Józefie Piłsudskim tak dobrze pani to redaktor przytoczyła, bez emocji.

Tak więc... I będąc obecnie w naszych czasach Polakiem na Litwie, właśnie to, że jesteś Polakiem, to jest taka cecha wyróżniająca. I myślę, że wyróżniająca w kontekście pozytywnym. Bo Polska na przeciągu wielu, wielu wieków naprawdę... naprawdę wykazała się z honorem. To jest historia, na której można się równać i chyba tworząc współczesną, współczesną Europę, warto sięgnąć po przykład naszych przodków, którzy tworzyli Rzeczpospolitej, obojgę narodów. Właśnie w państwie, w którym żyło wiele narodów, było wiele wyznań, było wiele

społecznych grup, a jednak udało się to jakoś w harmonii jednoczyć i współżyć. Myślę, że właśnie przykład, tak jak to było w Rzeczypospolitej obojga narodów, ten przykład może posłużyć do tworzenia współczesnej, wielonarodowej Europy. A jak wygląda obecnie kondycja polskiego szkolnictwa na Litwie? Czy młodzi nadal chcą się uczyć w języku polskim i wiązać swoją przyszłość z Wieluńszczyzną? Myślę, że tak. Szkolnictwo polskie na Litwie jest stabilne. Nadal mamy mniej więcej plus minus tą samą ilość uczniów w szkołach polskich co roku.

który łączy już wiele, wiele pokoleń. Jest zespołem licznym dosyć, bo i ma grupę dziecięcą, grupę młodzieżową, również grupę osób dorosłych. Zespół, który cieszy nas swoimi występami już na przeciągu 70 lat. Czy język polski na Litwie jest dziś bezpieczny? Czy istnieją obawy związane z jego przyszłością w codziennym życiu i edukacji? Tak jak najbardziej. W dowolnym miejscu, gdzie się ścierają kultury, w dowolnym miejscu, gdzie mieszkają Polacy poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, Na pewno istnieje coś takiego jak proces asymilacji.

Czy się zgadza? Tak, jak najbardziej. Sam fakt, że Polacy zajmują różnorodne... stanowiska i w samorządzie miasta Wilna i w Sejmie Republiki Litewskiej. Między innymi jako posłowie, jako politycy, którzy między innymi startowali nie tylko z ramienia Partii Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, ale również z ramienia innych litewskich partii politycznych. Wiemy dobrze, że w skład doradców między innymi prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jak również Senat Rzeczypospolitej Polskiej również wchodzą Polacy z Litwy, czyli wskazuje to na to, że współpraca jest.