Mentionsy Mentionsy
Radio Wnet
Radio Wnet

Dr Jan Parys: wojna na Bliskim Wschodzie przynosi smutną refleksję jeżeli chodzi o sprawczość UE

02.03.2026 ·20 min 32 s

Unia Europejska reaguje z opóźnieniem, a operacja USA i Izraela wobec Iranu ma głębszy cel niż tylko uderzenia profilaktyczne – mówi b. minister obrony narodowej. 

Co nie świadczy dobrze o sprawności politycznej Unii. Proszę sobie wyobrazić co by mogło się wydarzyć gdyby jakiś kraj Unii Europejskiej był zaatakowany i przez cały weekend władze Unii by nie były w stanie zająć stanowiska i podjąć jakieś decyzje o działaniu. Więc to jest dosyć smutne. Smutna refleksja jeśli idzie o sprawność i sprawczość działania UE. Rzeczywiście Stany Zjednoczone pominęły UE jeśli idzie o podejmowanie decyzji o operacji w Iranie, co świadczy o tym, że stosunki z Unią, krajami europejskimi nie są bliskie, nie są ciepłe, skoro

I jaka też jest reakcja strefy BRICS? Bo to jest o tyle ciekawe, że Iran przecież ma sojuszników zdaniem niektórych bardzo potężnych jak Rosję, Chiny, Indie. No Indie po ostatnim wizycie premiera Modiego w Teheranie De facto poparły Izrael bardzo miękko, natomiast Chiny i Rosja jak na razie atakują Stany Zjednoczone słowami. Rzeczywiście trzeba to zauważyć, iż te dwa mocarstwa nuklearne patrzą na operację w Iranie. Myślę, że wyciągają wnioski jeśli idzie o sprawność sprzętu rosyjskiego i chińskiego.

Zdają sobie sprawę, że ten sprzęt rosyjski i chiński Nie daje równych szans z technologią amerykańską i widzą, iż Stany Zjednoczone mają wyraźną przewagę technologiczną, jeśli idzie o technikę wojskową. Natomiast Iran nie był związany z sojuszem ani z Rosją, ani z Chinami, więc formalnie te kraje nie są zobowiązane do udzielania pomocy wojskowej w razie agresji. Natomiast wszyscy na świecie widzą, iż przyjaźń z Rosją czy z Chinami nie gwarantuje bezpieczeństwa. Więc myślę, że to jest sygnał dla wielu krajów właśnie z grupy BRICS, że ci liderzy w Pekinie i w Moskwie nie są wiarygodni ani nie są tacy silni jak się powszechnie uważa.

Myślę, że najważniejsze teraz jest oczekiwanie na to, czy ta wojna się rozszerzy, czy ona będzie ograniczona do kilku państw w regionie, czy ona będzie ograniczona do Stanów Zjednoczonych, Izraela, Iranu, czy też będą zaatakowane inne kraje w regionie, a może nawet W związku z fatwą, czyli z taką klątwą, którą rzucają przywódcy religijni Iranu. Czy też ta wojna się rozszerzy na przykład na kraje zachodniej Europy czy Stanów Zjednoczonych, gdzie przecież przebywa bardzo wielu Wszelkie prawa zastrzeżone.

Nasz program rozpocząłem od wyliczenia, gdzie, to jest oczywiście niepełna lista, gdzie uderzają drony rakiety irańskie, często dosięgając celu. Dzisiaj ta dziwna informacja z Kuwejtu o spadających myśliwcach amerykańskich. Na ile pana doktora czy pana ministra zaskakuje możliwości Iranu? Bo część osób myślało, że to po dekapitacji będzie... Będzie spokój, a tymczasem Iran kontratak przeprowadza czasami skuteczny. Myślę, że przewaga amerykańsko-izraelska w powietrzu jest bardzo wyraźna, ale to nie znaczy, że wszystkie wyrzutnie rakietowe Iranu zostały zniszczone.

Skoro Iran jest w stanie cały czas atakować cele głównie cywilne w różnych krajach arabskich, No to znaczy, że jakieś zdolności jeszcze do reakcji posiada. Natomiast to panowanie w powietrzu sił zachodnich wcale nie oznacza, że będzie łatwo dokonać zmiany władz w Iranie. Oczywiście to, że tam około 40 liderów irańskich zostało zawitych to jest pewien sukces militarny i wywiadowczy, natomiast Trzeba pamiętać, że reżim w Iranie właściwie od dwóch pokoleń, od ponad 50 lat budował swoją siłę.

Ma swoich zwolenników, nie tylko przeciwników. Ma swój aparat. No i właściwie siła tego reżimu polega po pierwsze na tym, że zapewnia ludności jakieś minimalne Names mentioned in English. Parę tygodni temu podobno aresztowały, rozstrzelały ponad 30 tysięcy ludzi, więc właściwie dopóki nie nastąpi zniszczenie tego zaplecza represyjnego reżimu, to do tej zmiany władzy tak łatwo nie dojdzie, bo ta władza rządzi Iranem nie na podstawie rakiet i samolotów, tylko w oparciu właśnie o te siły represji bezpośredniej.

które były i które teraz nastąpiły, często się uzasadnia profilaktyką, czyli tym, że te uderzenia mają zapobiec budowie siły nuklearnej, zdolności do budowy rakiet balistycznych. Otóż mnie się wydaje, że trzeba raczej wskazywać to wskazywanie na taki profilaktyczny charakter. Tego konfliktu nie jest najlepsze, to nie trafia do opinii publicznej, bo właściwie od 30 lat straszy się opinię tym, że Iran będzie miał bronię nuklearną. Trzeba raczej wskazywać na to, iż Iran destabilizował wiele państw.

Iran finansował ruchy terrorystyczne, całe obozy, oddziały partyzanckie w wielu krajach. Więc destabilizował wiele państw, a również kwestionował granice wielu państw, kwestionował prawo na przykład Izraela do istnienia. Otóż Iran należy do jednego z czterech na świecie państw, Otóż funkcjonowanie tych

Names mentioned in English. Names mentioned in English. Celem tutaj Stanów Zjednoczonych jest stworzenie czy doprowadzenie do nowego układu władzy w Iranie.

...usiłuje obalić władzę w różnych państwach, no to w końcu dochodzi do jakiegoś, do koalicji państw zagrożonych, które mają tego dosyć. Przecież wiele państw arabskich, państw muzułmańskich właściwie stało się w tej chwili nie tylko ofiarą Iranu, ale wspiera Stany Zjednoczone, może nie wprost militarnie, ale politycznie. Wiele państw arabskich miało dosyć Iranu, po prostu, mimo że to są bracia muzułmanie, ale ich polityka była groźna dla kilkunastu państw regionu. Więc to jest przedziwne, że operacja, którą prowadzi, są Stany Zjednoczone z Izraelem, cieszy się politycznym wsparciem tylu państw arabskich.

Rzeczywiście jest tak, że no też są te kwestie religijne. Iran, szyjci, monarchie Zatoki Perskiej to sudnici, Iran to w dużej części, w połowie, może troszkę ponad połowie Persowie, ale też Pasztuni, Azerowie, Kurdowie, no a monarchie to semici, to ludy arabskie. Tak, Iran jest krajem zróżnicowanym etnicznie, chociaż trzeba pamiętać, że dominuje kultura perska, która jest bardzo stara, ma kilka tysięcy lat tradycji i to jest naród, jakby to powiedzieć, który ma swoją mocną historię i swoją wspaniałą tradycję, więc to nie jest...

To nie jest oczywiście łatwe uczynić to z powietrza, ale jak wiemy Stany Zjednoczone nie zamierzają tam wysyłać wojsk lądowych, nie zamierzają przekształcać operacji powietrznej w operację lądową. To już na koniec zapytam, na ile operacja tylko odbywająca się w powietrzu może zrealizować cele. Oczywiście o tych celach mówił Donald Trump, chociaż ich nie precyzował. No co jasne, jak się nie precyzuje celów, to zawsze można uznać, że zostały one osiągnięte, ale jeżeli byłoby to w jakiś sposób spacyfikowanie Iranu, może nawet zmiana reżimu, czy spowodowanie, żeby ten reżim pozostał mniej więcej Podobny tylko o mniej antyamerykańskim czy antyzachodnim ostrzu, czy takie, czy tego typu cele można zrealizować tylko poprzez operację powietrzną bez użycia sił lądowych na terenie Iraku, Iranu?

Myślę, że to jest możliwe, natomiast tu wchodzą w grę pewne... Względy prestiżowe, ponieważ te nowe kierownictwo w Iranie jest pod presją swoich zwolenników, którzy oczywiście domagają się zemsty, domagają się odwetu. Na Stanach Zjednoczonych i na Izraelu. To jest można powiedzieć zrozumiałe, ale w kulturze perskiej poczucie naruszonej godności jest bardzo silne, więc stąd mieliśmy już takie Informacje o tym, że po cichu te nowe władze chcą rozmawiać, a jednocześnie te nowe władze, kiedy ta informacja pojawiła się w mediach, kategorycznie temu zaprzeczyły.

No bo myślę, iż nowi przywódcy Iranu zdają sobie sprawę, że jedyną możliwością, żeby Names mentioned in English. Problematyczna, bo Iran nie ma ku temu środków. Może oczywiście wystrzelić jeszcze pewną ilość rakiet i zorganizować pewną ilość zamachów, ale to nie wstrząśnie Stanami Zjednoczonymi, więc myślę, iż są pewne psychologiczne przeszkody w tym, żeby wrócić do stołu do rozmów i to jest w tej chwili główny problem.

I jak na razie tych rozmów nie widać. Na koniec pytanie o Polskę. Czy mamy stanowisko prezydenta? Po pierwsze Karol Nawrocki powiedział, że wiedział o ataku, że był poinformowany, nie wiem czy konsultowany, to dobre słowo, ale że wiedział o tym co się wydarzy wcześniej, a potem złożył kondorencję trzem żołnierzom, którzy zginęli amerykańskim w tej operacji, podkreślając, że w tej sytuacji to To Stany Zjednoczone są najważniejszym sojusznikiem Polski i te sojusze przynajmniej ten Karol Nawrocki szanuje. Tak, bardzo słuszne oświadczenie. Ja bym je uzupełnił pewnym stwierdzeniem, mianowicie takim, iż Iran nie był, nie jest i nie będzie czy społeczeństwo Iranu.

Nie było, nie jest i nie będzie naszym wrogiem i nie ma powodu, żeby obywateli Iranu traktować jako wroga, bo naszym przeciwnikiem był reżim dyktatorski, który prowadził tą politykę destabilizacji, a obywatele Iranu mają pełne prawo budować swoje suwerenne państwo, które będzie zapewniało pokój w regionie. To byłoby moim zdaniem właściwe spełnienie tego. Oświadczenia pana prezydenta Nawrockiego. O czym mówił dr Jan Parys, były minister obrony narodowej. Dziękuję bardzo za rozmowę. Dziękuję.

Pokazano wszystkie 17 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.