Co skrywa Lipnica Wielka? Rozmowa z wójtem gminy

Pan Mateusz Lichosyt, wójt gminy Lipnica Wielka jest z nami. Dzień dobry. Dzień dobry. No i zaczniemy od tego, jaka jest ta gmina Lipnica Wielka, ponieważ jest to dość niezwykłe miejsce. Oczywiście tak jak wspomniałem na początku naszej audycji znajdujemy się na Orawie. O Orawę za chwilkę zapytam, ale jeżeli mielibyśmy tak scharakteryzować gminę Lipnica Wielka, jak byśmy o niej opowiedzieli? Kraina nieznana, kusząca tajemnicą. Kiedyś spotkałem się z takim określeniem Lipnicy Wielkiej i Orawy i uważam, że jest też mi bardzo bliskie, bo faktycznie jesteśmy mało znani, mało popularni, chociaż coraz bardziej,

Ale właśnie przez to, że jeszcze tacy nieodkryci, to i tajemniczy. Bogactwo, jeżeli chodzi o przyrodę, kulturę, historię, bo jesteśmy na pograniczu, na pewno jest bardzo interesujące i jest co tutaj odkrywać. I myślę, że właśnie takie określenie, że Orawa jest krainą nieznaną, ale kuszącą tajemnicą jest mi najbardziej bliższe i takie ono jest. Taka jest Orawa. To za chwilkę jeszcze zapytam o Lipińce Wielką, jeszcze zapytam o Orawę, ale zapytałem przed rozmową, czy pan pochodzi tutaj z Lipińcy Wielkiej. Odpowiedział pan, że tak, że jak najbardziej. To ja zapytam, jak to jest z tą tożsamością orawską, bo wiele słyszałem legend tutaj. Jak oni się określają? Kim oni są?

Dlatego też jestem dumny, żyjąc tutaj, z tego, że mogę tutaj żyć i od tak naprawdę sześciu lat też starać się rozwijać wraz z ludźmi życzliwymi, ludźmi, którzy ze mną współpracują, naszą gminę Lipnicę Wielką, a przy okazji też Jorawę. To jeszcze, żeby Państwu mniej więcej określić, gdzie jest Lipnica Wielka, jak jedziecie drugą krajową numer 7 właśnie na Chyżnę w miejscowości Jabłonka. Trzeba odbić w prawo na alternatywne przejście graniczne i przejeżdża się właśnie przez Lipnicę Wielką, która jest chyba ostatnią miejscowością taką przed granicą, czy jeszcze jakaś inna jest. Tak, jesteśmy ostatnią miejscowością przed granicą. Tak naprawdę z samorządami słowackimi graniczymy, z pięcioma samorządami słowackimi wzdłuż całej Lipnicy Wielkiej.

To jest taka ciekawostka. Czy jest jakaś współpraca transgraniczna? Dużo mówimy o granicach ostatnio, tylko głównie o tej wschodniej i zachodniej. Tutaj ta południowa wygląda bardziej sielsko i spokojnie. Ale jak właśnie to wygląda z punktu widzenia współpracy na różnych polach? Współpracę naszą jako gminy Lipnica Wielka wraz z partnerami słowackimi oceniam bardzo dobrze. Wiele projektów kulturalnych, znowu historycznych, ale i infrastrukturalnych. Pracujemy teraz nad takim dużym projektem, unikatowym projektem. Chcemy stworzyć międzynarodową ścieżkę rowerową wokół Jeziora Orawskiego. Po paru latach udało się dojść do wspólnej koncepcji. Wiemy jak ona będzie wyglądała. Teraz przed nami projekt... projekt, przygotowanie montażu finansowego i myślę, że za kilka lat ponad 60 kilometrów ścieżki wspólnej polsko-słowackiej wokół Jeziora Orowskiego będziemy mogli otworzyć.

Dlatego o tym mówię, ponieważ myślę, że to będzie projekt, który pokazuje, że można współpracować, że są chętne i polskie, i słowackie samorządy do tego. Ale wracając do samego pytania, co roku kilka, jak nie kilkanaście wspólnych projektów ze Słowakami realizujemy. Jeżeli chodzi jeszcze o mieszkańców Lipnicy Wielkiej, ilu ich jest, czym oni się zajmują? Gmina Lipnica Wielka to są dwie wsie, Lipnica Wielka i Kiczory. Wspólnie w całej gminie mamy około 6 tysięcy mieszkańców. Czym się zajmują? Myślę, że też jesteśmy pod tym kątem troszeczkę wyjątkowi, ponieważ znaczna część mieszkańców na co dzień pracuje w Austrii, w Niemczech, wyjeżdżają. W związku z tym, że tak naprawdę jest kilka godzin jazdy, 4-5 godzin jazdy z Lipnicy Wielkiej, to myślę, że około 30, nawet blisko 40% mieszkańców potrafi w ciągu tygodnia wyjeżdżać właśnie za pracą za granicę.

Ale mieszkańcy, którzy tutaj zostawiają, albo rozwijają swoje biznesy, albo często, czy to matki, czy później już babcie, zostawiają najczęściej z dziećmi, z wnukami. Trzeba też przypomnieć, że stąd jest chyba bliżej do Wiednia niż do Warszawy, przynajmniej jeżeli się nie mylę. A te tradycje właśnie orawiańskie, jak one są pielęgnowane? Ja pamiętam, że po raz pierwszy jak przyjechałem do Lipińcy Wielkiej kilka lat temu, to przed niektórymi domami stały takie wysokie, wysokie... Pnie, jeżeli się nie mylę. Czy się nie przewidziałem? I przede wszystkim, no właśnie, jak te tradycje tutaj są kultywowane?

Bardzo... Bogata tradycja i bardzo mocno już z powrotem kultywowana. W samym tym roku mieliśmy rekordową ilość tych MOI, bo w lipnicy było ich oficjalnie zgłoszonych do konkursu 29, ale z tymi niezgłoszonymi 36. Także 36 takich MOI w tym roku stało w Lipnicy Wielkiej. Oczywiście serdecznie zapraszamy w tym okresie, żeby to zobaczyć. Jeżeli chodzi o właśnie ten fenomen, który niestety dotyka wiele polskich gmin, czyli fenomen ubywania ludzi, ci młodzi wyjeżdżają, czy to właśnie do Austrii, czy to do innych większych miast, czy to jest coś, co dotyka również Lipinicy i czy ludzie, którzy pochodzą z Lipinicy, którzy wyjadą, czy oni jednak wracają mimo wszystko, czy są przywiązani do tego swojego, do tej swojej ojcowizny?

Zresztą tak naprawdę na polskiej i słowackiej orawie my się potrafimy dogadać. Nasze gwary są bardzo podobne, więc też w związku z tym, że nie ma bariery językowej, możemy właśnie realizować i możemy realizować wiele projektów i się spotykać przede wszystkim. To już ostatnie pytanie. Dlaczego powinniśmy przyjechać do Lipińcy Wielkiej? Przede wszystkim dlatego, ponieważ mamy wyjątkowy szlak na Babią Górę. Zielony szlak, który zaczyna się na Sańcowej Polanie. Mało popularny, a... Według mnie najpiękniejszy, bo po wyjściu zaraz powyżej już tej strefy z Zalesieniem mamy już panoramę całą Tatr i Jeziora Orawskiego. Drugi argument to jest bardzo bogata oferta kulturalna, którą proponujemy wraz z Gminnym Centrum Kultury, wraz z Gminą Biblioteką Publiczną dla wszystkich mieszkańców i turystów.