Mentionsy Mentionsy
Radio Warszawa
Radio Warszawa

Fort III #2. "Na dwa lata przed Holocaustem"

12.07.2022 ·8 min 37 s · 3 rozdziały

Kontynuujemy nasz spacer z dr Piotrem Oleńczakiem po terenie Fortu III w Pomiechówku. W tym odcinku po raz pierwszy poruszymy historię więzionych Żydów, o których opowie Marta Janczewska - historyk literatury z Żydowskiego Instytutu Historycznego. Militarną genezę powstania Fortu III przybliży natomiast Piotr Skonieczny - były komendant składu amunicji, przewodnik PTTK, ekspert w dziedzinie fortyfikacji. Autorka cyklu: Karolina Stachacz-Bartosik Fort III w Pomiechówku to kilka hektarów ziemi otoczonej murem i przerażające podziemne lochy. Lochy zimne, wilgotne i bez okien. To zapomniane miejsce kaźni tysięcy Polaków – ofiar niemieckiego terroru. Miejsce, w którym spoczywają mężczyźni, kobiety i dzieci. Zamordowani to działacze Polskiego Państwa Podziemnego, duchowni i zwykli mieszkańcy Mazowsza. Wśród zamordowanych polskich obywateli jest też wielu Żydów. Pamięć o ofiarach przemija. Żyją już ostatni świadkowie tragicznych dni. Do serc i sumień odwiedzających Fort III krzyczą jedynie napisy wyryte na ścianach lochów. Nieme świadectwa zbrodni, pozostawione przez idących na śmierć więźniów. Celem audycji jest zachowanie pamięci o więźniach zamordowanych w Forcie III w Pomiechówku, tamtym czasie i wydarzeniach. Odwiedzimy miejsca, w których przebywali więźniowie i spędzili najgorsze tygodnie swojego życia, w dramatycznych warunkach. Przejdziemy drogą, która dla wielu z nich była ostatnią. Zajrzymy do archiwum Instytutu Pamięci Narodowej i Żydowskiego Instytutu Historycznego. Porozmawiamy z pasjonatami, historykami, rodzinami więźniów i ekspertami, dla których prawda o Forcie III w Pomiechówku stała się sensem życia. Zadanie publiczne jest współfinansowane ze środków otrzymanych od Ministra Obrony Narodowej

0:00 · Historia powstania Fortu Trzeciego 3

Audycja została wyemitowana w Radiu Warszawa 106,2 FM. Fort III. Aby nie zostały po nich tylko napisy na ścianach. Zaprasza Karolina Stachacz-Bartosik. Genezą powstania Fortu Trzeciego w Łomiechówku był rozwój twierdzy modlińskiej w drugiej połowie XIX wieku. Mówi Piotr Skonieczny, były komendant składu amunicji w Forcie Trzecim, ekspert w dziedzinie fortyfikacji. Ze względu na gwałtowny rozwój techniki wojskowej, przede wszystkim wynalezienie nowoczesnych dział z lufą gwintowaną, z zamkiem moltlicowym pozwalającym na szybkie ładowanie amunicji, te działa miały znaczny zasięg, o wiele większą celność.

No i okazało się, że w spotkaniu z taką fortyfikacją z pierwszej połowy XIX wieku o wiele bardziej nad nią górują, więc okazało się, że twierdze budowane dotychczas z cegły i obsypane ziemią stały się przestarzałe w porównaniu z tą antylerią. No i zaszła potrzeba modernizacji Twierdzy Modlińskiej. Takie postulaty były wysuwane już w latach 60-tych przez szefa zarządu inżynierii generała Edwarda Totlebena. Następne postulaty były wysuwane na początku lat 70-tych. Zrobione prace geodezyjne. W 1874 roku dowódca Twierdzy Modliń dostał dokumenty, na podstawie których miały zacząć się te prace modernizacyjne wokół Twierdzy Modlińskiej. I od 1883 roku, czyli blisko 10 lat później, rozpoczęto budowę pojedynczych fortyfikacji wokół Twierdzy Modlińskiej.

Dotychczas stosowana fortyfikacja, czyli otaczanie twierdz długimi liniami wałów nie miało już celu, dlatego też dotychczas taką fortyfikację zamkniętą takimi liniami należało rozproszyć w terenie i odsunąć od pierwotnych wałów To miało bardzo ważne znaczenie ze względów militarnych, ale tak samo gospodarczych.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.