Program samorządowy: Małgorzata Grochal, Marcin Pawlak (28.01)

ZIT-y to są te formy współpracy, które mogą liczyć w obecnej perspektywie finansowej 21-27 na dofinansowanie z programu regionalnego. W tej chwili mamy cztery takie ZIT-y, które zostały wprost wpisane do naszej Strategii Rozwoju Województwa i do programu operacyjnego, do programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego na perspektywę I takie ZIT-y mamy, tak jak wspomniałam, cztery. Stowarzyszenie Łódzki Obszar Metropolitalny, ZIT Sieradz Zduńska Wola Łask, ZIT Piotrków Trybunalski Bełchatów i ZIT Tomaszów Opoczno. Panie dyrektor, no i teraz jeżeli mówimy o nowej perspektywie, ponieważ tutaj też było powiedziane, że teraz samorządowcy z tych trzech powiatów mają maksymalnie te kilkanaście miesięcy do tego, żeby się dobrze przygotować, aczkolwiek te prace już się powinny zacząć, ponieważ to nie tylko i wyłącznie tu i teraz, ale też musimy pamiętać o poziomie wojewódzkim, krajowym i unijnym.

Natomiast czy to przygotowanie i ta nowa perspektywa, bo ja już to wiem, to jest zupełnie nowe rozdanie. Tutaj w tym momencie nie jesteśmy jako ci beneficjenci, którzy zawsze czerpali, tutaj już jesteśmy praktycznie jak równorzędny partner w Unii Europejskiej. Tak, nowa perspektywa na lata 28-34 wprowadza pewne zmiany. Projektowane rozporządzenie zakłada, że powstanie plan partnerstwa krajowego i regionalnego, czyli jeden dokument, w którym znajdą się wszystkie regiony i wszystkie obszary wsparcia konieczne do wspierania ze środków unijnych, ale nie tylko, z punktu widzenia naszego państwa, państwa członkowskiego i ten plan będzie negocjowany z Komisją Europejską. Poprzednie rozdania, jeżeli chodzi o perspektywy budżetowe Unii, to podobne mniej więcej środki na poziomie 300 milionów euro.

Tutaj przed tym spotkaniem była jeszcze jedna preakcja. Pani dyrektor opowiadała na temat tego nowego horyzontu unijnego na 2028-2034. I powiedziała wprost, musimy między bajki schować swoje dotychczasowe doświadczenia, ponieważ będziemy wchodzić jako Polska, jako inny kraj, jeżeli chodzi o zasób i nasze bogactwo. Będziemy również musieli pomyśleć o tym, że inaczej te środki będą rozdzielane i na co innego będą miały być przekazane. Komisja Europejska chce nas troszeczkę zachęcić do tego, aby korzystać z programów, które zarządzane są bezpośrednio przez Komisję Europejską. Do tej pory Polska mało aktywnie pozyskiwała środki z poziomu Unii Europejskiej. Mamy takie programy jak Horyzont czy LIFE, gdzie tak naprawdę możemy bardzo skutecznie te środki pozyskiwać.

Chodzi o to, żeby zachęcić te nasze jednostki samorządu terytorialnego, Sięgały po środki, które są nie z poziomu krajowego, a już bezpośrednio od Komisji Europejskiej. Na każdym poziomie te środki będą, natomiast Komisja Europejska patrzy na poziom swój i widzi, że absorpcja tych środków bezpośrednio od Komisji w naszym kraju niestety kuleje. Chce nas po prostu zachęcić do tego, aby sięgnąć po narzędzie, które do tej pory nie wykorzystywaliśmy, Ja przede wszystkim patrzę na środki unijne jako na pewnego rodzaju napęd do rozwoju. My powinniśmy skupić się na takich projektach, które będą generowały zysk dla jednostek samorządu terytorialnego.