Radio MORS - UG Przedstawia - 28.09.2022

Uniwersytet Gdański przedstawia. Karol Stachowicz witam w kolejnym odcinku UG Przedstawia. Dziś zapraszam na relację z VI Kongresu Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej. Odbywające się raz na trzy lata spotkanie dla środowiska komunikologów i medioznawców po raz pierwszy odbyło się w Gdańsku. W ciągu trzech dni niemal 300 gości uczestniczyło w 54 panelach tematycznych. Wydarzenia pierwszego dnia zorganizowano w Europejskim Centrum Solidarności. Kongres otworzyło liczne wystąpienia, w tym dyrektora ECS Basila Kerskiego czy zastępcy prezydenta Gdańska Piotra Borowskiego. Kilka słów do zgromadzonych gości przekazał także prof. dr hab. Piotr Stepnowski, rektor Uniwersytetu Gdańskiego.

Państwo doskonale wiecie, jak ważne jest dzisiaj złapanie tego, gdzie zaczyna się albo gdzie kończy profesjonalizm. Medioznawców, mediów i myślę, że nie ma lepszego miejsca do dyskusji na tej płaszczyźnie, jak ECS. Także jesteśmy dumni i zachwyceni tym, że możemy zrobić, jak powiedział Was mój kolejny projekt. Kongres zapowiada się znakomicie. Wspaniałe tematy. Myślę, że również to, co narodzi się tutaj jako myśl świeża, której jeszcze nie zaplanowaliśmy, jako myśl poza sesjami licznymi, Elementami, integralnymi elementami konferencji, to jest coś, co zostanie z nami na długo, a my tylko, ponieważ zbliża się rozpoczęcie roku amerykańskiego, możemy Państwu życzyć wszystkiego co dobre, najlepsze i wszelkiej pomyślności.

Zwykle rekord mówi w takich momentach, kwot bonum, felix faustum, fortunatum, kwestii udanej konferencji. Dziękuję bardzo. O kongresie, który odbył się pod hasłem Media i społeczeństwo w erze platform, algorytmów i danych, rozmawiam z prof. dr hab. Iwoną Hoffman, prezesem Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej. Pani profesor, kongres PTKS ma w tym roku specjalne hasło. Dlaczego akurat właśnie takie? Hasło tegoroczego kongresu jest związane z uświadomieniem sobie, jaką siłą są algorytmy i big data. Ta wielkość informacji, która nas otacza, wprost osacza i jednocześnie wykształcenie się postaw, które już generują sprzeciw wobec tego, jak zawładnęły nami media społecznościowe, w ogóle obszar internetu.

Myślę więc, że warto pierwsze refleksje i pierwsze obserwacje próbować zmierzyć z teoriami naukowymi, stąd tytuł kongresu. Jakie nadzieje Pani wiąże z tym kongresem? Przede wszystkim kongresy dają nam takie pole badań, pole obserwacji, pole wymiany doświadczeń, które prowadzi do wyznaczenia nowych kierunków badań, które jest bardzo inspirujące dla ośrodków i młodych badaczy poszukujących dzisiaj swojego punktu wyjścia w nauce. I wydaje mi się, że hasła kongresu właśnie jak to, bardzo pojemne, bardzo atrakcyjne, dotyczące ...aktualnych, obecnych problemów może spełnić taką rolę. Myślę też, że Kongres jest zawsze płaszczyzną integrującą badaczy mediów i procesów komunikacji społecznej w tym sensie, że utrwala świadomość autonomii dyscypliny i oczekuję, że ten Kongres będzie też przyczynkiem do poczucia własnej siły.

Jak media jakościowe, tradycyjna prasa, radio zyskują zwolenników, którzy traktują te właśnie media i przekazy za wiarygodne. Więc pewnie i ta tendencja będzie widoczna w Polsce w krótkim czasie. W każdym razie staramy się jako Towarzystwo przyłożyć do tego rękę. Podczas otwarcia kongresu świętowano jubileusz 40-lecia pracy prof. Bogusławy Dobek-Ostrowskiej. Przyznano również tytuły członkostwa honorowego PTKS dr Hannie Machińskiej, prof. dr hab. Januszowi Adamowskiemu oraz prof. dr hab. Teresie Sasińskiej-Klas, z którą udało mi się porozmawiać. Mamy dzisiaj kongres. Dlaczego tak ważne jest, żeby spotkać się w takim gronie medioznawców całej Polski? Kongres to jest takie spotkanie, które by można nazwać spotkaniem swoich ze swoimi, w sensie zawodowym i wymiana doświadczeń i po prostu pokazanie nad czym pracujemy aktualnie, czyli to jest niezwykle robocze spotkanie.

Ono ma różne elementy jeszcze uroczyste i takie towarzyskie, natomiast przede wszystkim robocze, bo my jakby dzielimy się swoją pracą, osiągnięciami, trudnościami w swojej pracy I z tego powodu kongresy mają tak wielkie znaczenie i mają tak zawsze wysoką frekwencję, co też ma miejsce i dzisiaj. Jakie wyzwania teraz stoją takie największe przed dziennikarstwem jako dyscypliną naukową? Przed dziennikarstwem wolność mediów. Wolność mediów nie tylko w Polsce, żebyśmy sobie uświadomili, że to nie jest tylko problem Polski. To jest problem w tej chwili na całym świecie, że media są zagrożone. Media znajdują się w takiej sytuacji zmiany, którą nie są w stanie do końca jakby Zagospodarować i zapanować nad tą zmianą. A zatem nasze zadanie jako medioznawców to jest śledzić te zmiany i próbować je nazwać, określić, zdiagnozować.

To jest wyzwanie dnia dzisiejszego, stąd tytuł tego kongresu. Dużo wcześniej, można powiedzieć, sformułowany, dzisiaj nabiera jeszcze większej ostrości. Czyli przyszłość, której wolność mediów jest kluczem do rozwoju. Dzisiaj tak wiele osób mówi, że jest tak dużo negatywnych informacji w mediach, że często próbują się po prostu od tego odciąć, żeby żadne informacje do nich nie docierały. Często też biorą pod uwagę swoje zdrowie psychiczne. Jak Pani się odnosi do takiej postawy i do tej sytuacji, która do tego doprowadziła? Jako socjolog mogę powiedzieć, że taka sytuacja ma miejsce. Ona jest takim sygnałem ostrzegawczym, taką prognozą ostrzegawczą, że coś dzieje się niedobrego z mediami, że one nie odpowiadają na problemy ludzi, na problemy, którymi żyją ludzie, o których dyskutują w swoich nieformalnych małych kręgach przyjaciół, współpracowników, miejscu pracy i tak dalej.

I to mi się bardzo podoba, bo to mnie też inspiruje jako wykładowcę, żeby podążać za nimi i za ich odpowiedziami na temat tego, co media cyfrowe robią z nami. Wracamy do relacji z VI Kongresu Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej, gdzie poruszano tematy m.in. obecnej sytuacji w mediach oraz przyszłości środków masowego przekazu. O radiu porozmawiałem z dr hab. Grażyną Stachyrą, prof. Instytutu Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jest pani przewodniczącą radiowej sekcji PTKS. Proszę powiedzieć, czym zajmuje się ta sekcja? Jestem przewodniczącą sekcji radio. Dokładnie takie brzmienie. Czym się zajmujemy? Przede wszystkim staramy się zintegrować środowisko osób badających komunikację radiową ogólnie pojętą, ponieważ zdajemy sobie sprawę z tego, że radio transformuje, zmienia się.

I to jest ten niepowtarzalny moment, w którym radio dociera do słuchacza i myślę, że tym radio wciąż wygrywa. Taką świadomością u odbiorcy, że jest ten żywy człowiek przed mikrofonem, który w danym momencie, w tej chwili, kiedy my słuchamy radia, do nas mówi. Otwarcie kongresu to także okazja do wręczenia wielu nagród. Ogłoszono laureatu w konkursie doktorat oraz nagrody imienia doktora Karola Jakubowicza za wybitną monografię z zakresu nauk o mediach. Na scenie zaprezentowała się także pierwsza trójka w konkursie na najlepszą pracę magisterską z wiedzy o komunikacji społecznej i mediach Mediastery. Pierwsze miejsce zdobyła Karolina Wojtal za pracę Marketing LGBT+, charakterystyka, potencjał wykorzystania, przykłady. Napisaną pod okiem promotorki doktor habilitowanej Anny Jupowicz-Ginalskiej, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.

O kongresie i dziennikarstwie w dzisiejszych czasach rozmawiam z doktor habilitowaną Małgorzatą Łosiewicz, profesor UG. Pani profesor, jakie wyzwania stoją przed tegorocznym kongresem PTKS? Przed badaczami mediów i komunikacji społecznej stoi bardzo wiele wyzwań, dlatego że dwuletni czas pandemii pokazał, że media się zmieniły, zmienił się świat. Wszystko to, czego doświadczaliśmy wcześniej przed pandemią, Było takim bytem wyobrażonym, a w czasie pandemii mogliśmy się przekonać, jak funkcjonują media, które są jedynym łącznikiem naszym z innymi osobami. Jedynym łącznikiem w takiej sytuacji, kiedy nie możemy wychodzić z domu i internet, media społecznościowe są też jedynymi źródłami informacji, które mamy, informacji o świecie.

To bardzo dobrze, dlatego że potrzeba nam wiarygodnych, rzeczywistych informacji w tych czasach, kiedy dezinformacja zalewa wszystkie media społecznościowe, cały internet, kiedy fake newsy, kiedy deepfake'i robią bardzo dużą karierę. Czyli potrzeba nam takich ludzi, którzy są w określonym czasie, w określonym miejscu i przedstawią nam rzetelną, wiarygodną informację. Tacy też są potrzebni i nie walczyłabym tu z nimi. Jeszcze na koniec wrócimy do Kongresu i zapytam o konkurs na najlepszą pracę magisterską, czyli Mediastery, który jest Pani szczególnie bliski. Jak mogłaby Pani podsumować tegoroczny konkurs? Tegoroczny konkurs miał wyjątkowo uroczystą galę. My organizujemy te gale zwykle bardzo uroczyście, no ale oczywiście VI Kongres Polskiego Towarzystwa Komunikacji Społecznej to wydarzenie wyjątkowe w środowisku komunikologów i medioznawców.

Jak przychodzą do nas te prace i mimo, że jest ich kilkadziesiąt, to z dużym zainteresowaniem też czytam te treści, bo to są ciekawe badania, które wytyczają też kierunki tych analiz naukowych na przyszłe lata. Na koniec pierwszego dnia w Europejskim Centrum Siedarności na uczestników czekały wykłady kino-speakerów Kongresu, profesora Grahama Murdoka oraz profesora Gyrana Bolina. Piątkowe i sobotnie sesje odbyły się już na Wydziale Nauk Społecznych UG. Ostatniego dnia goście mogli skorzystać z wizyt w Gdańskim Teatrze Szekspirowskim, Muzeum II Wojny Światowej, z wycieczek po kampusie UG czy Starym Mieście. Kolejny Kongres już za trzy lata. Jako patroni medialni serdecznie na niego zapraszamy.