Mentionsy Mentionsy
Radio MORS
Radio MORS

Radio MORS - Gość Radia MORS - 18 marca 2025

10.04.2025 ·37 min 20 s · 8 rozdziałów

Szymon Jachimek – improwizator, artysta kabaretowy, dramatopisarz, aktor, komentator telewizyjny, były członek kabaretu Limo, a obecnie dramaturg Teatru Miejskiego w Gdyni. Od komedii aż po dramat. Porozmawiamy o kondycji polskiej sceny kabaretowej, tematach do żartów i ich jakości. Dowiemy się, gdzie można spróbować swoich sił przed publicznością. Poznamy zarys ciekawych sztuk teatralnych, tych, które już zyskały uznanie widzów, ale też tych, które pojawią się niebawem.Prowadzi Michał Kowalski.

Gość Radia MORS. Przy mikrofonie Michał Kowalski. Naszym gościem jest Szymon Jachimek, dramatopisarz, artysta kabaretowy, były członek kabaretu Limo, aktor, improwizator, komentator telewizyjny, kierownik literacki Trójmiejskiego Teatru Komedii Waldal, dramaturg Teatru Miejskiego w Gdyni, która z tych funkcji jako pierwsza powinna być wymieniona. Dzień dobry, to przede wszystkim. Nie mam pojęcia, to znaczy tak, dane są o tyle nieaktualne, że kierownikiem literackim Teatru Komedii Waldal już nie jestem, tak od półtora roku, więc ta ewentualnie na ostatnia, to podobnie jak były członek kabarytu Limo, tak samo były kierowniki literacki. No może od tej w takim razie najświeższej, no to dramaturg Teatru Miejskiego, to jest dumna posada, którą nie wiem czy zająłem, nie wiem czy tak można powiedzieć, ale piastuje, to też jest ładne słowo, od półtora miesiąca.

2:24 · Kabaret w Polsce 5

Nie, przecież on już nie działa w Teatrze Komedii Waldel. Od kiedy zszedłem z tego głównego nurtu kabaretowego, od kiedy już przestał działać Kabaret Limo, a to już ponad 10 lat temu, więc naprawdę kawał czasu. Śmieję się, że funkcjonuję tak na marginesie show biznesu. Tak, to jest wciąż występowanie na scenie, ale na ściankach mnie nie stawiają. Na własny kanał YouTube'owy nawet mam, ale on nie żyje i ogólnie jestem trochę na bakier z twórczością internetową. Dlatego na przykład na Wikipedii są nieaktualne informacje. Jak to mała rzecz, a fanów my średnio dwa listy tygodniowo dostajemy, kiedy wywiad z Szymonem Jachimkiem.

To potem, potem mnie pokażesz i będę bardzo zaskoczony, jeśli będzie chociaż pół, chociaż jeden SMS. Będzie dzisiaj trochę u nas, jak w Teatrze Gradzkim, komedia i tragedia. Trochę o kabaretach, trochę właśnie o dramacie. Właśnie zacznijmy od tej komedii. Ludzie kojarzą cię ze skeczami. Wiele właśnie nagrań wciąż jest odtwarzanych na YouTubie, zyskują coraz to nowe odtworzenia. Wielokrotnie rozbawiałeś, rozbawiasz ludzi. No właśnie ten kabaret Limo wspomniany, czy chociażby słynna postać Mariusza, tak, to ludziom też zapadła w pamięć. Wiele innych inicjatyw. Jak oceniasz obecny rynek kabaretowy w Polsce? Bo tych kabaretów zrobiło się bardzo dużo, nawet niektóre kanały to non stop nadają kabarety. W jakim kierunku to idzie?

To ja tak bardzo nie mogę się zgodzić z tym, co powiedziałeś, w sensie, że kabaretów zrobiło się dużo. Na pewno jest dużo rejestracji i rzeczywiście dużo programów, bo tak jak powiedziałem wcześniej, bardzo wiele osób chętnie wciąż ogląda kabarety, natomiast Mam wrażenie, że to ciągle są te same twarze, że bardzo rzadko pojawia się nowa grupa, nowa formacja. Przeczytałem ostatnio śmieszną dyskusję na Facebooku, bo ktoś opublikował na YouTube film, gabaret poległ w wojnie ze stand-upem. Nigdy nie było żadnej wojny, ale faktem jest, że o ile stand-up rozwija się bardzo dynamicznie i tych stand-uperów, którzy jeżdżą po kraju jest łohohohoho, To ktoś napisał w komentarzu a propos naszego Trójmiejskiego Kabaretu Pomorze, że oni rzeczywiście mogli się tytułować i promować jako jedyny kabaret, który powstał w tej dekadzie.

I rzeczywiście, który zaczął gdzieś być zapraszany, zauważany również w tych programach telewizyjnych, bo jest problem na festiwalach kabaretowych. Ja tam od lat naprawdę Jak miałem jakieś naście lat, to już mnie mój brat Tomek zabierał czy na Lidzbarskie Wiesiady Humoru i Satyry, czy na mulatkę do Ełku, czy też na eliminację do Paki, bo na Pakę nie, bo się wtedy jeszcze nie dostawał. I pamiętam, że żeby dostać się na taki festiwal, to było duże wydarzenie, bo potrafiło się zgłosić po sto i więcej grup kabaretowych. Obecnie organizatorzy mają problem, żeby ktoś przyjechał, zwłaszcza nie stand-uper, bo stand-uperzy oczywiście, tak jak mówię, się zdarzają.

Na festiwalu PAK-a najważniejszym, krakowskim, było tak, że były najpierw eliminacje regionalne, potem były półfinały, czyli jakby oddzielny mini-festiwal na miesiąc przed PAK-ą i dopiero potem był festiwal właściwy. A teraz PAK-a już od ładnych paru lat, śmiem twierdzić, że się nie odbywa, a jeśli się odbywa, no to na tyle cicho, że mimo, że interesuję się tym nurtem, To tego nie zarejestrowałem. Zatem komedia w Polsce ma się bardzo dobrze. Grupy impro też może już nie powstają jak grzyby po deszczu, ale był taki moment. Improwizatorom nie udało się wbić na ten poziom, na który wybili się stand-uperzy. Ale wydaje mi się, że o ile stand-up to są spotkania z żywą widownią w klubach i bardzo dużo materiałów na YouTubie czy na Spotify jest stand-upowych.

7:53 · Rozwój stand-upu 2

Mulatka to jest takie już dziwne w tym... W tych czasach słowo, ale to jest festiwal z 30-letnią bodaj tradycją. No i to jest od skrótu Mazurskie Lato Kabaretowe. Wiem, że w tym roku na pewno się odbywa. Przepraszam, nie wiem jak Lidzbarskie Biesiady Humoru i Satyry, ale zasadniczo trzeba... Wymyślić skecze, napisać je, zrobić próby. Te próby można robić gdziekolwiek, w salonie, w kuchni, nawet na online też się zdarza. No i zorganizować występ, dogadanie się z okolicznym pubem, z jakimś domem kultury. Rozmawialiśmy przed wejściem na antenę, że w Konsulacie Kultury odbywa się Teatrzyk Bezwstydny, gdzie każdy może pokazać cokolwiek. Dodajmy konsulat kultury w Gdyni.

Konsulat kultury w Gdyni, oczywiście. Przepraszam, że tak to gdyńsko-centrycznie uznałem, że wszyscy wiedzą, gdzie jest konsulat kultury. I raz w miesiącu można przyjść i tam ludzie śpiewają, tańczą, piszą, opowiadają swoje wiersze albo mówią swoje wiersze, albo opowiadają naprawdę o czymkolwiek, albo próbują stand-up, albo właśnie kabaret pomoże, przeze mnie wspomniany tam również Regularnie próbuje swoje nowe skecze, więc takich miejsc jest sporo. No i to trzeba zobaczyć, trzeba się sprawdzić z żywą widownią, czy to działa i czy ma się ochotę na więcej, no bo to bywa trudną, frustrującą pracą, kiedy człowiek próbuje rozśmieszyć widzów, a widownia się nie śmieje. To takie momenty nie są zbyt proste i potem śnią się po nocach. I co wtedy, jak nikt się nie śmieje? No wtedy albo trzeba zmienić sketch, albo skrócić, to na pewno warto skracać rzeczy, albo napisać właśnie coś zupełnie innego, jeszcze pooglądać, jeszcze popytać, poszukać kontaktu z kolegami, którzy jakoś tam odnieśli sukces w branży, albo można też się poddać, to zawsze też jest wyjście.

11:07 · Rozmowa po przerwie o komedii 1

Do naszej rozmowy wrócimy po krótkiej przerwie, bądźcie z nami. Radio MORS. Witamy po przerwie. Naszym gościem jest Szymon Jachimek. Kontynuujemy naszą rozmowę. Dzień dobry. Tak, kontynuujmy. Rozmawialiśmy o sytuacji rynku kabinetowego, sketchach, stand-upach, a właśnie idąc jeszcze w tym kierunku, jakie są w Polsce dobre i bezpieczne tematy do żartów? Bo czy masz wrażenie, że żarty się, poczucie humoru publiki się zmienia? Że co innego śmieszyło kiedyś, co innego śmieszy teraz? Tak, na pewno się zmienia i na pewno się zmienia, bardzo mocno przesunęła się ta granica i tu jest również efekt stand-upu, zarówno polskich stand-uperów, jak i amerykańskich, od których to się wszystko wzięło.

12:50 · Tematy do żartów 1

Wydaje się, że albo powinna grać na początku, albo trochę jednak musi się dostosować, bo no właśnie, ta granica z reguły przesuwa się w jednym kierunku i trudno zawrócić. Można robić swoje rzeczy i mieć swój styl. Tak samo jak, nie wiem, Wojtek Fiedorczuk, Michał Kępa, moi koledzy właśnie ze Szkła Kontaktowego, Karol Kopiec. Są osoby, które szukają tego żartu bardziej abstrakcyjnego? I mają swoją widownię, natomiast często w starciu bezpośrednim ze stand-uperami, którzy nie stronią od wulgaryzmów, no to stoją na niemal przegranej pozycji. Wracając, wydaje mi się, że można zażartować ze wszystkiego i widzowie są na to gotowi, natomiast

19:20 · Praca z żoną 1

Reżyseruje niektóre ze sztuk. Tutaj na przykład 2016 rok, umowa o arcydzieło, 2019 stara baba, tragedia antyczna. Boże, 2019 już jak ten czas leci. A do dzisiaj grają. Stara Baba cały czas jest grana. 29-30 marca grają w wyżej wymienionym konsulacie kultury Starą Babę. A jak pracuje się z żoną? Z żoną pracuje się dobrze, chyba że się posprzeczamy. Wtedy to jest głupio, bo jak posprzeczam się z kimś innym, to mogę żonie powiedzieć, że ten to jest głupi. A żonie nie mogę teraz powiedzieć, że się z nią posprzeczałem, bo ona już dobrze o tym wie. Natomiast najczęściej pracujemy rzeczywiście w taki sposób, że ja piszę tekst dla jej grupy warsztatowej, no bo Magda ma swoją grupę dorosłych amatorów, nazywa się ta grupa W Kaczych Butach.

21:50 · Nagrody i konkursy dramaturgiczne 10

Zawsze gdzieś się toczy dyskusja, czy jak w ogóle nagradzać sztukę, jak ją oceniać, jak ją porównywać. Natomiast nagrody w takich konkursach dramaturgicznych są bardzo ważne, żeby się pokazać światu, żeby zamachać łapką, hej, ja jakby co to piszę. I rzeczywiście od kilku lat, no bo te nagrody, które przeczytałeś, które wymieniłeś, one są już właśnie sprzed paru lat, ale wiąże się to z faktem, że nie mówię, że na zawsze, ale na pewno od kilku lat, kilka lat temu uznałem, że robię sobie przerwę. Od konkursu w Bogatranie mam co pisać, że te konkursy i te nagrody pozwoliły mi jakoś zaistnieć w środowisku i otrzymać zamówienia na napisanie sztuk i tym się rzeczywiście również zajmuję.

No i poczucie, że byłem jedną z dwóch najlepszych, bo jeszcze Marta Guśniowska, wtedy świetna dramatopiserka, dostała razem ze mną ex aequo tę pierwszą nagrodę. To bycie dostrzeżonym i I taki wyraz zaufania, jakiś taki mini-glade na to, że gościu chyba umiesz pisać, był szalenie fajnym, satysfakcjonującym momentem i rzeczywiście od tamtego momentu gdzieś ta, nie chcę mówić kariera dramaturgiczna, ale jakby ta przygoda nabrała rozpędu. Tak wspomniałeś o godle. To w wielu konkursach jest godło. Ja pamiętam, jak w jednym pierwszym ja brałem udział i tak przeczytałem, że opatrzyć godłem. Ja się zastanawiałem, czy to trzeba coś narysować. Tak, tak jest.

Ale na szczęście w niektórych regulaminach jest to wytłumaczenie, że nie, że wystarcza jakieś słowo. Bo właśnie piszesz bardzo dużo tekstów. Na jakich aspektach w tych tworzonych tekstach zależy ci najbardziej? Jakimś ideałem twórczości dla mnie chyba, znowu od zawsze jak od zawsze, ale od wielu lat było łączenie wysokiego z niskim i śmiesznego z poważnym. Jakimś takim wzorcem SEWR jest film Życie jest piękne Roberta Beniniego. Jest to bardzo śmieszny film, który dzieje się w obozie koncentracyjnym. Oskarowy film.

Do dzisiaj, bo nawet obejrzeliśmy całkiem niedawno z dziećmi, bo chcieliśmy z żoną im pokazać, no to on do dzisiaj bawi i wzrusza. I tak jak mówiliśmy o tematach, z czego można się śmiać, z czego nie wypada, no to wydawało się, że zrobienie śmiesznego filmu, który się dzieje w wywozie koncertowym, to jest niemożliwe, tego się nie da zrobić. A jednocześnie przy, a okazuje się, że przy empatii, przy pewnej czułości, przy świetnym pomyśle, Przy bardzo dobrym wykonaniu można i to się bardzo dobrze sprawdza. Dlatego wierzę, że nie napisałem ani jednego dramatu dramatu. Są sztuki, które są jednoznacznie komediowe i są takie, które są zdecydowanie poważniejsze. Natomiast również w tych poważniejszych coś śmiesznego się tam znajduje.

To jest powiedzmy dalsza część hydrozagadki. No tak sobie wyobraziliśmy, że już AS ma swoje lata, ale znajduje swojego następcę, kierowcę gdyńskiego trolejbusu i to będzie jego walet i jest ten film superbohaterski właśnie Nawaleta, no spektakl. Natomiast teraz z kolei robimy spektakl na Ziemię o tym, jak w Gdyni pojawia się UFO, pojawiają się kosmici. Już miała miejsce taka sytuacja w 1959 roku, że do basenu portowego spadło z hukiem syczące, świecące coś. Ostatnio z nieba różne rzeczy spadają. Rakiety Elona. Tak, dokładnie. Myślę, że to może się pojawić w tekście sztuki.

I zaczęliśmy się zastanawiać, co by było, gdyby teraz wylądowało takie UFO, jak w dobie tego natłoku informacji, ale też natłoku fałszywych informacji. I w tej bardzo dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. Właściwie miałem taką myśl, żeby opóźnić jak najbardziej pisanie, bo ja mówię, nie wiem, co się stanie Jutro, pojutrze, a to może mieć wpływ, jeśli komentujemy bieżącą, otaczającą nas rzeczywistość, to obecnie zwłaszcza, każdy tydzień dostarcza nowych informacji, kieruje świat w jakimś dziwnym kierunku. No i wokół tego tematu, wokół tego galimatiasu będziemy się kręcić. A to UFO przybyło z pozytywnymi nastawieniem, czy negatywnym nastawieniem?

Mam na myśli tutaj moich... Kolegów z Dzikich Węży, wyżej wymienionych Kubę i Abelarda, ale także Wojtka Tremiszewskiego, Karolina Rucińską. I patrzę sobie z boku, jak oni kombinują i są świetni w swojej robocie. Natomiast no nie zawsze to tak się dobrze toczy. Ja już na przykład mam na koncie parę występów, które może nie były tak bardzo udane. Natomiast w wielu miejscach można złapać się na warsztaty improwizacji teatralnej czy warsztaty improwizacji komediowej i to polecam absolutnie wszystkim. Bo to jest umiejętność, która trudno wyobrazić sobie warsztaty z bardziej codziennej umiejętności, która przyda nam się w momencie, gdy siedzimy przy rodzinnym stole, gdy chcemy zagadać z dziewczynek, która nam się podoba, gdy aplikujemy o pracę albo gdy jesteśmy w sytuacji bankietowej, gdzie powinniśmy zacząć nasz networking, a to nam nie do końca idzie.

Taka improwizacja bardzo się przydaje. A to tak spróbujmy na zakończenie. Rady dla słuchaczy. Jak improwizować w następujących sytuacjach? Gdy na egzaminie ustnym nie zna się odpowiedzi na pytanie? Bardzo, bardzo ciekawe zagadnienie. Przede wszystkim zacząć mówić, mówić o skojarzeniach, które ma się z danym tematem, bo bardzo często na tym to polega. To jest złapanie, improwizacja. Zawsze przed wyjściem na scenę gramy w grę taką na skojarzenia, że dwie osoby mówią jednocześnie jakieś słowo, na przykład plecak i Gwatemala. I każda następna osoba myśli, jak połączyć plecak i Gwatemalę. I kiedy dwie osoby są gotowe, mówią jakieś słowo i trzeba dojść do takiego momentu, że dwie osoby powiedzą to samo słowo.

Więc plecak Gwatemala, ja bym powiedział wyprawa, a ktoś by powiedział narkotyki. Wyprawa, narkotyki, do tej bym powiedział trip. No i więc myślę, że na egzaminie Coś usłyszeliśmy, chodziliśmy na zajęcia, patrzyliśmy na notatki, więc cokolwiek, co nam się z tym skojarzeniem wiąże, idźmy za nim i ewentualna swoboda może przekonać egzaminatora, żeby, dobra, te truje postawił. I zacząć wypowiedź od, przecież to oczywiste. Przecież oczywiste, jak sama pani, jak sam pan doskonale wie. A inna życiowa sytuacja, na przykład, gdy na randce jest cisza? To dygresja, ale słyszałem ciekawą rzecz, że przeanalizowano randki, które wydarzyły się dzięki Tinderowi i okazało się, że zadawanie pytań, które wydawały mi się zawsze dobrym pomysłem, że interesuję się tobą, więc zadaję ci pytania.

Te randki, gdzie było bardzo dużo pytań, nie kończyły się drugą randką. Te znajomości nie były kontynuowane, bo zdecydowanie lepiej wychodziło, kiedy ktoś trochę mówił o sobie i wypuszczał tę piłkę. Więc wydaje mi się, że na randce... Kurczę, dawno nie byłem na randce. Jak byłem to z żoną, my mamy zawsze dużo rzeczy do obgadania. Powiedziałbym o tym... Ja bym chyba nazwał tę sytuację. Że jest niepokojąco, jest dziwnie, w takich sytuacjach gadam czasem głupoty. I pamiętam np. taką sytuację jak coś. I jakieś odwołanie się do sytuacji, w której nie poszło nam najlepiej. Często mamy na randkach chęć błyszczenia i pokazania, jesteśmy super.

Pokazano wszystkie 21 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.