Radio MORS - Chwila dla Reportera – 3 lipca 2026

Chwila dla Reportera. Cześć! Przy mikrofonie Zosia Jotko. Na Uniwersytecie Gdańskim odbyło się I Bałtyckie Forum Rektorów. W Bibliotece Głównej zgromadzili się przedstawiciele uczelni z ośmiu nadbałtyckich państw. Dyskusja dotyczyła transformacji energetycznej, bezpieczeństwa, innowacji i zrównoważonego rozwoju. Nie zabrakło tematów portowych, dyplomatycznych czy akademickich. Organizatorem wydarzenia był Uniwersytet Gdański, a partnerem strategicznym Orlen S.A. Piotr Stepnowski, rektor Uniwersytetu Gdańskiego. To jest dzisiaj klucz do tego, aby generować prawdziwe innowacje, aby te pomysły, które rodzą się na uczelniach albo które

technologii, innowacji, startupów, które bardzo często wychodzą ze środowiska naukowego. Mamy takie projekty w tej chwili już w naszym portfolio, inwestujemy w nowe technologie, poszukujemy technologii, które mają takie wrażenie albo taką formułę, która ma również formułę disruptive, czyli taką, która dotyczy nowej fizyki, nowej chemii, Innowacji, które de facto z reguły wychodzą ze środowiska naukowego. Poszukujemy takich technologii, inwestujemy w takie technologie, nie boimy się też jako Orlen inwestować w takie technologie i to jest nasza misja jako Orlen VC, który reprezentuje strategiczne ramię Orlenu w poszukiwaniu innowacji. Przede wszystkim tworzymy zupełnie nową platformę współpracy na przyszłość pomiędzy uczelniami wyższymi w basenie Morza Bałtyckiego i podmiotami gospodarczymi i biznesowymi.

To bardzo ważne, aby powiązać te dwie grupy interesariuszy wokół najważniejszych wyzwań, jakie dziś stoją przed regionem Morza Bałtyckiego. To oczywiście transformacja energetyczna, to oczywiście kwestie bezpieczeństwa, w tym bezpieczeństwa infrastruktury, to wspólna edukacja w zakresie tych wyzwań, to wspólne badania naukowe. Mamy olbrzymi potencjał jako kraje regionu do tego, aby budować wielkie konsorcje naukowe, które mogą konkurować nie tylko regionalnie, ale światowo z największymi tego świata. Musimy po prostu ten potencjał otworzyć i dać przestrzeń do tego, aby można było budować takie pola do wzajemnej współpracy. Będą tutaj goście z zagranicy. Myśli pan, że coś podpatrzycie, dowiecie się takiego wyśmowego coś, co możecie zaimplementować na nasz grunt? Ja myślę, że to jest pierwsze spotkanie.

Na pewno chcielibyśmy nawiązać więcej kontaktów też ze środowiskiem naukowym z obszaru bałtyckiego. Mamy takie kontakty, jeżeli chodzi o Polskę. Mamy bardzo wiele Kooperacji z uniwersytetami. Dalej, jak kilka dni temu jeszcze miałem konferencję z grupą naukowców z Uniwersytetu Szczecińskiego, którzy pracują nad wyjątkowo innowacyjną technologią, która dotyczy fuzji w temperaturach tzw. pokojowych. To jest coś, co się nazywa Low Energy Nuclear Relaction. Czyli mówimy o rzeczach, które wychodzą ze środowiska naukowego i mamy nadzieję również, że takie przełomowe technologie są ustawione w regionie Bałtyku. I takie forum jak tutaj powinno być miejscem, gdzie będzie wymiana takich informacji, bo wierzymy głęboko, że jako Europa powinniśmy więcej konkurować.

Tutaj nie mówimy o konkurencji, mówimy wręcz o przetrwaniu naszego środowiska ekosystemu w stosunku do tego, co się dzieje w Stanach i w Chinach. W zakresie technologii offshore'owych czy inwestycji offshore'owych już od wielu, wielu lat uczelnie basenu Morza Bałtyckiego, w tym Uniwersytet Gdański, ale też chociażby Uniwersytet Morski w Gdyni współpracuje i wspiera podmioty, które zajmują się tą infrastrukturą. Podobnie z elektrowniami jądrowymi, które rosną dzisiaj w basenie Morza Bałtyckiego. Myślę, że bardzo podobne projekty i podobne podejście ma miejsce w krajach nadbałtyckich. Chodzi teraz o to, żeby to zintegrować i skoordynować tak, żebyśmy działali jako jedność, jako jedna platforma współpracy. Chwila dla Reportera 3 lipca 2026

Jeżeli chodzi o nasze uczelnie bałtyckie, to myślę, że to jest najlepszy partner dla portu naszego i innych portów. Sławomir Radoń, jestem szefem strategii i innowacji w Orlenie. Jest to bardzo ważne wydarzenie, chcielibyśmy, żeby to był dla nas początek drogi, początek współpracy ze światem akademickim, która jest bardzo ważna, bo my tutaj, my w Polsce i w Orlenie, Powinniśmy rozwijać nowe technologie, a nie tylko kopiować technologie z krajów zachodnich. Chcielibyśmy zrobić tutaj na Bałtyku coś, co udało się stworzyć chociażby na Morzu Północnym, gdzie ta współpraca jest bardzo długotrwała i przynosi wymierne efekty.

Chcielibyśmy ten model tutaj wprowadzić również na Morzu Bałtyckim. Jesteśmy obecnie szóstym największym portem Unii Europejskiej, połączonym bardzo dobrze z infrastrukturą kolejową, drogową, nie tylko Polski, ale Unii Europejskiej, z dostępem głębokowodnym do portu, czyli 17 metrów. W zasadzie najwyższe statki oceaniczne, które są w stanie przejść przez cieśniny duńskie wpływają do naszych portów. Dzięki temu mamy bezpośrednie połączenia z portami azjatyckimi. Jest to port niezamarzalny, nie mający przypływów i odpływów, tak jak niektóre porty, w zasadzie większość w Unii Europejskiej. To powoduje, że jesteśmy w zasadzie główną bramą, takim hubem transportowym dla towarów płynących do Europy Środkowo-Wschodniej.

Zwieńczeniem wydarzenia było podpisanie Deklaracji Gdańskiej. Dokument wyznacza kierunki współpracy uczelni z regionu Morza Bałtyckiego. Główny nacisk został położony na współpracę naukową, innowacje i budowanie odporności. Już dzisiaj mamy bardzo wielu chętnych do organizacji kolejnego forum. Myślę, że bardzo poważną grupą uczelni, która chce w przyszłym roku podjąć wyzwanie i zbudować kolejny krok w stronę Bałtyckiego Forum to uczelnie litewskie. I myślę, że bardzo szybko przekonamy się, że te zobowiązania, które dzisiaj zostaną podjęte, wejdą w życie jako konkretne rozwiązania i konkretne projekty. Przy mikrofonie Zosia Jotko. Do usłyszenia. Chwila dla Reportera.