Sztuka, tożsamość i odwaga – rozmowa z Mateuszem Nowakiem

Hej, tutaj Akademicki Radio Luz, przy mikrofonie Tomasz Gumuła. Dziś moim i Państwa gościem jest Mateusz Nowak, absolwent Wrocławskiej Akademii Sztuk Teatralnych, młody aktor, tancerz, model oraz drag queen pochodzący z Rybnika. Mateusz łączy klasyczne rzemiosło aktorskie z nowoczesnymi formami scenicznej ekspresji. Prywatnie jest także pasjonatem tańca, mody polskiej muzyki oraz gotowania. które traktuję jako kolejną przestrzeń twórczej energii. Dlatego dzisiaj porozmawiamy o teatrze, sztuce, modzie, dragu oraz o tym, jak wygląda artystyczna droga młodego twórcy. Mateuszu, bardzo dziękuję za przyjęcie zaproszenia i witaj w studiu Radio Luz.

chłopczyka, lat 16, po już w pełni wykształconego aktora, który zjawia się na castingu jako drag queen w ogóle, no to jest trochę zmiany. O dragu jeszcze porozmawiamy i o 13 edycji, ale mam pytanie, czy mógłbyś opowiedzieć, jak wygląda rekrutacja do takiego programu naszym słuchaczom? Z przyjemnością. Rekrutacja wygląda następująco. Teraz jest to forma online, nagrywa się zgłoszenia, wizytówki, jak na casting tak naprawdę i potem drugi etap już był w studio, w studiu nagraniowym z pełną komisją. Jak byłem za pierwszym razem, to był to jeszcze etap ten, kiedy castingi były stacjonarne w różnych miastach w Polsce.

Tak, a teraz może Sztuka Dragu. No Sztuka Dragu też była w programie Top Model. bo pokazałeś się publiczności jako Doris the Diva Doll. Tak. Skąd pomysł na tą sceniczną postać, żeby na casting przyjść jako drag queen? To są dwie osobne historie, jak w ogóle powstała Doris i to się wzięło z studiów tak naprawdę, ponieważ my przez pierwsze dwa lata mieliśmy przedmiot, który nazywał się budowa lalek i budowaliśmy lalki. Moją pierwszą lalką, którą właśnie stworzyłem była Doris.

I po pierwszym roku zobaczyłem, że we Wrocławiu odbywał się wieczór Noc Debiutantek Drag Queens. I ja dostałem do tego link. I znajomy powiedział, no to chyba bardziej na takie coś się musisz zgłosić, ponieważ ja mu powiedziałem wcześniej, że chciałbym zobaczyć ciebie jako drag queen po raz pierwszy na Marszu Równości. I on mi napisał, że no to masz taki konkurs, a nie na marsz. Zobaczyłem to, stwierdziłem, ok, trzeba podnieść rękawice i zacząłem przygotowania. Zacząć przygotowanie do debiutu dla Drag Queen to w ogóle jest pytanie, od czego tu zacząć? Sam nie wiedziałem. I gdzieś ta wizja tej persony, bo ja nie wiedziałem jeszcze w ogóle, że się będzie nazywała Doris.

Było to wyzwanie, ponieważ zaczynaliśmy nagrywki o godzinie 7 rano pod Pałacem Kultury. O godzinie 4 rano pierwsze pudry były kładzione na twarz. Była to bardzo intensywna noc. No właśnie, byłem ciekawy, czy to był twój pomysł, czy produkcji, ale moje wątpliwości zostały rozwijane przez siebie. Ale twoje pierwsze zetknięcie z Dragqueen, byłeś na jakimś wcześniej pokazie dragshow? Nie, byłem w liceum i moja wspaniała koleżanka od dzisiaj, Julka, pokazała mi program RuPaul's Drag Race. I zobaczyłem pierwsze dwa odcinki, potem od razu zobaczyłem cały dokument Paris is Burning, potem zacząłem interesować się w ogóle kulturą ballroomową.

I od tego to gdzieś się wywodziło, plus w tym wszystkim dalej istnieje moda. W każdym tym aspekcie gdzieś moda jest jednym z mianowników. Więc to się gdzieś cały czas łączyło tak naprawdę. Na świecie, zwłaszcza w Europie Zachodniej, drag show są niezwykle popularne i uwielbiane przez publiczność. Jak na tym tle wygląda dziś Polska? Czy widzisz, że u nas także zachodzi podobna zmiana w odbiorze tej sztuki? Tak, na pewno. Wydaje mi się, że w ciągu ostatnich pięciu lat sama świadomość wśród Polaków w Polsce, gdybyśmy zrobili ankietę, kim jest drag queen albo co robią drag queens, no to mi się wydaje, że ta różnica w odpowiedziach byłaby bardzo spora, jak chodzi o pięć lat na przykład teraz.

A jak chodzi już co do samego performowania, no to widzę, że Każda orze jak może. Dziewczyny szukają coraz to innych swoich formatów, bo był pewien moment, kiedy gdzieś te drag queens zaczęły się obijać tylko o drag nighty i w klubach ten występ jest bardzo często poddyktowany pod fakt tego, że jest w klubie. No musi być głośny, niosący energię, nie ma tam miejsca na ciszę, zatrzymanie się. To jest drag queen, której muszą z rękawa wylatywać konfetti cały czas. I w którymś momencie poczułem, że nie chcę zawsze tego robić jako Doris, bo chciałem robić coś bardziej performatywnego.

Więc to z mojej strony zaczęło iść w inne strony, a dziewczyny widzę, że dalej grają w bingo, robią familiadę, robią różne teleturnieje. Ja mam mój autorski pomysł, mam nadzieję, że coś w Warszawie odbędzie. Powiemy to na głos, więc już u niej ukradłem i pomysł, ale chcę zrobić pierwsze w Polsce Wig Snatch Games. Mam kilka ekstra peruk i w ramach imprezy plenerowej zabrać uczestników. Wydaje mi się, że ludzie będą chętni zrywać sobie peruki z głowy. Muszę przyznać, że sam jeszcze nigdy nie byłem na pokazie Drag Show. Aaaa, to masz bardzo dużo do nadrobienia. Wiem, wiem, uświadomiłem sobie to podczas tej rozmowy. Jesteś absolwentem Wrocławskiej Akademii Sztuk Teatralnych. Tak.

Więc to są takie słowa, które potem cię niosą na 5 metrów nad ziemię i czujesz, że chyba dobrze, że je zrobiłem, ja się czuję z nich zadowolony, teatr mówi, że jest super i jeszcze uczestniczki powiedziały, że wow, super warsztaty, chcę dalej. Tak, to jest świetne uczucie, bo to znaczy, że wykonałeś dobrze swoją pracę. No mogę powiedzieć, że tak, tak, cieszę się. Mateuszu, jestem bardzo ciekawy i to mnie nurtuje od samego początku, jak przygotowywałem się do tego wywiadu. Jak łączysz w swojej twórczości teatr, modę i drag? Jak łączenie tych różnych form ekspresji artystycznej wpływa dziś na kulturę i przestrzeń społeczną? Czy twoim zdaniem sztuka może zmieniać sposób, w jaki ludzie patrzą na siebie i otaczający ich świat?

Tak, jak najbardziej. Wydaje mi się, że sztuka właśnie ma to wspaniałe narzędzie, że może kreować naszą perspektywę, jak patrzymy właśnie na świat. A odnośnie mnie samego, jak ja ze swoimi magicznymi składnikami, czyli właśnie forma, moda i jeszcze drag, wydaje mi się, że stanowię gdzieś jakiś Nie chcę powiedzieć, że ostatni bastion przed cyfryzacją, ale fakt tego, że jako moje narzędzie główne chcę używać mojego ciała jako ruchu oraz formy, no to wydaje mi się, że po prostu jest to całkiem dobrą kontrą do aktualnej codzienności, która jest praktycznie całkowicie już zdigitalizowana.