Mentionsy Mentionsy
Radio FMA FM
Radio FMA FM

Produktywne ciała: kapitalizm, muzyka i regulacja pracy

25.10.2025 ·1 godz 24 min

Kapitalizm, napędzany przez komplementarne zasady akumulacji i konkurencji, dąży do uczynienia ludzkich ciał produktywnymi. W tym celu wykorzystuje zróżnicowane aparaty i techniki mające sprawić, że staną się one możliwe do poznania i ukształtowania, tak by pracowały w sposób ciągły i wydajny, stając się funkcjonalnie zintegrowane z systemem produkcji. Historycznie owe wysiłki rozciągały się od normatywnej kontroli nad ciałami robotników w tayloryzmie i fordyzmie, przez ekspertyzę w zakresie ubioru i wizerunku menedżerów, po samoregulację ucieleśnionej ekspresji emocji i stanów mentalnych w ramach adaptacji do kultury organizacyjnej. Jedną ze strategii, która może zilustrować te przemiany jest wykorzystanie dźwięku i muzyki w środowisku pracy. Od odtwarzania specjalnie przygotowanych nagrań w fabrykach, przez śpiewanie korporacyjnych hymnów i tańczenie w lib-dubach, po mobilne aplikacje wspomagające skupienie lub kreatywność – organizacja audiosfery wokół procesu pracy stanowi poboczny, acz interesujący wątek w historii kapitalistycznych dążeń do wydobycia produktywnych mocy ciała i wprzęgnięcia go w procesy wytwarzania wartości. ARTUR SZARECKI Doktor kulturoznawstwa, adiunkt w Instytucie Nauk o Kulturze na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Prowadzi badania nad kulturą popularną (zwłaszcza muzyką), poruszając w nich zagadnienia związane z kwestiami ucieleśnienia, władzy i kapitalizmu. Autor monografii Kapitalizm somatyczny: ciało i władza w kulturze korporacyjnej (2017) oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych opublikowanych w czasopismach krajowych i międzynarodowych.

No trudno. Tak, jest to zlepne w sieci, heavy people sell, jakby ktoś chciał wyszukać, tak, jest to, no właśnie taki klip mówiąc, tak, w którym szef zachęca tych pracowników do wspólnego śpiewania, wszyscy w biurze muszą stać, wszyscy muszą entuzjastycznie właśnie śpiewać, pełnym głosem, przy czym mówi tak, że jeśli były dwie osoby, które nie chciały śpiewać, to je wyrzucił, tak, czyli znowu, ktoś nie pasuje do kultury, prawda, Natomiast w jakiś sposób zbliżoną praktyką jest LibDap. LibDap to pojęcie, które ukłuł Jake Ludwig, jeden ze współłożycieli serwisu Vimeo, do dzielenia się treściami audiowizualnymi.

Wszystko kręcone jest w jednym ujęciu i zamieniają się rolami, odśpiewując poszczególne partie tekstu. Jakby ten format zapoczątkował cały viralny trend na libdaby. Wiele instytucji zaczęło kręcić swoje libdaby. Był popularny format także w edukacji. Wiele uniwersytetów ma swoje libdaby, ale także stał się właśnie takim korporacyjnym narzędziem, które miało zapewniać właśnie lepsze zgranie, lepszą synchronizację ciał. Największa popularność libdabu była około 2010 roku, nawet sezon The Office. Rozpoczynał się właśnie od takiego korporacyjnego ripdubu i tutaj mam fragment takiego rzeczywistego ripdubu umieszczonego w sieci.

No i LibDub niewątpliwie nie budził takich kontrowersji, jak piosenka organizacyjna, właśnie ze względu na to, że tekst w jakiś sposób pozostawał tu niezmieniony. Wokół LibDubu panuje właśnie taka ideologia, która podkreśla takie wartości jak spontaniczność, Produktywne ciała. Names mentioned. No i jest rezultatem takiego właśnie kolektywnego wysiłku, który zwykle trwa od kilku godzin, czasami nawet kilku dni. Proces przygotowania takiego lipdambu zaczyna się od chwili wybrania utworu.

Gdzie w jakiś sposób tutaj muzyka wykonuje pewnego rodzaju rolę polityczną, ale właśnie na takim poziomie materialnym. Muzyka wprowadza pewne afektywne intensywności w pewien układ ciał. Te relacje biurowe, codzienne, które zwykle po jakimś czasie stają się takie rutynowe, mają być właśnie tak zrewitalizowane dzięki wprowadzaniu takich praktyk jak Warto też zwrócić uwagę na to, jak ten libdat korzysta właśnie z takich części naszego ja, które zwykle sytuują się poza pracą. To jak my reagujemy na muzykę, to jak się bawimy na muzykę, to jest pewien zbiór nawyków, które nabywamy, prawda? Chodząc na koncerty, uczestnicząc w prywatkach, oglądając teledyski.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.