Mentionsy Mentionsy
ROZPRAWA Z JĘZYKIEM
ROZPRAWA Z JĘZYKIEM

Odmiana słowa „filtr”

04.03.2026 ·4 min 39 s

Szanowni Państwo, jeżeli ktoś kupił filtr, to nie ma czego? Filtru czy filtra? Pytanie to nie jest wcale niezasadne i oczywiście budzi pewne wątpliwości, bowiem końcówka w dopełniaczu niektórych rzeczowników męskich jest kłopotliwa. Niektóre mają końcówkę A, niektóre mają końcówkę U. W niektórych wypadkach obie są poprawne i tak samo jest z rzeczownikiem FILTR. To rzeczownik, który w polszczyźnie funkcjonuje od dawna i jest to INTERNACJONALISM, czyli on brzmi bardzo podobnie w wielu językach. FILTR we francuskim, w niemieckim, w angielskim pochodzi z łaciny średniowiecznej FILTRUM i ten rzeczownik mógł dotrzeć do polszczyzny

Odmiana słowa filtr. Dwie literki się pojawiają i dwie głoski, w związku z tym mogą być słyszane. Filter to forma niepoprawna. Filter. Kupiłem nowy filtr. W zasadzie ja nie słyszałem takiego wariantu, ale słuchacze donosili, że można było gdzieś tam czasem usłyszeć ten błędny wariant i on jest rażący. Rzeczywiście filtr, ale mamy czasem problemy. Państwo kojarzą na pewno sweter, wiatr.

Która forma dobra? Swetr, wiatr i tutaj też filtr. Filter może to budzić wątpliwości. Oczywiście tylko filtr. Tylko filtr do kawy, proszę Państwa. Może być filtr w papierosach, może być filtr w odkurzaczach. W różnych urządzeniach, w różnych przedmiotach filtry się pojawiają i zazwyczaj uznaje się, że forma z A jest częstsza. Więc nie mamy filtra, rzadziej filtru. Natomiast niektórzy twierdzą, że to są formy Równoległe, równoważne i taką samą mają frekwencję. Nawet mówią, że w wypadku niektórych rzeczowników w połączeniach, gdzie filtr występuje, forma filtra i filtru może być używana z taką samą frekwencją, na przykład w okularach.

Filtr w okularach. No, to są już dla mnie trochę dziwne obliczenia, ale być może tak jest, tak podają słowniki. Niemniej jednak filtra to jest forma dobra i filtru forma równie dobra, choć ma być rzadsza. I ja się z tym zgadzam. Generalnie, proszę Państwa, dziś Polacy wolą wybierać końcówkę A w dopełniaczu liczby pojedynczej, w związku z czym tu przychylam się do tej opinii, że rzeczywiście A jest końcówką częstszą. Niemniej jednak filtru też to jest forma dobra. Papierosz bez filtra, papierosz bez filtru może czasem budzić wątpliwości, bo od tej końcówki U troszeczkę się oddaliła współczesna polszczyzna. Troszkę mniej chętnie posługujemy się tą właśnie końcówką i można by było powiedzieć, że końcówka A

Przeważa dwu, czasem nawet trzykrotnie nad końcówką U, jeśli chodzi o teksty pisane. Tylko, że trzeba pamiętać, proszę Państwa, że niektóre korpusy są już troszkę przestarzałe, polszczyzna się rozwija i A dominuje. Oczywiście w bierniku używamy filtr, a nie kogo co używamy filtr, a nie filtra, bo już takie warianty można usłyszeć. Zastosowałem kogo co filtr, ale na razie forma filtra jest niepoprawna. Być może w związku z ekspansją końcówki A, jak kotlet, kotleta na przykład, końcówka A w bierniku się upowszechni. Niemniej jednak na razie jest ona niepoprawna, ale w dopełniaczu liczby pojedynczej filtra, filtru obydwie formy są.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.