O słowie kałdun

Zobaczmy jeszcze raz. Szanowni słuchacze, gdy usłyszymy taki komentarz, ale masz kałdun, to czy jest to dobry komentarz, czy niezbyt pochlebny, pyta jeden z naszych słuchaczy. Niestety przyznaję, proszę Państwa, że jest to niezbyt pochlebny komentarz. Zapewne kojarzą Państwo, że kałdun to jest takie potoczne i negatywne, pejoratywne naukowo rzecz ujmując określenie dużego, wydatnego brzucha. No i wiemy, że niekiedy zdarza się ten kałdun, przydarzają się takie okoliczności niektórym, w związku z czym to określenie nie jest pozytywne, a wywodzi się, o i to tam etymologia jest dość ciekawa, z języka niemieckiego w polszczyźnie dość dawno już funkcjonował ten wyraz kałdun w innym troszkę znaczeniu.

Od 1500 roku mniej więcej i przed 1500 rokiem krótko notowany był w znaczeniu zwierzęcewnęczność i z języka niemieckiego do polszczyzny dotarł jako nazwa podrobów bydlęcych lub potrawy z tych podrobów. I jakimś cudem z tych podrobów stał się określeniem, to już bardziej współczesnym, tego właśnie dużego wydatnego brzucha Do języka niemieckiego kałdun trafił z łaciny. W łacinie oznaczał ten wyraz ciepłe wnętrzności, od kaldus ciepły i w wielu językach funkcjonuje w tym znaczeniu, czyli jako te podroby bydlęce. Natomiast ten duży wystający brzuch wnętrzności lub żołądek również dawniej to był kałdun, bo ten duży wystający brzuch wziął się pośrednio z określenia wnętrzności żołądka.

Również takie powiedzenia były, takie zwroty, jak lać w kałdun na przykład, czyli pić bez umiaru, czyli lać w ten brzuch, można by powiedzieć, i kałdun wilczy i symbol obradztwa. To był właśnie ten kałdun, nawet w formie kałdan. Zatem, jeżeli chodzi, proszę Państwa, jeszcze o odmianę, to kałdun, kałduna, kałdunowi z kałdunem i mam kogo co kałdun. No, byśmy tak nie musieli o sobie mówić. I kałduny kałdunów kałdunom. Rzecz jasna, to rzeczownik męski, nie nastręcza tu odmiana problemów, odmienia się regularnie. Pamiętajmy więc, że jest to określenie dużego, wydatnego brzucha, ale nie tylko. O czym jeszcze pewnie państwo kojarzą kałdun, kałduny w innym troszkę znaczeniu, powiem o tym w następnym programie.