O nazwisku Ogurewicz

Dzień dobry Państwu. Jedna z naszych słuchaczek pyta o nazwisko Ogurewicz przez U zwykłe. Tak powiedzmy potocznie, przez U zwykłe. Skąd Ogurewicz przez U zwykłe, skoro Ogórek ze szkoły wiemy, że należy ten wyraz, ten rzeczownik pisać przez O z kreską. Proszę Państwa, etymologia tego wyrazu wyjaśni nam bardzo wiele i od niej zacznę. Zacznę proszę Państwa od tego, że ogórek funkcjonuje w bardzo wielu językach jako podobna nazwa warzywa i kiedyś w polszczyźnie pisano ogórek przez U otwarte i tak być może nawet powinno być do dziś. Pochodzi ten wyraz z języka perskiego, później w języku greckim, Angurion w języku niemieckim. Dygurke. Po szwedzku to jest górka.

Po czesku okurek, okurka. Po norwesku agurk. Widzą, wierzy państwo, że to są nazwy bardzo podobne i wszędzie tam jest zapis przez U otwarte. Oczywiście wiemy o... Braku tożsamości między literami w różnych językach, ale jednak po polsku też kiedyś wyraz był zapisywany przez Uotwarte do końca XV wieku. Dopiero później, z jakiegoś powodu, zaczęto używać wariantu z O Być może związane to było z wymową, być może z analogią do jakichś innych wyrazów. Jednak ta konkurencja była na tyle silna, że Ogurek przez O z kreską wyparł ten wariant przez U otwarte i został usankcjonowany przez reguły ortograficzne.

Do dziś podaje się go jako formę jedyną, W tej postaci przez O z kreską. Choć, tak jak powiedziałem, etymologicznie należałoby pisać ten rzeczownik przez U otwarte. Skąd stąd, proszę Państwa, Ogurewicz? Ogurewicz przez U zwykłe to nic dziwnego i nic innego jak pozostałość dawnego zwyczaju. Widocznie więc, ktoś ten zwyczaj usankcjonował również w nazwisku. Oczywiście mamy też nazwiska związane z podstawą etymologiczną z ogórkiem, pisane przez O z kreską. I to jest ta konkurencja. Zatem, proszę Państwa, pewne kwestie etymologiczne czasem przegrywają ze zwyczajem i to bardzo często przegrywają ze zwyczajem, a nawet językoznawcy nie do końca