Inne regionalne nazwy galarety

Dzień dobry Państwu. Nie tak dawno mówiłem o galarecie, która przyrządzana była z mięsa, na przykład drobiowego, w zastudzonym rosole przyprawianej octem. I tu bardzo często, powiedzielibyśmy synonimem, nie do końca oczywiście synonimem faktycznym, są zimne nóżki. Bardzo wiele osób mówi na zimne nóżki galareta. Ale mówi też zimne nóżki, czyli jest to taka potrawa tradycyjna przyrządzana z nóżek wieprzowych lub wołowych, warzyw tradycyjnie podawana z octcem lub sokiem z cytryny. No i niekiedy mówimy na to galareta mięsna, właśnie galareta mięsna, ale Bywa, że w wielu regionach nazywana jest ta galareta zimnymi nóżkami. Wymiennie. Mają jednak te zimne nóżki bardzo wiele synonimów regionalnych.

Obiecałem, że wymienię kilka z nich, zatem spieszę proszę Państwa powiedzieć, że na przykład mówi się na zimne nóżki AUSZPIK. Regionalnie w Poznaniu mówi się galard. W Łodzi drygle. Regionalnie na Kujawach zylc. Proszę Państwa, też studzienina. Można też powiedzieć potocznie meduza. Czyli ta zimna przekąska ma wiele nazw w zależności od regionu. To jest skutek tego, że jak Państwu Mówiłem niedawno. Galareta dotarła do Polski bardzo, bardzo dawno temu i rozpowszechniła się. Była potrawą bardzo popularną. W związku z tym, ze względu na zróżnicowanie językowe różnych regionów w gwarach, Utworzono różne nazwy.

Mają więc w Wielkopolsce nazwę galard, zapożyczoną z języka niemieckiego das galert die galerte. Właśnie oznacza galaretę, żelatynę. Bywa też w Wielkopolsce stosowana nazwa auspik, studzienina na Kujawach i Pomorzu. Również znane są te potrawy pod nazwą ZYLC. We wschodniej części Polski, proszę Państwa, mamy też w dawnej Galicji właśnie też studzieninę, na Wileńszczyźnie kwaszeninę, w okolicach Łodzi drygle, jak już wspomniałem. Czasami nazywane jest też meduzą. Nawet, proszę Państwa, zimne nóżki znajdują się na takiej liście polskich produktów tradycyjnych. I ten zelc, galareta z nóżek, to w województwie pomorskim nazwa dania, która została zapisana jako ludzki produkt tradycyjny.

Proszę Państwa, studzienina zgórna jest na przykład. Również to jest potrawa, która jako bazę wykorzystuje nogę świni oraz fragmenty golonki. To nazwa gotowego dania w województwie podkarpackim. Może być też galart, proszę Państwa, zimne nóżki, studzienina na listę wpisana w kategorii dania w województwie wielkopolskim. Ta studzienina jest również, proszę Państwa, w województwie opolskim. I też to wszystko jest dla wszystkich tych potraw bazą jest zazwyczaj noga, świni oraz golonka. W związku z tym mogą Państwo tę samą potrawę zjeść pod różnymi nazwami, I oczywiście one się różnią składem, ale istota dla mnie to będzie zawsze galareta.

Nawet niektórzy byli oburzeni. Panie profesorze, no przecież to są zimne nóżki. Tak, zimne nóżki, ale u mnie się mówiło galareta. Oczywiście też na galaretę mówiło się generalnie na różne inne potrawy, które nie były wcale sporządzone z nóg wieprzowych czy wołowych. Jednakowoż ja zawsze kojarzyłem galaretę właśnie z takim wywarem i dla mnie zimne nóżki to już jest taka troszkę odległa nazwa. Ale oczywiście w Polsce w zależności od regionu mamy, jak już wspomniałem dziś, kilka wariantów. No i musimy być przygotowani, że tę smaczną potrawę możemy zjeść zawsze, ale musimy umieć wyszukać, bowiem nazwy mogą się różnić. A rozprawę z językiem w Radiu Kielce można wysłuchać od poniedziałku do piątku około godziny 13.30.