Figa z makiem

Dzień dobry Państwu. Ostatnio mówiłem o fidze i jej takim włoskim, dość wulgarnym pochodzeniu. U nas raczej żartobliwe. Jeżeli pokazujemy komuś figę, to znaczy, że odmawiamy komuś wykonania jakiejś czynności albo podania czegoś. Wtedy wkładamy kciuk między palec wskazujący i środkowy, sygnalizując naszą niechęć. Ale pytają Państwo o figę z makiem, a nawet niektórzy pytali figę z makiem z pasternakiem. Jakież to włoskie czy nie włoskie pochodzenie tłumaczyłoby pojawienie się tego typu konstrukcji? Proszę Państwa, tu nie ma jakiejś wielkiej, etymologicznej historii. Tak naprawdę, zapewne chodziło tu o pewnego rodzaju rymowankę. Pierwotnie była Figa z makiem z Pasternakiem.

Cała ta konstrukcja, taka ekspresywna, wykrzyknikowa, Rozwinięto tę figę do konstrukcji trochę dłuższej, dostać figę, pokazać komuś figę z makiem z pasternakiem, dostać figę z makiem z pasternakiem. Pojawiły się jednocześnie obydwa te człony, mak i pasternak, bo jakiś to związek proszę Państwa maku z pasternakiem, zaraz Państwu wytłumaczę czym jest pasternak. Ale maku z pasternakiem nie mamy tutaj żadnego jakiegoś istotnego związku. To były pewnego rodzaju rymowanki, ludyczne zabawy. Figa z makiem prawdopodobnie powstała nieco później jako skrót, jako skrót tego całego długiego, rozbudowanego, w cudzysłowie, dobrze tutaj, konstrukcji. Zatem tutaj nie ma żadnej wielkiej tajemnicy, aczkolwiek oczywiście też to objaśnienie nie jest może jakieś nadzwyczaj fascynujące.

Ta figa z makiem z pasternakiem To również takie mocniejsze, dosadniejsze danie komuś do zrozumienia, że czegoś się nie da zrobić lub że żadne skarby czegoś się nie zrobi. A czym jest pasternak? Pasternak to pewne warzywo, pewna roślina, która ma związek z pietruszką. Zdrowy, aromatyczny korzeń powoduje, że ma on takie dość istotne, dobre własności zdrowotne. Natomiast pasternak jest dziś rzadko spotykany, choć znany i jadany od dawna. Pierwotnie rósł dziko. Roślina pospolita w XIII wieku. Były również notowane te właśnie wyrazy, które nazywały pasternak. Przeszło nawet do nazwisk. Sama nazwa pochodzi poprzez różnego rodzaju przełamania konstrukcyjne, etymologiczne z łaciny.

Pierwotnie pastinaka, pastinum motyka. Potem do polszczyzny najprawdopodobniej przez język niemiecki się dostała i w efekcie później zakończyła swój byt w tej Fidze z makiem Pasternakiem. Dzisiaj proszę Państwa Czasem używamy tego wyrażenia, figa z makiem, z pasternakiem. To taka rymowanka, która myślę żartobliwie pokazuje, że odmawiamy komuś czegoś. Cały czas przypominam jedynie, że we Włoszech miałoby to zupełnie inny wymiar, jeśli chodzi o zachowania kulturowe i kulturalne, aczkolwiek tam, czyli we Włoszech, nie ma ani maku, ani pasternaku. A rozprawy z językiem w Radiokielce można wysłuchać codziennie od poniedziałku do piątku po godzinie 15.20.