Akcenty w niektórych polskich słowach

Czyli dietetyka i to co dietetyk, ale kogo czego nie ma dietetyka. Liczba sylab taka sama. Ona po cztery sylaby są, więc akcentujemy na trzeciej sylabie od końca starannie, starannie, bardzo starannie kogo czego nie ma dietetyka. Z kim, z czym szliśmy? Z dietetykiem, matematykiem, fizykiem, z logikiem. O kim, o czym mówiliśmy? O dietetyku, matematyku, fizyku, logiku i katoliku. I to są staranne przykłady akcentowania. Natomiast możemy mówić również o fizyku, matematyku, katoliku i logiku i nic się nie dzieje. Będzie to akcent mniej staranny, ale powszechniejszy, dlatego to odczucie naszej słuchaczki o pewnego rodzaju takim przesadzonym, trochę dziwnie brzmiącym już akcencie jest dość słuszne, bo większość Polaków dziś już tak nie mówi.

Natomiast kiedy, proszę Państwa, idziemy z matematykami, fizykami, Logikami, katolikami akcent już pada na drugą slabę, bo liczba sylab nie zgadza się z tą liczbą w podstawowych dyscyplinach, czyli jest więcej. Nie możemy więc powiedzieć matematykami z logikami, czyli idziemy z logikami, matematykami, fizykami, katolikami i tylko ten akcent jest Poprawny wtedy. I chciałbym się też odnieść do drugiej części pytania, które zadała właśnie nasza słuchaczka, mianowicie posłużyła się ona poradą językową, którą sformułowała jedna z lingwistek dość znanych, że właśnie wyraz dietetyk nie należy do grupy akcentowanych rzeczowników na trzeciej sylabie od końca.

No, to proszę Państwa, Nie do końca jest prawda. Tak jak powiedziałem, dietetyka z dietetykiem o dietetyku, dietetycy dietetyków. Tak akcent staranny wygląda w wypadku tego wyrazu. Oczywiście poza narzędnikiem liczby mnogiej, której należy powiedzieć z dietetykami. I komu, czemu jeszcze w liczbie pojedynczej przyglądamy się dietetykowi? Matematykowi, fizykowi, tu akcenty w tych dwóch przypadkach gramatycznych padają na drugą sylabę wyłącznie. Starannie więc może warto jeszcze trochę zachować tego dawnego odróżnienia, tego akcentu wyjątkowego w polszczyźnie, który pada na trzecią sylabę od końca, bo troszkę ta melodia naszych zdań się zmieni i urozmaici.