Piotr Wawrzyk (05.05.2023)

Rozmowa dnia. Przed mikrofonem Michał Kita. Gościem Radia Kielce jest dziś za pośrednictwem łącza internetowego wiceminister spraw zagranicznych Piotr Wawrzyk. Dzień dobry. Dzień dobry. Panie ministrze, ostatnio wchodziliśmy w 19 rocznicę wejścia Polski do Unii Europejskiej. Jak pana zdaniem przedstawia się bilans naszej obecności we wspólnocie? Na pewno wiele się w Polsce zmieniło. Polska się bardzo zmieniła w tym czasie. Wiele, można powiedzieć, funduszy europejskich, a właściwie pieniędzy unijnych popłynęło z różnych programów do Polski. Natomiast to jest jeden obraz.

Drugim obrazem jest to, jak się zmieniła w tym czasie Unia Europejska. W moim przekonaniu zmieniła się bardzo, no i niestety na niekorzyść. Czy Polsce udaje się obronić swoją tożsamość we wspólnocie? No właśnie, Unia zaczęła ingerować w takie kwestie, którymi nigdy się nie zajmowała. Prawo unijne się w tym zakresie nie zmieniło, ale zmieniło się podejście Komisji Europejskiej, zmieniło się podejście Parlamentu Europejskiego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, no a tak być nie powinno. Od Traktatu Lizbońskiego mamy w efekcie dwa nie bardzo złe zjawiska. Pierwszym jest pozatraktatowe rozszerzanie kompetencji przez poszczególne instytucje unijne, które same sobie przypisują więcej kompetencji niż to jest zapisane w traktatach.

A po drugie mamy swego rodzaju dyktat największych krajów i pomijanie tych krajów średnich i mniejszych, a właściwie ich interesów tam, gdzie nie jest to po drodze z krajem dużym. W związku z tym Unia musi się zmienić albo będą kolejne exity, a ten Brexit, który nastąpił, w moim przekonaniu jest właśnie następstwem tych dwóch niekorzystnych zjawisk. No właśnie, co musiałoby się stać, aby Unia Europejska się zareformowała, czy być może powrót do jej korzeni jest jeszcze możliwy? Przede wszystkim musi zmienić się podejście instytucji unijnych. One muszą po prostu zacząć przestrzegać ściśle traktatów, a nie interpretować traktaty na swoją korzyść, rozszerzając swoje kompetencje w sposób, który w traktatach nie jest zapisany.

Piotr Wawrzyk. Z punktu widzenia interesu krajów średnich czy małych, a w interesie krajów dużych zostały przeforsowane, jak na przykład przyjęta w interesie wyłącznie Republiki Francuskiej, z inicjatywy Republiki Francuskiej dyrektywa o pracownikach delegowanych, rozwiązanie absolutnie krzywdzące dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej, ale pod presją, bardzo silną presją, żeby nie powiedzieć więcej, ze strony Francji, ale która została poparta też przez Niemcy, kraje A może przyszłością dla Unii Europejskiej byłaby ta wizja superpaństwa ze wspólną armią między innymi?

Sojusz Północnoatlantycki jest wystarczającym gwarantem bezpieczeństwa w Europie. Unia Europejska w tym zakresie jest, no można powiedzieć, karłem na razie. Jeżeli miałaby rozbudowywać swoje siły zbrojne Unia, to tylko i wyłącznie jako element Sojuszu Północnoatlantyckiego, a nie w konkurencji, jak na przykład chce tego Francja do Sojuszu Północnoatlantyckiego, bo Europa, jak pokazuje wojna na Ukrainie, Europa sama nie jest w stanie zapewnić sobie bezpieczeństwa. Bardzo aktywna w tym zakresie polityka Stanów Zjednoczonych i każdy, kto myśli, że może być inaczej, niech popatrzy na to, jak wyglądała i wygląda sytuacja na Ukrainie. Gdyby nie silne zaangażowanie Stanów Zjednoczonych, to Ukraina już dawno by rozwiew uległa.

Jego potencjalny następca, książę William, też stara się czerpać z dorobku królowej Elżbiety. W koronacji wezmą udział także polska paraprezydentka z prezydentem Andrzejem Dudą i jego małżonką. Czy to tylko i wyłącznie taki wyraz kurtuazji, czy także okazję może do takich bilateralnych spotkań i jakichś wiążących ważnych ustaleń? W obecnej sytuacji związanej z Ukrainą trudno, trudno, aby nawet przy tego rodzaju spotkaniach nie odbyło się rozmowy no właśnie dotyczące bezpieczeństwa europejskiego, więc mniej lub bardziej oficjalne, ale na pewno tego rodzaju rozmowy się odbędą. Ponownie temat zmienimy. W ostatnim tygodniu doszło do ataków z użyciem dronów na Kreml, za który Rosja oskarża zarówno Ukrainę, jak i Stany Zjednoczone.