Frida #15
Cierpienie ma wiele kolorów. Dosłownie. Najprawdopodobniej dzisiaj Frida jest najbardziej rozpoznawalną postacią z Meksyku. Jednak co naprawdę wiemy o jej życiu? Jak rozumiemy jej twórczość? Kim była, czego się bała i dlaczego stworzyła tak wiele autoportretów? Dlaczego wylądowała w areszcie? I najważniejsze... Jak wiele Frid było w samej Fridzie? 📕 Bibliografia:Barragán Almudena, 2017, ¨La muerte de Frida Kahlo, el nacimiento de un icono pop¨Amozorrutia Alina, Trayectoria biográfica y artística en Frida. Edición conmemorativa, 2008, ¨101 mujeres en la historia de México.¨ KONTAKT: 📩 [email protected]📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:www.aabrete.com
Kiedy słyszymy Frida Kahlo niemal wszyscy mamy jakieś wyobrażenie o jej osobie czy obrazach, które tworzyła, jednak jak to zwykle bywa w Quién eres América, chciałabym potraktować ten temat nieco poważniej. Twarz Fridy oraz motywy przewijające się w jej obrazach stały się elementem marketingu na całym świecie. Symbolem feminizmu i synonimem meksykańskości. Na wszystkich kontynentach zaczęto wykorzystywać jej wizerunek do sprzedaży różnych rzeczy. I wielokrotnie bywa też, że twarz Fridy jest rozpoznawana, mimo że odbiorcy tak naprawdę nie znają jej Powstało wiele książek i filmów komercjalizujących jej, jakby nie było, nietypowe życie prywatne, opisujące jej wzloty, a także bardzo przykre upadki.
To wszystko sprawia, że nikt z nas nie ma wątpliwości co do tego, że Frida Kahlo była niezwykłą postacią, która zostawiła bardzo widoczny ślad w kulturze i to nie tylko tej meksykańskiej. Wiele środowisk feministycznych uznaje Fridę za jedną z ikon ich ruchu. Jednak czy rzeczywiście to trafne porównanie? Osobiście mam ku temu kilka wątpliwości i być może razem uda się nam je rozwiać. Być może podzielicie się ze mną swoimi przemyśleniami w komentarzach pod najnowszymi postami na social mediach Abrete, za co jak zawsze będę bardzo, bardzo wdzięczna. Chciałabym się z Wami również podzielić moimi przemyśleniami na temat jej niezwykłych autoportretów, ponieważ nie znając historii Fridy, nierzadko bardzo trudno w pełni zrozumieć przekaz danego obrazu, który wydaje się być wtedy takim chaotycznym zlepkiem przypadkowych elementów, choć oczywiście wcale tak nie jest.
Frida urodziła się w 1907 roku w mieście Meksyk i był to bardzo burzliwy czas w historii tego kraju. Trzy lata później wybuchła wielka rewolucja meksykańska, która zostawiła bardzo wyraźny ślad w kulturze i mentalności ludzi. Co ciekawe, w późniejszych latach Frida, już jako zagorzała komunistka, marksistka, za swoją datę urodzenia podawała właśnie dzień wybuchu wspomnianej już rewolucji. No i rewolucja ta była zwrotem ku temu co meksykańskie, próbą zerwania więzów z ekskrólestwem Nowej Hiszpanii, która przez lata była uznawana za okupanta, narzucającego swój własny model i struktury funkcjonowania państwa. Oczywiście o rewolucji można bezpokojnie nagrać osobny odcinek, a może nawet pięć, jednak warto znać kilka najważniejszych punktów. Więc przede wszystkim rewolucja wybuchła jako walka z tak zwanym porfiriatem, czyli wieloletnią prezydenturą Porfiriodiasa, który został osądzony przez historię przede wszystkim za stworzenie jeszcze większej przepaści między klasą biedną a bogatą, na niespotykaną wówczas skalę.
Meksyk zaczął powolną podróż ku swoim korzeniom, starając się na nowo odkryć nową, tak naprawdę nie nową, odkryć swoją tożsamość. To wszystko, a także natywne przekonania rdzennych mieszkańców sprawiło, że filozofia komunistyczna stała się dla Meksykanów bardzo kusząca. Frida dorastała więc w klimacie postrewolucyjnego Meksyku, Meksyku wielu nadziei i oczekiwań, w Meksyku gloryfikującym ideę Marksa i w Meksyku, który z zaciekawieniem patrzył w stronę bolszewickiej, wtedy Rosji. W późniejszych latach Meksyk stanie się również krajem, który da azyl polityczny osobom prześladowanym za swoje bolszewickie, rewolucyjne poglądy, jak na przykład Lew Trocki, ale o tym za chwilkę. Ojciec Fridy był fotografem niemieckiego pochodzenia, wyemigrował do Meksyku w wieku 19 lat.
Z kolei jej matka pochodziła ze stanu Oaxaca, miała rdzenne korzenie meksykańskie i co ciekawe była przy tym gorliwą katoliczką, co w przyszłości stało w silnej opozycji do komunistycznych przekonań jej córki. Nie do końca wiadomo, do jakiej szkoły chodziła początkowo Frida, ponieważ nie ma na to wystarczających dowodów. Przypuszcza się, że do 1922 roku chodziła do niemieckiej szkoły. Jednak jest to wątpliwe, ponieważ jej znajomość języka niemieckiego była dość słaba, jak zresztą sama przyznała w jednym ze swoich listów. Frida jako 6-letnia dziewczynka zaraziła się wirusem polio, co spowodowało, że jedna z jej nóg była nieco krótsza, co ta starała się zasłaniać długimi spódnicami. Niektórzy historycy podejrzewają, że artystka cierpiała także na poważną wadę, jaką jest rozszczep kręgosłupa.
Jednak nigdy nie zostało to potwierdzone. Nie ulega jednak wątpliwości, że Frida od dziecka zmagała się z bardzo poważnymi problemami zdrowotnymi. Jako nastolatka interesowała się sportem i uprawiała między innymi boks. Wyobrażacie sobie kobiety bokserki w dwudziestoleciu międzywojennym w Polsce? W 1922 roku Frida dołączyła do jednej z najlepszych szkół w Meksyku i była jedną z zaledwie trzydziestu paru dziewcząt, które się tam dostały. Ponadto był to pierwszy rok, kiedy szkoła ta zaczęła przyjmować w swoje szerogi właśnie dziewczęta. Frida uczyła się tam z myślą, aby w przyszłości studiować medycynę. Jako uczennica była także świadkiem aktów przemocy na ulicach miasta wymierzonych w uczestników rewolucji, która czasem wydaje się nie mieć końca, ponieważ są tacy historycy, którzy twierdzą, że rewolucja w Meksyku nadal trwa, jako że nigdy nie zostały spełnione wszystkie jej postulaty.
W wieku 18 lat, Frida wracając ze szkoły doznała bardzo rozległych i poważnych obrażeń na skutek wypadku komunikacyjnego tramwaju, w którym jechała. Co ciekawe, w realnym transporcie znalazła się z dość trywialnego powodu, ponieważ zdecydowała się wrócić po parasol, który wcześniej zostawiła w siedzibie szkoły. W następstwie tego wypadku u dziewczyny doszło do szeregu poważnych urazów. Złamania kręgosłupa, złamania obojczyka, połamania żeber, złamania miednicy, 11 złamań prawej nogi, złamania i zwichnięcia prawej stopy, zwichnięcia ramienia i wielu innych. Ponadto stalowy uchwyt po ręce autobusu przebił jej podbrzusze i macicę, co na zawsze przekrośliło u niej szansę na macierzyństwo. Są głosy, które mówią, że Frida powiedziała kiedyś, że to właśnie podczas tego wypadku straciła dziewictwo. Jednak trudno było mi znaleźć potwierdzenie tych słów, ale są takie głosy.
W wyniku odniesionych urazów, Frida trzy miesiące spędziła w odlewie gipsowym, który unieruchamiał jej ciało. W trakcie rekonwalescencji usilnie pracowała nad tym, aby powtórnie stanąć o własnych siłach i nauczyć się chodzić. Pomimo osiągnięcia wyznaczonego przez siebie celu, przez resztę życia doświadczała nawrotów bólu i dolegliwości pourazowych, które nieraz zmuszały ją do pobytu w szpitalu. Z tego powodu przeszła 35 operacji, głównie nakierowanych na usprawnienie prawej nogi, prawej stopy i kręgosłupa. W dorosłym życiu Frida trzykrotnie zachodziła w ciążę, jednak z uwagi na doznane wcześniej obrażenia nigdy nie doczekała się upragnionego dziecka. Kiedy utknęła na wiele miesięcy unieruchomiona w łóżku, zainteresowała się malarstwem. Ostatecznie zdecydowała się porzucić szkołę medyczną na rzecz sztuki.
W trakcie okresu unieruchomienia w tym gipsie zajęła się tworzeniem autoportretów. Mówiła, że maluje siebie, ponieważ najczęściej przebywa w odosobnieniu i bardzo dobrze zna obiekt, który uwiecznia. Matka Fridę postanowiła więc pomóc córce w rozwijaniu jej talentu i zorganizowała jej specjalne sztalugi, które umożliwiały malowanie w pozycji leżącej. Natomiast pędzle i farby Frida dostała od swojego ojca. Prace Fridy, często szokujące, obrazują przede wszystkim ból i surowe życie kobiet. Wiele z tych obrazów to autoportrety wypełnione osobistą symboliką, często odnoszącą się do anatomii. Frida mówiła, że nigdy nie maluje fikcji, a przedstawia swoje własne życie. Niezaprzeczalnie duży i oczywiście pozytywny wpływ na malarstwo artystki miał Diego Rivera, wybitny meksykański muralista.
Frida z podziwiem przyglądała się jego twórczości, aż w końcu poznali się w 1927 roku w budynku Ministerstwa Edukacji, gdzie Diego Pracował nad jednym ze swoich murali. Frida pokazała mu wtedy kilka swoich prac, a ten przyznał, że rzeczywiście widać w nich ogromny talent. Od tego czasu był częstym gościem w domu rodziny Kahlo, stał na straży rozwoju talentu Fridy, no i dawał jej cenne wskazówki. I mimo to udało mu się nie narzucić jej swojego własnego stylu i pozostawić jej przestrzeń na kształtowanie jej własnej twórczości. W malarstwie Fridy uwidoczniły się wyraźne wpływy rdzennej kultury meksykańskiej, co przejawia się w dramatycznej symbolice i inspirowanych sztuką ludową elementach. W swoich pracach Frida często używała symbolu małpy, choć w meksykańskiej kulturze i mitologii utożsamiał narządze i pragnienie, to na obrazach malarki przedstawiana była raczej jako bardzo delikatna, wrażliwa istota chroniąca przed złem.
Frida eksperymentowała łącząc w swoich pracach elementy kultury, religii i tradycji meksykańskiej z surrealistycznymi akcentami. Namalowała kilka portretów o bardziej abstrakcyjnym charakterze i na jednym z nich przedstawiła także siebie i swojego męża Diego Rivere. W 1939 roku Frida zaprezentowała swoje prace na wystawie w Paryżu. Pojechała tam na zaproszenie nie byle kogo, bo samego André Bretona, który jest ikoną europejskiego surrealizmu zaraz obok Salvadora Dali. Muzeum Sztuki Louvre doceniło twórczość Fridy, kupując jedną z jej prac El Marco, czyli Rama. Było to niezwykłe wydarzenie dla całego narodu meksykańskiego, dlatego że El Marco zostało pierwszą pracą meksykańskiego artysty, która została doceniona przez światowej sławy Muzeum Sztuki.
No i była to kobieta, kobieta malarka. Ponadto w tym samym roku nikt inny, a sam Pablo Picasso wysłał do Diego Rivera list, w którym zachwycał się talentem jego żony. Napisał tak Chociaż prace Calo są czasami określane jako surrealistyczne, a sama Calo wystawiała je kilkukrotnie wraz z surrealistami europejskimi, sama nie uznawała tej estetyki. Jej zainteresowanie tematyką kobiecą i szczerość ekspresji dostrzeżone przez ruch feministyczny spowodowały także, że stała się jego symbolem w ostatnich latach XX wieku. Choć i tutaj jest wiele nieścisłości, a nawet powiedziałabym pewnych kontrowersji. Osobiście uważam, że Fridzie trochę przypisano ten cały feminizm, a dodatkowo jej postawa niejednokrotnie wręcz jest antytezą feministycznych postulatów.
Poprzez tematykę jaką Frida podejmowała w swoich obrazach, czyli taką jak aborcja, śmierć, samotność, choroby, fizjologia, gender, ukazywała kobiecą nagość, ukazywała poronienia, przemoc, zdradę, niedoskonałości, czy nawet takie elementy obrazoburcze, było tam też sporo erotyzmu, patriotyzmu i ewidentnych fascynacji politycznych. I przez to wszystko, co ukazywała w swoich obrazach, potrafiła nadać współczesnej sztuce nowy kierunek. Jej dzieła były jednymi z pierwszych, na których nie seksualizowało się nagiego ciała kobiety. Frida starała się oprzeć wizji świata przeświadczonego, że to płeć żeńska jest w pełni uprzedmiotowiona przez mężczyznę i staje się takim biernym obiektem, a nie aktywnym obserwatorem rzeczywistości.
Sztuka Fridy obrazuje ciągłą walkę i sprzeciw wobec przyjętych reguł i takich reguł, które lekceważyły znaczenie i potencjał kobiety. Eksponowała też dużo krwi i był to na pewno przejaw emancypacji. Artystka tym samym stworzyła nie tylko meksykańskim, ale w ogóle kobietom na świecie możliwość autoekspresji i przerwania milczenia, uwolnienia się od tłamszących oczekiwań społeczeństwa oraz osiągnięcia statusu podmiotu. A nie jak do tej pory sztucznie wykreowanego przez kulturę przedmiotu. Pamiętajmy, że matka Fridy pochodziła z Oaxaki, a Frida poprzez swój ubiór oraz oczywiście także sposób przekazu w swojej sztuce dawała jasno do zrozumienia, że identyfikuje się z rdzennymi mieszkańcami Meksyku.
W tamtych czasach to był olbrzymi zwrot ku temu co meksykańskie i tubylcze. Przez lata Meksyk nie umiał określić swojej tożsamości i szamotał się między różnymi kulturami europejskimi. Artyści tacy jak Frida, którzy otwarcie mówili o swojej przynależności jasnicznej, w tamtych czasach pomogli niejako zalegitymizować, docenić i wesprzeć rdzenne kultury regionu. Frida otwarcie krytykowała też tzw. falocentryzm oraz filozofię androcentryzmu, co widać np. w autoportrecie La Columna Rota, czyli po polsku Strzaskana Kolumna. Zachęcam Was do tego, abyście otworzyli sobie teraz ten obraz w Google'u albo ewentualnie weszli na social media Abrete, gdzie znajdziecie ten obraz w jednym z postów. Namalowany w stylu jońskim filar może symbolizować złamanego fallusa oraz penetrację rozumianą zarówno dosłownie jak i metaforycznie, jako taką ingerencję i wpływ na życie artystki, tragicznego w skutkach wypadku drogowego, rozwijającej się medycyny i ustroju patriarchatu.
Oprócz ukazania swojego fizycznego i psychicznego cierpienia, Frida chciała jednocześnie wyrazić swoją opinię dotyczącą wyżej wymienionych ideologii. Ideologii, które w jej mniemaniu nigdy nie mogły zdefiniować jej jako artystki czy nawet jako kobiety. Ponadto wybór greckiej kolumny nie był bynajmniej losowy. Klasyczne kanony piękna ustanowione były już w starożytnej Grecji i wykorzystywały w architekturze geometrycznie perfekcyjne i idealnie symetryczne kolumny. Miały one oczywiście przypominać kobiece kształty. Artystka na swój oryginalny sposób przeciwstawiła się wielowiekowej tradycji i stworzyła własny model postrzegania kobiecego ciała oraz pojmowania atrakcyjności i brzydoty. Frida poprzez przedstawianie na obrazach tabu swojej epoki zanegowała system praw rządzący patriarchatem, który przekształcił kobietę w istotę pasywną, zależną od mężczyzny i przypisaną do domowego ogniska.
Jednak niektórzy są zdania, i ja też, że Frida została trochę błędnie przekształcona w symbol feminizmu. Do takiego stopnia, że tak naprawdę współczesna krytyka zaczęła postrzegać jej dzieła tylko i wyłącznie przez pryzmat jej osobistego życia. Tak naprawdę to André Breton wyznaczył aktualne, aktualne do tej pory kierunki badań i interpretacji obrazów malarki. Poskutkowało to znacznym umniejszeniem jej prac, gdyż zapomnieliśmy o bogatym świecie pełnym nieoczywistej symboliki i odniesień kulturowych przedstawionych w działach Fridy. Świat zmienia przesłanie dzieł malarki według aktualnie popularnej ideologii i norm, zapominając o samej Calo i jej przekonaniach. Badacze twierdzą, że wiele cech, które są przypisywane działom Fridy wydaje się być dzisiaj dość dyskusyjna.
Jest wśród nich między innymi postrzeganie Fridy jako feministki. Żadna z jej prac, czy to malarska czy pisemna, nie przedstawiała w swoim przesłaniu treści zaangażowanej ideologicznie, jednak nie da się ukryć, iż artystka była kobietą wyemancypowaną zarówno w sferze publicznej, jak i artystycznej. Ponadto Frida tkwiła w bardzo toksycznej relacji z Diego, który mimo swoich własnych romansów potrafił być bardzo zazdrosną swoją żonę, która również pozwalała sobie na skoki w bok. Zapiski z dziennika Fridy mogą świadczyć także o pewnym emocjonalnym uzależnieniu Fridy od Kahlo, zatem w kwestii Fridy jako symbolu feminizmu pozostaje wiele znaków zapytania. A jak Frida poznała się z cudownym Diego Rivero? Od kiedy wypuszczono komercyjny film z udziałem Salmy Hayek wydaje nam się, że historia tam przedstawiona jest w 100% prawdziwa.
Jednak Frida zaczęła bywać w środowiskach politycznych i artystycznych już na kilka lat przed poznaniem swojego przyszłego męża. Faktycznie pierwszy raz spotkała moralistę w szkole, kiedy ten przygotowywał jedną ze swoich prac. Niemniej oficjalne spotkanie nastąpiło kilka lat później. Związek Fridy i Diego już za ich życia był powodem do plotek i rozmów na salonach i mimo upływu czasu i naszych wyzwolonych w cudzysłowie dusz, wciąż budzi wiele kontrowersji lub przynajmniej trochę nas szokuje. Zawierając pierwszy, bo nie jedyny związek małżeński w 1929 roku, bynajmniej nie obiecywali sobie wierności, a lojalność, cokolwiek to znaczy. Często mówi się o rozwiązłości Rivery zapominając o tym, że Frida wcale nie była taka święta, ponieważ ona także miewała romanse na boku, a niektóre plotki mówią nawet o biseksualności malarki, choć na dzień dzisiejszy jest to kwestia sporna.
Niemniej jednym z najgłośniejszych romansów Fridy był ten z Lwem Trockim. Dla którego Frida wraz z mężem Diego Rivero ubiegała się o azyl polityczny w związku z jego prześladowaniami, to znaczy z prześladowaniami tego lwa trockiego, które dręczyły go w Europie. Lew przyjechał do Meksyku wraz ze swoją partnerką Natalią, aby chwilę później wdać się w romans z Fridą. Ponadto było to dość perfidne, ponieważ Frida z lwem porozumiewali się po angielsku, a był to język, którym Natalia w ogóle się nie posługiwała. Mówi się, że w związku z tym flirt między tymi dwojga, to znaczy między Fridą a lwem, był często wręcz ostentacyjny. Lew pisał do Fridy listy, które ukrywał między kartkami książek w jej domu. Jednak Natalia w końcu o wszystkim się dowiedziała, dając lwowi ultimatum.
Ona albo Frida. Nie wiem czy wiecie, ale Trocki został w ogóle zabity w Meksyku, najprawdopodobniej na terenie posiadłości Fridy, a ta... Trafiła w związku z tym do aresztu, gdzie była podejrzewana o współudział w tej zbrodni. Oczywiście w stosunkowo krótkim czasie wszystko się wyjaśniło, no i Frida została wypuszczona na wolność. Z kolei Diego, poza tym, że notorycznie ulegał wdziękom wielu kobiet, również modelek, z którymi współpracował, nie oparł się także o urodzie siostry Fridy, za co ta miała do niego ogromny Ogromny żal. Tak duży, że poskutkował on rozwodem, który bardzo wyraźnie zaznaczył się w twórczości malarki. Jednymi z najbardziej rozpoznawanych obrazów z tamtego okresu są Las dos Fridas i Dostysnus en un Bosque, czyli dwie Fridy i dwoje nagich ludzi w lesie. Frida w tamtym czasie z trudem radziła sobie z rozstaniem i nadużywała alkoholu, celem złagodzenia bólu, zarówno tego fizycznego, jak i emocjonalnego.
Jednak, jak to mówią, miłość nie zna granic i para ponownie stanęła na przysłowiowym ołtarzu, zawierając zaledwie rok później drugi związek małżeński. W międzyczasie Frida wyjechała z Diego do Stanów Zjednoczonych, gdzie spędziła łącznie 4 lata. Miała tam też swoją pierwszą wystawę w Nowym Jorku, która odniosła spory sukces. W Stanach miało miejsce też jedno z najtragiczniejszych czy z tragiczniejszych przeżyć dla Fridy, jako że zaszła ona w ciążę, którą później poroniła i oczywiście odbiło się to bardzo na jej zdrowiu psychicznym. To właśnie w tamtym okresie powstał jeden ze słynniejszych obrazów Calu nazywany Henry Ford Hospital, Na którym malarka przedstawia siebie na szpitalnym łóżku, na białym prześcieralde z krwią, z brzuchem, z którego wychodzi sześć żył połączonych z różnymi elementami symbolizującymi seksualność człowieka oraz poronienie.
Następnie Frida pojechała do Paryża, gdzie ku mojemu dzisiaj zaskoczeniu nie spotkała się z jakimś takim ogromnym entuzjazmem ze strony Francuzów. Poznała tam wspomnianych już przede mnie surrealistów, jednak jak stwierdziła rozczarowała się ich twórczością. W 1941 roku ojciec Fridy zmarł na atak serca i rok później Frida zaczęła prowadzić dziennik, który dzisiaj jest dla nas cennym źródłem informacji o jej życiu. Kupiłam go, gdy byłam pierwszy raz w tak zwanym niebieskim domu w Coyoacan, jednej z piękniejszych dzielnic miasta Meksyk, jednak czytając czyjś pamiętnik zawsze mam takie dziwne poczucie, że to nie na miejscu, bo w końcu nie pisała tego pod publikę, tylko to były jej najintymniejsze myśli. No ale dzisiaj chyba nikt się już tym nie przejmuje, prawda? W 1950 roku przeszła 7 operacji kręgosłupa, co sprawiło, że usiadła na wózku inwalidzkim.
Z kolei w samym szpitalu spędziła aż 9 miesięcy, gdzie musiała zażywać bardzo silne leki przeciwbólowe. Ta farmakoterapia niestety znacznie utrudniła jej dalszą twórczość. Frida zmarła 13 lipca 1954 roku, a na kilka dni przed śmiercią napisała w swoim pamiętniku Ufam, że odejdę bez żalu i że już nigdy więcej tu nie wrócę. Frida. Oficjalnie mówi się, że powodem jej śmierci była zatorowość płucna, jednak w związku z tym, że w jej dzienniku pojawiają się myśli samobójcze i niejako ona przepowiedziała tę swoją śmierć, przypuszcza się, że Frida faktycznie mogła popełnić to samobójstwo, przydawkowując leki. Choć jakby nie było, nigdy nie wykonano sekcji jej zwłok, więc tego nie dowiemy się pewnie nigdy. Frida w ostatnich latach życia była bardzo cierpiąca, czuła się niepełnosprawna, no i oczywiście faktycznie tak było.
Z powodu gangreny amputowano jej prawą nogę do wysokości kolana, a przed śmiercią cierpiała też na bardzo silne zapalenie oskrzeli. Zbiegło się to w czasie z wystawą jej obrazów i lekarze zabronili jej wtedy ruszać się z łóżka, więc Frida postanowiła zaprezentować się na tej wystawie razem z łóżkiem. Łóżko to zostało ulokowane na środku galerii, a Frida przez cały wieczór opowiadała żarty, śpiewała, piła i rozmawiała z gośćmi. Możecie sobie wyobrazić, że fotografowie i dziennikarze o nie mieli. O nie mieli z zachwytu i nie mogli wyjść z podziwu. Diego Rivera w swojej autobiografii podkreślił, że dzień, w którym Frida umarła był najbardziej tragicznym dniem jego życia i że dopiero wtedy zrozumiał, że najwspanialszą częścią jego samego była żona i miłość do niej.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podróżnica przedstawia Fridę Kahlo i jej wpływ na kulturę.
Opis historii Meksyku, jego rewolucji i wpływu na Fridę Kahlo.
Opis dzieciństwa i młodości Fridy, jej choroby i pierwszych zainteresowań.
Opis wypadków, operacji i ich wpływ na życie i twórczość Fridy.
Przedstawienie twórczości Fridy, jej inspiracji i wpływów.
Opis relacji Fridy z Diego Rivera i kontrowersje wokół jej postaci.
Podróżnica opisuje śmierć Fridy i jej pośmiertną popularność.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
📕 Bibliografia:
Barragán Almudena, 2017, ¨La muerte de Frida Kahlo, el nacimiento de un icono pop¨
Amozorrutia Alina, Trayectoria biográfica y artística en Frida. Edición conmemorativa,
2008, ¨101 mujeres en la historia de México.¨
KONTAKT:
📩 [email protected]
📌 FB - https://www.facebook.com/aabrete
📌 IG - https://www.instagram.com/aabrete
📩 ZAPISZ SIĘ NA NEWSLETTER:
www.aabrete.com