Radio program for Polish seniors - episode 95 - Audycja dla polskich seniorów - odc. 95

Dzień dobry drodzy seniorzy. Wita Was Małgosia Żuchowska z Polskiego Biura Opieki Społecznej Polker w Oklej. Drodzy słuchacze, czy wiecie jaki jest najbardziej wysunięty w morze punkt Gdyni, który stał się naturalną wizytówką i atrakcją turystyczną miasta? Otóż jest to klip w Orłowie.

Po pierwsze, jest to teren porośnięty gęstym i naturalnym lasem, a po drugie, od z góry 60 lat funkcjonuje tam rezerwat przyrody chroniący naturalny drzewostan i specyficzną roślinność, zachowaną w tym miejscu od pradawnych już czasów. Ta właśnie kępa, stykając się z morzem, uderza sztormowymi falami, tworzy klif, czyli urwisty brzeg, stale jednak podmywany i stale wycofujący się pod naporem morza. Urwisko cofając się staje się coraz wyższe, w miarę jak zbliża się do najwyższej partii kępy. Z roku na rok zatem orłowski klif staje się coraz bardziej monumentalny. Piękno tego miejsca dostrzeżono już przynajmniej 200 lat temu, kiedy to w pierwszych przewodnikach po regionie porównywano orłowskie wybrzeże do słynnych klifów Rugi, a nawet do południowego wybrzeża Anglii.

Wtedy właśnie niedaleko, bo w dzisiejszym Orłowie, znajdowała się karczma niejakiego Adlera, którego nazwisko oznacza tyle co orzeł. Właściciel nazwał swój lokal żartobliwie Adelhorst. Czyli Orle Gniazdo, co dało początek dzisiejszej nazwie dzielnicy Gdyni, czyli właśnie Orłowo. Klif ten rozciąga się na długości około 650 metrów i zbudowany jest głównie z gliny morenowej i piasków gliniastych oraz żwirów pochodzenia lodowcowego. Przyglądając się jednak mu uważniej, Dostrzec można również rcałe nacieki związków żelaza i obecność węgla brunatnego z okresu trzeciorzędu. Niemal pionowe zbocze ma różne wysokości, a największe przewyższenie dochodzi do 40 m ponad poziomu wody.

Niemal pionowe zbocze ma różne wysokości, a największe przewyższenie dochodzi do 40 m ponad poziom wody w Zatoce Gdańskiej. Jednakże nasiąknięte wodą zbocza podmywane są przez sztormowe fale i osuwają się do podnóża klifu. Wykradany przez morskie fale materiał przemieszcza się w głąb Bałtyku i każdego roku może zabiera w swoje odmęty kolejne metry lądu. Z roku na rok klif gdyński o jeden metr zmniejsza swoją powierzchnię i przewiduje się, że przy obecnym tempie erozji nasze wnuki nie zobaczą już tego pięknego miejsca. A zasady ochrony rezerwatu Kempa Redłowska niestety zakazują jakichkolwiek interwencji.

Tak złączone ze sobą ptaki wpadły do morza. Rybacy, zobaczywszy to, podpłynęli kutrami do orłów. Zobaczyli wtedy przerażający widok. Zwycięzca raz po raz topił swojego przeciwnika w wodzie i zrobił dziurę w jego głowie. Śmierć zwyciężonego nie była skutkiem okaleczenia głowy, lecz utopienia. Mimo bliskości ludzi zwycięski orzeł nie puścił rywala. Złączone szponami ptaki rybacy wyłowili i następnego dnia zawieźli do Gdańska. I taka to jest właśnie legenda związana z tym przepięknym, ale niestety znikającym miejscem. I może właśnie legenda była prorokiem tego, co się dzieje z tym klifem.

Bo tak jak orzeł kiedyś podtapiał drugiego orła, tak teraz morze zabiera ląd. Z dokumentów wiemy, że w 1829 roku Jan Adler zakupił ziemię w tym miejscu i od 1857 roku używana jest jako orłowo. W tamtym czasie była to niewielka osada rybacka. Bliskość morza, malownicza plaża i orłowski klif sprawiły, że wraz z rozwojem turystyki również tutaj plaże zapełniły się spacerowiczami, a w sezonie letnim plażowiczami. I w 1840 roku przy ujściu rzeki Kaczej powstała gospoda Adelhorstu, o której już wcześniej wspomniałam.