Mentionsy Mentionsy
Program dla Polskich Seniorów
Program dla Polskich Seniorów

Audycja dla polskich seniorów - odc. 324

28.08.2026 ·8 min 38 s · 2 rozdziały

W 324. mini-programie dla polskich seniorów, dzisiejszym tematem jest Ewa Curie, Panna o oczach co lśnią radem.Posłuchaj godzinnej audycji Radia SBS Polish po polsku na żywo lub w dowolnym czasie, naciśnij tutaj...Aby słuchać na żywo lub w dowolnym czasie w Twoim telefonie przez aplikację - zainstaluj bezpłatną aplikację SBS Audio appAudycje na żywo - w poniedziałki, środy, czwartki, piątki i niedziele o godz. 14.00 (czasu wschodnioaustralijskiego) na paśmie SBS Radio 1. (Audycja czwartkowa jest powtarzana w niedziele o godz. 14.00)Aby słuchać na żywo w radiu analogowym znajdź pasmo w Twoim mieście naciskając link poniżej:Pasmo nadawania audycji w danym rejonie naciśnij tutaj.Aby słuchać na żywo w radiu cyfrowym DAB znajdź 'SBS Radio1'Aby słuchać na żywo w telewizji cyfrowej znajdź: SBS Radio 1 na kanale 301Aby słuchać na żywo w internecie wejdź na stronę: https://www.sbs.com.au/language/polish/pl/polskie-radio-i-podcasty

0:39 · Wprowadzenie i przedstawienie Ewy Curie 7

Zapraszam dzisiaj do wysłuchania pierwszej części audycji o pannie o oczach, co lśnią radem, czyli o Ewie Curie. Pan na oczach, co lśnią radem. Kim była najmłodsza z córek Marii Skłodowskiej-Curie? W jej rodzinie było pięć nobli. Dwa dla matki, jeden dla ojca, jeden dla siostry i szwagra. Mąż też odbierał tę nagrodę. Tylko mnie się nie udało. Wstyd dla rodziny. Żartowała pod koniec życia Ewa Curie. Ewa odebrała staranne wykształcenie, o co zadbała jej matka. Przywiązywała ona wagę nie tylko do nauki, ale także do rozwoju fizycznego dziewczynek.

Maria Skłodowska-Curie miała trzy córki. Urodzoną w 1893 roku Irenę, nieznaną z imienia dziewczynkę, która zmarła zaraz po porodzie w 1903 roku, oraz urodzoną w 1904 roku Ewę. Ojcem dziewczynek był Pierre Curie, Dziewczynki wakacje spędzały nad morzem i zimą jeździły na nartach. Ewa nie znała co prawda ojca, jako że zginął, gdy miała dwa lata. Była obywatelką francuską, ale ponieważ wychowywała ją polska guwernantka, doskonale poznała język ojczysty matki. W Polsce przebywała w 1911 roku na wakacjach u wujostwa w Górach. Ewa, podobnie jak jej siostra Irena, ukończyła college.

W 1925 roku uzyskała tytuł licencjata z filozofii i nauk przyrodniczych. Podczas wielkiej wojny przebywała w Paryżu. Gdzie oprócz nauki robiła dla adoptowanych żołnierzy swetry. Irena interesowała się fizyką, więc większość czasu spędzała z matką, a Ewa czuła się z tego tytułu trochę zaniedbana. Maria Skłodowska-Curie kochała obie córki. W liście z wakacji tak do nich pisała. Myślę o Was obu, o tym, ile słodyczy, radości i troski Wam zawdzięczam. Jesteście dla mnie wielkim bogactwem i pragnę, żeby los użyczył mi jeszcze paru lat wspólnego życia z Wami. Ale rzeczywiście więź łącząca ją ze starszą córką była szczególna i Ewa miała prawo czuć się trochę odsunięta.

W 1921 roku obie dziewczynki pojechały wraz z matką do Ameryki. Ewa miała wtedy 16 lat. Maria Skłodowska-Curie była zaproszona po odbiór Grammaradu, który miał jej posłużyć w dalszych badaniach. Kilka spędzonych tam tygodni było niezapomnianym przeżyciem. Uczoną wszędzie witały tłumy ludzi. Konferencjom prasowym i hołdom nie było końca. Ewa uczestniczyła między innymi w spotkaniu u prezydenta Stanów Zjednoczonych, który wręczył uroczyście Marii szkatułkę z drogocennym pierwiastkiem. Na tak młodej osobie zrobiło to ogromne wrażenie. Ale były też chwile wytchnienia, kiedy nie reprezentowały nadmiernie sławnej matki. Czasami proponowano córkom rozrywki stosowne do ich wieku .

Wykwintny weekend na Long Island, godzinne pływanie w jeziorze Michigan, kilka wieczorów w teatrze, noc dzikiej rozkoszy w kolosalnym, wesołym miasteczku na Coney Island. Zarówno Maria Skłodowska-Curie, jak i jej starsza córka Irena nie przywiązywały specjalnej wagi do wyglądu. Ubierały się przeważnie w skromne czarne suknie. Ich przeciwieństwem była młodsza córka. Kiedy więc na jednym z oficjalnych spotkań pokazała się szykownie ubrana, w kapeluszu zdobionym kwiatami, amerykański reporter zauroczony jej żywym spojrzeniem nazwał ją panną o oczach, co luśnią radem. Ewa nie miała sprecyzowanych poglądów na to, co chciałaby robić w życiu. Była wprawdzie pod presją rodziny i środowiska, w którym się obracała, gdzie wszyscy zajmowali się nauką.

Towarzyszyła jej podczas pobytu w sanatorium, gdzie Maria Curie zmarła. W tym czasie matka i córka bardzo się do siebie zbliżyły. Ewa cierpiała, że nie jest w stanie pomóc jej. W wydanej po kilku latach biografii matki tak o niej pisała. Gdy podrosłam na tyle, aby móc ją zrozumieć i poznać, była już kobietą starą i bardzo sławną. A przecież ja nigdy nie widziałam właśnie tej słynnej uczonej. Pracę nad biografią zaczęła tuż po śmierci Marii Skłodowskiej-Curie. W tym celu porządkowała pozostałe po niej dokumenty i listy. Szukała także wszelkich informacji dotyczących matki. Aby lepiej opisać jej młode lata, jesienią w 1935 roku przebywała w Polsce u rodziny.

Książka pt. Madame Curie ukazała się w 1937 roku jednocześnie w kilku krajach, we Francji, Wielkiej Brytanii, we Włoszech, w Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych. Od razu stała się bestsellerem. Później była jeszcze wielokrotnie tłumaczona. Biografia słynnej uczonej cieszyła się dużym uznaniem czytelników. Krytycy zarzucali natomiast autorce, że pominęła bardziej kontrowersyjne fragmenty życia Marii, np. te dotyczące jej romansu z pewnym fizykiem. W 1938 r. książkę przetłumaczono na język polski. Prezydent Ignacy Mościcki odznaczył Ewę Curie za zasługi na rzecz rozsławienia Polski Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta.

8:00 · Koniec audycji 1

Przyznano jej także amerykańską nagrodę National Book Award w dziedzinie literatury faktu. Nic więc dziwnego, że wkrótce postanowiono biografię przenieść na ekran. Wyreżyserowany w Hollywood film Madame Curie, który wszedł na ekrany w 1943 roku, otrzymał 7 nominacji do Oscara. W latach późniejszych nakręcono kolejne wersje autobiografii. Co ciekawe, Ewa, bojąc się niechęci rodziny, początkowo nie przyznała się do sprzedaży praw autorskich producentom filmu. I czas. Dziękuję za wysłuchanie dzisiejszej audycji. Żegnam się z Wami, życząc wspaniałego tygodnia.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.