Mentionsy Mentionsy
Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite

Jak komunistyczne władze badały nastroje społeczne w PRL

04.03.2025 ·36 min 43 s · 10 rozdziałów

Otwieranie korespondencji, podsłuchy, listy do Polskiego Radia i Telewizji Polskiej, rozmowy z tajnymi współpracownikami - między innymi w ten sposób badano nastroje społeczne w Polsce Ludowej. Jaki użytek robiła z tej wiedzy władza? Kto zapoczątkował badania metodami quasi-socjologicznymi? Profesor Antoni Dudek zaprasza do nowego odcinka podcastu "Rzeczypospolite".

Wstęp i opublikowana książka

Antoni Dudek rozmawia z profesorem Marcinem Zarembą z Uniwersytetu Warszawskiego o książce "Wielkie rozczarowanie. Geneza rewolucji Solidarności". Rozmowa skupia się na badaniach nastrojów społecznych pod rządami komunistów.

1:30
Badania korespondencji

Profesor Zaremba opisuje system badania nastrojów społecznych poprzez czytanie prywatnej korespondencji, np. listów i telegramów, w latach 60-tych i 70-tych.

3:21
Podsłuchy i agentura

Rozmowa skupia się na systemie podsłuchów i agentury, w tym na podmiotach odpowiedzialnych za ten system i na przykładzie Jerzego Albrechta.

5:53
Raporty i rozmowy

Profesor Zaremba omawia inne źródła informacji, takie jak raporty Wydziału Organizacyjnego i rozmowy funkcjonariuszy partyjnych z pracownikami.

6:06
Badania opinii publicznej w PRL

Rozmowa skupia się na pojawieniu się profesjonalnych badania opinii publicznej w PRL i na ich znaczeniu dla rządzących.

2:05
Badania nieprofesjonalne i socjologia amerykańska

Profesor opowiada o nieprofesjonalnych badaniach społecznych w PRL, a następnie przechodzi do profesjonalnych badań, które zaczęły się w latach 50., wpływając na rozwój socjologii w Polsce.

3:41
Profesjonalne badania i OBOP

Profesor opisuje rozwój OBOP-u i jego badania dotyczące nastrojów społecznych, optymizmu i zaufania do rządzących, a także wpływ tych badań na politykę komunistycznego rządu.

5:55
Badania w latach 80. i wprowadzenie stanu wojennego

Profesor omawia badania prowadzone w latach 80., a szczególnie ich wpływ na decyzję o wprowadzeniu stanu wojennego przez Jaruzelskiego.

2:28
Badania przed wyborami 1989 roku

Profesor analizuje badania prowadzone przed wyborami 1989 roku, a także porównuje je z obecnymi możliwościami monitorowania nastrojów społecznych.

3:03
Zakończenie

Profesor podsumowuje, że dzisiaj jest łatwiej monitorować nastroje społeczne dzięki wolnym mediom i wyborom, w przeciwieństwie do PRL.

1:02

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.