Mentionsy Mentionsy
Poranna Rozmowa Radia Centrum
Poranna Rozmowa Radia Centrum

[PRRC]: dr hab. Marcin Szeliga

16.06.2025 ·11 min 46 s · 6 rozdziałów

Na placu budowy S17 w okolicach Zamościa archeolodzy natknęli się na szczątki plejstoceńskiego giganta – cios i fragment miednicy należące najprawdopodobniej do mamuta włochatego. Znalezisko, określane jako unikatowe, może całkowicie odmienić wiedzę o prehistorii regionu. Naukowcy z Uniwersytetu Marii Curie- Skłodowskiej, którzy współpracują przy badaniach, podkreślają, że tego typu odkrycia zdarzają się niezwykle rzadko.Gościem Marka Skowronka był dr hab. Marcin Szeliga, Zastępca Dyrektora Instytutu Archeologii UMCS.

0:47 · Opis odkrycia i badania 1

Tak, rzeczywiście powiało sensacją. Na trasie planowanej budowy drogi S17 trwają obecnie badania archeologiczne. Ale planowane, prawda? Tak, tak, oczywiście planowane w miejscach, gdzie te stanowiska archeologiczne były znane, udokumentowane. Tam nasza zaprzyjaźniona firma, z nami taka prywatna firma Tor, prowadząc badania dokonała takiego odkrycia. No i ponieważ współpracujemy ze sobą od lat, poinformowali nas o tym, poprosili żebyśmy przyjechali, rzucili okiem. Byliśmy tam razem z geografami również zresztą naszymi tutaj z Uniwersytetu Marii Kili Skłodowskiej, którzy dokonali wstępnej bardzo ciekawej takiej można powiedzieć interpretacji.

4:44 · Hipotezy dotyczące odkrycia 1

Ewentualnie zostały przeniesione na skutek działalności człowieka bądź zwierząt innych. Ale jest też, wydaje się, być może jeszcze jedna koncepcja. Znaczy, jesteśmy w strefie Doliny Łabuńki. Obecnie jest to rozległa dolina. I pytanie, na które będziemy starać się znaleźć odpowiedzi, to czy nie było takiej możliwości, że te kości mamutów znalazły się tam w sposób naturalny? To znaczy, że te kości mogły pochodzić z upolowanych tam zwierząt. Mamy taki przykład w Polsce, w miejscowości Skaratki, gdzie w torfowisku odkryta została cała stopa mamuty. To jest pośrednio taki sygnał dla nas, mówiący o tym, że jedną ze strategii polowań na przecież duże i bardzo groźne, niebezpieczne zwierzęta, jakim były mamuty,

7:17 · Badania i znaleziska archeologiczne 3

Na szczęście czujność archeologów sprawiła, że one nie uległy zniszczeniu, bo tak jak mówię jest to strop czegoś, co archeologów jakby zalegały w stropie struktury, która archeologów nie interesuje. My to tak nazywamy calcem, czyli miejscem, które jest już nie tknięte ręką ludzką. Właściwie nas to, to co w nim jest już nas nie do końca interesuje, bo my koncentrujemy się na człowieku. Ale jest to rzeczywiście obszar stanowiska archeologicznego. Stanowiska, którego historia w świetle tego co wiemy na podstawie badań archeologów na miejscu, to jest stanowisko głównie użytkowane w okresie średniowiecza i wczesnego i późnego średniowiecza. Tam różne rzeczy inne zostały, artefakty znalezione, prawda? Tak, ale głównie ze VII wieku. Dziś, powiedzmy, historia tego miejsca, można szacować, zaczęła się między XI, czy rozwijała się między XI a XIV, XV wiekiem.

Może coś być jeszcze? Z tego czy z innych? To znaczy, mamy nadzieję, że coś jeszcze może będzie, natomiast bardziej myślę o tych kościach, które już są, które zostały tu przewiezione, zabezpieczone i co dalej właśnie. To jest to, znaczy jest ta taka obawa, czy coś dalej się z nich uda uzyskać, bo to też jest kwestia niezależna od nas, na przykład no, na ile zachowały się, w jakim stanie się zachowały i na ile one pozwolą na dalsze analizy, dalsze badania, bo to jest tak naprawdę kluczowe. Mam nadzieję, że za rok czy nawet krócej będziemy mogli się spotkać z mediami chociażby, czy zaprezentować te znaleziska chociażby na terenie uniwersytetu. Będziemy mogli powiedzieć więcej, ale to też nie do końca zależy ani od naszych chęci, ani tak naprawdę nawet od środków finansowych.

Po prostu zależy to od tego, w jakim stanie są te kości. Panie profesorze, kolega prowadzący PAS mówi, że ściskam palca, aby tych odkryć było jak najwięcej z tych okresów pochodzących, bo to jest ciekawe i da odpowiedź, co na tym terenie tak naprawdę się działo ileś tysięcy lat temu, prawda, co sobie żyjemy. Pan profesor Marcin Szeliga był moim i waszym gościem dzisiaj, zastępca dyrektora Instytutu Archeologii UMCS. Dziękuję za dzisiejsze spotkanie. Dziękuję bardzo. A ja zapraszam już za tydzień. Będzie to ostatnia Poranna Rozmowa w tym roku akademickim. Już dzisiaj mogę zapowiedzieć, że moim i waszym gościem będzie rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej prof. Radosław Dobrowolski. Do usłyszenia.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.