Mentionsy Mentionsy
Poradnik językowy - ciąg dalszy
Poradnik językowy - ciąg dalszy

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Gwiazda językowo

24.12.2025 ·19 min 20 s

Rozmowy M. Tułowieckiej i dr A. Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić. Tym razem językowo o gwieździe.

W religii katolickiej Wigilia i Święta Bożego Narodzenia nazywane są potocznie gwiazdką. Dlaczego? Dlatego, że według tej wiary mędrców ze wschodu do miejsca narodzin Jezusa doprowadziło zjawisko na niebie zwane potocznie gwiazdą betlejemską. Nie ma zatem lepszej okazji niż 24 grudnia, by opowiedzieć o tym, jak się w języku rozgościły. Gwiazda i gwiazdka. Ciąg dalszy poradnika językowego dr Agata Hącia i Małgorzata Tułowiecka. Dzień dobry. Dzień dobry. No i zaczynamy tradycyjnie od pochodzenia i znaczenia słowa.

Przy czym pamiętajmy, że tam to jest ten kometa, choć dziś to jest ta kometa. Dlaczego tak jest? Też przy innej stosownej okazji dokładnie wyjaśnimy. No i oczywiście o gwiazdce wspominałyśmy już, bo gwiazdka to Wigilia i Święta Bożego Narodzenia, ale także to... Mała gwiazdka, tak? Tak. Gdy ktoś pragnie gwiazdki z nieba, to znaczy, że ma marzenia nieziszczalne, choć chciałby zbyt wiele. Zabłysła pierwsza gwiazdka. Dzieci w Wigilię szukają właśnie tej pierwszej gwiazdki na niebie, czyli gwiazdy. Nazywają ją gwiazdką, żeby pokazać ten pieszczotliwy stosunek. Gwiazdka to także podarunek wigilijny.

Przygotować komuś gwiazdkę, czyli prezent, dać komuś coś jako gwiazdkę albo na gwiazdkę. Zresztą, gdy kupujemy coś na gwiazdkę albo dajemy na gwiazdkę, to tutaj mieszają się te dwa znaczenia. Podarunek wigilijny i sama Wigilia oraz Święta Bożego Narodzenia. No i młodą, ładną aktorkę, która odniosła już pewne sukcesy, także nazywamy gwiazdką. Chociaż chyba tak niezbyt poważnie ją wtedy traktujemy. Gwiazdka to nie gwiazda. No, gwiazda to gwiazda. A co śpiewamy, na przykład gdy ktoś obchodzi imieniny lub urodziny, niech ci gwiazdka pomyślności nigdy nie zagaśnie. A kto z nami nie zaśpiewa, niech pod stołem zaśnie.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.