Polityka o historii. Prof Sobkowiak-Tabaka: Kobieta w epoce kamienia i łowcy-zbieracze. Jak archeologia zmienia historię?
Czy historia prehistorii została opowiedziana głównie z męskiej perspektywy i jak żyła przeciętna kobieta w epoce kamienia? Kim byli łowcy zbieracze oraz jak archeologia zmienia historię? W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o tym, jak współczesna archeologia i najnowsze badania DNA zmieniają nasze wyobrażenie o kobietach, dawnych społecznościach i codziennym życiu ludzi sprzed tysięcy lat. Gościnią odcinka jest prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pytamy, dlaczego przez dekady archeologia przedstawiała prehistorię niemal wyłącznie jako świat mężczyzn łowców i biernych kobiet. Kim byli łowcy zbieracze, jak wyglądało życie w epoce kamienia łupanego i dlaczego coraz więcej odkryć podważa klasyczny podział na „mężczyznę łowcę” i „kobietę zbieraczkę”? Omawiamy najnowsze odkrycia archeologiczne dotyczące kobiet chowanych z bronią myśliwską (słynny pochówek nastolatki z Peru). Analizujemy również tajemnicze figurki, takie jak Wenus z Willendorfu. Czy paleolityczne „wenuski” rzeczywiście były symbolami płodności, czy może pełniły znacznie bardziej złożoną funkcję społeczną i rytualną? Rozmawiamy też o śladach dłoni pozostawionych w miejscach takich jak Jaskinie Rąk (Cuevas de las Manos) i o tym, przez kogo naprawdę została stworzona sztuka prehistoryczna. To również opowieść o codzienności dawnych ludzi: opiece nad dziećmi, szyciu ubrań, przygotowywaniu żywności i o wiedzy, która pomagała przetrwać. Rozmawiamy o kobietach szamankach, pochówkach interpretowanych jako groby uzdrowicielek oraz o tym, jak wyglądały relacje społeczne w świecie pierwszych wspólnot. W rozmowie pojawia się też temat troski i opieki w świecie neandertalczyków oraz pytanie o to, jak współczesna nauka, od archeologii mikrośladów po genetykę, zmienia nasze rozumienie przeszłości. Okazuje się, że dawny człowiek był znacznie bardziej złożony, różnorodny i emocjonalny, niż przez lata sądziliśmy. Czego dowiesz się z odcinka? 1. Dlaczego archeologia przez lata błędnie przedstawiała rolę kobiet w prehistorii. 2. Czy kobiety naprawdę polowały i kim byli łowcy-zbieracze. 3. Jak najnowsze odkrycia archeologiczne i badania DNA zmieniają historię naszych przodków. Oś czasu: 00:00 - Najciekawsze fragmenty 01:47 - Dlaczego archeologia jest niesprawiedliwa dla kobiet? 03:30 - Wenuski: czym były i dlaczego wciąż są obecne w sztuce? 08:46 - Czym są nieudane próby neotylizacji? 15:55 - Polowania kobiet: jak wyglądały? 23:22 - Czym są modne skręty w nauce? 29:15 - Jak jesteśmy w stanie zbadać częstotliwość porodów z epoki kamienia? 37:55 - Badania DNA a paleolit
Agnieszka Krzemińska przedstawia gościa i temat odszytku o kobietach w pradziejach.
Profesor Sobkowiak-Tabaka omawia historię archeologii i jej początki, wskazując na brak kobiety w tej dziedzinie.
Badania genetyczne i interpretacje figur jako amulety lub przedmioty łączące społeczności.
Profesor Sobkowiak-Tabaka omawia znaczenie odcisków palców i debata nad ich znaczeniem.
Debata nad egalitaryzmem w pradziejach i wpływem badań etnograficznych.
Rola kobiet w religiach pradziejowych i badania nad ich znaczeniem.
Znalezione odciski zębów i kości wskazujące na różnice w porodzeniach kobiet z różnych epok.
Profesor opowiada o badaniach pokazujących opiekę nad chorymi i starzejącymi się w epoce kamienia i łowców-zbieraczy.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W tym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o tym, jak współczesna archeologia i najnowsze badania DNA zmieniają nasze wyobrażenie o kobietach, dawnych społecznościach i codziennym życiu ludzi sprzed tysięcy lat.
Gościnią odcinka jest prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Pytamy, dlaczego przez dekady archeologia przedstawiała prehistorię niemal wyłącznie jako świat mężczyzn łowców i biernych kobiet. Kim byli łowcy zbieracze, jak wyglądało życie w epoce kamienia łupanego i dlaczego coraz więcej odkryć podważa klasyczny podział na „mężczyznę łowcę” i „kobietę zbieraczkę”?
Omawiamy najnowsze odkrycia archeologiczne dotyczące kobiet chowanych z bronią myśliwską (słynny pochówek nastolatki z Peru). Analizujemy również tajemnicze figurki, takie jak Wenus z Willendorfu. Czy paleolityczne „wenuski” rzeczywiście były symbolami płodności, czy może pełniły znacznie bardziej złożoną funkcję społeczną i rytualną? Rozmawiamy też o śladach dłoni pozostawionych w miejscach takich jak Jaskinie Rąk (Cuevas de las Manos) i o tym, przez kogo naprawdę została stworzona sztuka prehistoryczna.
To również opowieść o codzienności dawnych ludzi: opiece nad dziećmi, szyciu ubrań, przygotowywaniu żywności i o wiedzy, która pomagała przetrwać. Rozmawiamy o kobietach szamankach, pochówkach interpretowanych jako groby uzdrowicielek oraz o tym, jak wyglądały relacje społeczne w świecie pierwszych wspólnot.
W rozmowie pojawia się też temat troski i opieki w świecie neandertalczyków oraz pytanie o to, jak współczesna nauka, od archeologii mikrośladów po genetykę, zmienia nasze rozumienie przeszłości. Okazuje się, że dawny człowiek był znacznie bardziej złożony, różnorodny i emocjonalny, niż przez lata sądziliśmy.
Czego dowiesz się z odcinka?
1. Dlaczego archeologia przez lata błędnie przedstawiała rolę kobiet w prehistorii.
2. Czy kobiety naprawdę polowały i kim byli łowcy-zbieracze.
3. Jak najnowsze odkrycia archeologiczne i badania DNA zmieniają historię naszych przodków.
Oś czasu:
- Najciekawsze fragmenty
- Dlaczego archeologia jest niesprawiedliwa dla kobiet?
- Wenuski: czym były i dlaczego wciąż są obecne w sztuce?
- Czym są nieudane próby neotylizacji?
- Polowania kobiet: jak wyglądały?
- Czym są modne skręty w nauce?
- Jak jesteśmy w stanie zbadać częstotliwość porodów z epoki kamienia?
- Badania DNA a paleolit