Przedwojnie na prawicy | Nasłuch
W dzisiejszym odcinku Wojciech Szacki i Michał Piedziuk opowiadają o konflikcie między PiS a Konfederacją i zastanawiają się, komu służy starcie na prawicy. Rozmowę prowadzi Andrzej Bobiński. Zapraszamy!
Dzień dobry. Słuchacie państwo podcastu Polityki Insight Nasłuch. W naszej audycji rozmawiamy o polskiej polityce, partyjnych rozgrywkach, korytarzowych intrygach i bohaterach zbiorowej wyobraźni, jak i gwiazdach jednego sezonu. Ja nazywam się Andrzej Bobiński, jestem dyrektorem zarządzającym Polityki Insight i zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka i sprawdzenia strony internetowej politykainsight.pl. Tymczasem słuchajcie, obserwujcie, komentujcie. Jest środa, 17 września. Kilka dni temu prezes PiS Jarosław Kaczyński wykluczył koalicję z Konfederacją po wyborach w 27 roku. W odpowiedzi Sławomir Mencen stwierdził, że PiS jest odpowiedzialny za wzrost inflacji, napływ migrantów do Polski czy skomplikowanie podatków. Wcześniej nazwał Kaczyńskiego politycznym gangsterem, a polityków jego partii określił mianem pisowskich przygłupów.
Rzeczywiście przed wakacjami Konfederaci mieli około 15%, w tej średniej to był ten wynik, z którym skończył Sławomir Mencen swoje wybory prezydenckie. Przez wakacje lekko Konfederacji spadło dziś ten wynik, to jest 13,5%. z tej średniej sondażowej z ostatnich tygodni. Natomiast oczywiście były wakacje, które się rządzą swoimi prawami, jeżeli chodzi o realia polityczne. Tutaj nie widać, żeby Konfederacji tąpnęło w jedną czy w drugą stronę. Cały czas ta różnica do PiSu, chociażby to jest około 15%. PiS dzisiaj z kolei jest na poziomie 30,5% poparcia. Konfederaci są istotną częścią naszej sceny dalej.
Rozumiem, że takie notowania Konfederacji są problemem trochę dla wszystkich. To znaczy, że z jednej strony dla strony rządowej jest to kłopot, ponieważ ciężko sobie wyobrazić, jak miałaby wyglądać, czym w ogóle mogłoby dojść do koalicji z Konfederacją. Nawet nie z racji na liderów czy na program polityczny, ale bardziej na sympatię wyborców Konfederacji. A z drugiej strony mam poczucie, że tak jak opowiadasz, to rzeczywistość sondażową, to, że to, co blokuje wzrosty PiSu, to jest właśnie Konfederacja. To znaczy zakładając, że mniej więcej 50% Polaków głosuje na partie prawicowe bądź skrajnie, bądź skrajnie, skrajnie prawicowe... to przy wynikach w okolicach 15% dla Konfederacji i 5% dla Brauna, plus minus, no to ciężko będzie PiSowi wyjść ponad te 30% i jest to realny, żywotny kłopot dla tej formacji.
To jest wielkie pytanie, czy PiS się obawia Konfederacji w tym sensie, że nie pozwala PiSowi urosnąć ponad 30%? Czy się obawia, że Konfederacja będzie stopniowo zjadała poparcie PiSu i że PiS spadnie do 28% na przykład, a Konfederacja urośnie do 17%? W tym sensie można rozpatrywać te ruchy Jarosława Kaczyńskiego, który od kilku tygodni chyba prowadzi bardzo mocną ofensywę przeciwko Konfederacji, albo ofensywny, albo defensywny. Ofensywny, czyli że próbuje osłabić Konfederację, przestraszyć wyborców prawicowych wizją partii, która odbierze 13 i 14 emeryturę. Zniszczy system programów socjalnych, który powstał za PiSu, a na dodatek jeszcze może się dogadać z Platformą i Donaldem Tuskiem, zdradzając sprawy polską, jak to ujmuje Jarosław Kaczyński.
A można też spojrzeć na to jak na ruch defensywny i na Jarosława Kaczyńskiego, który obawia się... że po pierwsze część jego partii zaczyna się oglądać na Konfederację i przemyśliwać, czy by nie upodobnić PiSu do Konfederacji. Po drugie część polityków PiSu na pewno by z radością przyjęła koalicję z Konfederacją. I wreszcie, im częściej się mówi o tym, że powstanie prawicowy rząd i że PiS i Konfederacja to jest w gruncie rzeczy to samo, przy nieznacznych różnicach, no to Kaczyński mógłby się obawiać, że do tego młodszego, dynamiczniejszego komponentu obozu prawicowego zaczną przychodzić jego wyborcy, zwłaszcza ci, którzy są jakoś tam podobni profilowo do wyborców Konfederacji.
Dochodzi teraz do wniosku chyba prezes PiSu, że musi wytyczyć linię demarkacyjną między PiS-em a Konfederacją i pokazać wyborcom, czym się te partie różnią i korzysta przy tym z tego, że jest nieporównanie silniejszym medialnie, nawet w internecie prawdopodobnie PiS wciąż jest silniejszy od Konfederacji, ale oprócz tego jest obstawiony mediami tradycyjnymi, telewizjami, tygodnikami. chce zdobyć przewagę narracyjną nad Konfederacją, żeby zablokować transfery wyborców. A ciekaw jestem, czy uprawniona byłaby taka teza, że ostatnia aktywność i widoczność zwiększona Mateusza Morawieckiego jest elementem właśnie rysowania tej linii demarkacyjnej, a właśnie fakt, że nie widzimy Przemysława Czarnka, który jest taki trochę konfederacki, to może być element właśnie tej strategii?
To znaczy, że uwypuklamy tych polityków, którzy różnią nas od konfederacji, a chowamy trochę tych, którzy są gdzieś na pograniczu? Ja tak to czytam, tak to czytają również konfederaci, z którymi ostatnio miałem okazję rozmawiać. Nie rozmawiałem o tym z politykami PiSu, ale wszystko na to wskazuje, że właśnie to, że nie tylko Mateusz Morawiecki jest widoczny, bo on zawsze stara się być widoczny, aktywny i wysyła swoje komunikaty, ale również Jarosław Kaczyński często wspomina o Mateuszu Morawieckim jako o tym polityku, który... góruje nad Sławomirem Mencenem pod względem kompetencji, czy to ekonomicznych, czy politycznych i znacznie lepiej nadaje się na stanowisko premiera. I w tym momencie rzeczywiście Morawiecki wygląda na kandydata PiSu na premiera, chociaż do rozstrzygnięć to jeszcze jest bardzo daleko, ale idealnie pasuje do tej wersji PiSu, jaką teraz oglądamy.
Wróćmy do Konfederacji. Jeżeli przyjmujemy założenie, że Konfederacja jest problemem i dla Platformy, i dla PiSu, to czy widzimy, tak jak się spodziewaliśmy, że będziemy widzieć, próbę wejścia po PiSu klinem w Konfederację i próbę podsycania podziałów, próbę szukania zarzewia konfliktu pomiędzy Bosakiem i Omencenem, pomiędzy narodowcami a wolnościowcami? A na ile ten konflikt po prostu jest i niepotrzebne są zewnętrzni aktorzy, którzy mieliby go podsycać i tym klinem wchodzić? żeby rzeczywiście ten konflikt zaczął jakoś narastać, eskalować wewnątrz Konfederacji, na pewno potrzebne są duże siły zewnętrzne. To znaczy na ten moment ten dwugłos, ten rozdźwięk między komunikatami wysyłanymi przez Mencena i Bosaka, on jest na koniec dnia dla Konfederacji na ten moment korzystny i też nie wydaje się po rozmowach z czy to otoczeniem Bosaka, czy to otoczeniem Mencena, żeby rywalizacja obu liderów
ewentualnej obrony większego ataku dronowego oraz po tej Radzie Bezpieczeństwa też w zasadzie zaczął podsycać takie nastroje niepewności i lęku w społeczeństwie. I bardzo podobną taktykę przyjmuje PiS, przyjmuje Jarosław Kaczyński, który... W zasadzie, kiedy atakuje konfederatów, atakuje głównie tę stronę libertariańską. Męcena mówi przede wszystkim o męcenie, bo Saka jest tam zdecydowanie mniej w tej krytyce Kaczyńskiego. Widać, że i z jednej i z drugiej strony jednak te zabiegi, które mają na celu osłabienie konfederacji są mocno nakierowane na pokazanie... Różnicy zdań, różnicy podejścia do polityki na wyniesienie trochę wyżej Bosaka, a jednocześnie podminowanie Ego Sławomira Mencena.
No, ja nie uważam, żeby ta taktyka była skuteczna, to znaczy konfederacji w tym momencie jest duża świadomość tego, jak ten sojusz funkcjonuje w tym momencie i że mimo różnic w prowadzeniu, w podejściu do polityki obu partii, obu liderów, Obaj liderzy i oba stronnictwa polityczne są sobie teraz wyjątkowo potrzebne i w jakiś sposób one się mimo wszystko dopełniają, więc mam takie poczucie, że jeżeli PiS czy druga strona chcą Konfederację zwalczać, to pewnie na ten moment nie jest to najlepsza taktyka, bo nie wydaje się, żeby w najbliższym czasie miała zadziałać. Takich prób podziału w Konfederacji było już sporo, chyba trzeba podejść to trochę z innej strony.
Będę niezgrabnie mieszał metafory, ale jedna metafora to jest to wejście klinem pomiędzy narodowców a wolnościowców, ale druga to jest używania kija i marchewki. Mam wrażenie, że w stosunku do Bosaka obie strony używają marchewek i próbują pokazywać, że mogą z nim rozmawiać, ponieważ on ma propaństwowe podejście, a z kolei Mencena wszyscy chcą gonić kijem, ponieważ krytykuje i wpisuje się w... rosyjską propagandę. Więc nie do końca mi to pasuje do takiej myśli, że PiS będzie próbował odspawać narodowców od wolności, bo postrzega ich jako swojego naturalnego sojusznika, a obóz liberalny będzie próbował przeciągać na swoją stronę Mencena, bo jest w stanie z nim znaleźć jakieś porozumienie, na przykład w kwestiach gospodarczych, czy podatkowych, czy bezpieczeństwa budżetowego.
Obóz liberalny jeszcze nie do końca sobie wypracował taktykę na Konfederację. PiS też nie do końca, ale chyba PiS jest bardziej zaawansowany. Z obozu liberalnego docierają różne głosy. Na przykład PSL twierdzi, że wyobraża sobie koalicję z Konfederacją i nie czyni tutaj jakiegoś rozróżnienia na męcenowców i bosakowców. W Platformie Obywatelskiej również znaleźliby się politycy, którzy by się na taką koalicję zgodzili. Nie wiem, co o tym myśli Donald Tusk. któremu zdarzyło się po cichu komplementować Sławomira Mencena. Pamiętamy oczywiście też sławne piwo Mencena w kampanii prezydenckiej przed drugą turą. Po drugie chciałem jeszcze wrócić na chwilę do samej Konfederacji. Wydaje mi się, że obie strony tego sojuszu rozumieją, że są pomiędzy nimi bardzo daleko idące różnice.
To znaczy, wydaje mi się, że z tych trzech ośrodków, w sensie tych... dwóch takich pełnokrwistych, obóz liberalno-demokratyczny i PiS, to ten trzeci, najmniej ukształtowany, chyba jest najbardziej zaawansowany i najbardziej ma takie spójne podejście do tych dwóch liderów. Czy trochę się rozpędziłem? Jak rozmawiałem z jednym z prezydenckich ministrów, to on podkreślał bardzo dobitnie, że pierwszym politykiem spoza PiSu, którego zaprosił Karol Nawrocki jako prezydent elekt, był Krzysztof Bosak. I widać też, że Krzysztof Bosak jest blisko prezydenta przy okazji różnych uroczystości państwowych, co wynika też z funkcji Bosaka jako wicemarszałka Sejmu. Ale chyba to jest coś więcej niż tylko kwestia protokołu. Jeśli spojrzymy na kształt kancelarii, a zwłaszcza tych doradców prezydenckich, no to mamy tam człowieka związanego z ruchem narodowym, a nie mamy na razie nikogo z nowej nadziei, jeśli się nie mylę.
Konfederacji nastąpi, bo gdyby to się przedłużało, to by wciągało Konfederację jako słabszego partnera w stronę PiSu. Przejdźmy do wydarzeń zeszłego tygodnia, czyli do ataku dronowego na Polskę i na wszystko, co się wydarzyło po nim i wszystko, co się jeszcze będzie działo w nadchodzących tygodniach. Ja stawiam tezę i stawiam ją na ostatnim studiu na słuch i pewnie jeszcze o niej będziemy dyskutować w przyszłości, o tym, że ten atak dronowy znacząco zmienia krajobraz polityczny w Polsce, jakkolwiek jeszcze niekoniecznie to do nas dociera. Zastanawiam się, jaki to będzie miało wpływ na Konfederację, czy Konfederacja traci, czy zyskuje na sytuacji, w której będzie rosła świadomość, że żyjemy w przedwojniu.
I to jest, wydaje mi się, dosyć atrakcyjny podział sceny politycznej, czy opowiedzenie konfliktu dla z jednej strony rządu, a z drugiej strony dla Konfederacji, bo jestem przekonany, że w tym społeczeństwie partia pokoju znajdzie wyborców. Jest to kłopot dla PiSu, któremu ciężko będzie się opowiedzieć w takim podziale. PiS prawdopodobnie wolałby, żeby sytuacja nie skalowała i żeby można było krytykować rząd za brak sprawności, brak sprawczości, słabą komunikację. błędy w zakupach zbrojeniowych, czy ogólnie nieprzygotowanie do wojny. Natomiast to nie będzie dobrze działało w momencie, w którym będziemy czuć narastające zagrożenie.
Za powrotem do handlu z Rosją, być może też za jakimś ociepleniem relacji z Białorusią. Wszystko to pod hasłami normalizacji, spokoju, ustrzeżenia Polaków przed skutkami wojny. Ale nie sądzę, żeby to był przekaz bardzo wyraźny, jasny, tylko podprogowy. I zgadzam się też, że PiS jest w trudniejszej sytuacji, bo on jeszcze bardziej musi lawirować między krytyką rządu a propaństwową postawą. A w jeszcze trudniejszej sytuacji jest prezydent, który... Dzieli z rządem odpowiedzialność za to, co się dzieje z pozycją Polski na arenie międzynarodowej. Dzieli też z rządem informacje, wiedzę na temat tego, jak świat wygląda, chociaż z tym ostatnio były jakieś kłopoty przy okazji wyryk.
Oficjalna wersja tak głosiła, ale mam wrażenie, że tutaj zarówno po stronie PiSu, jak i Platformy po prostu był ban kierownictwa na spotkania z Mencenem. Najpewniej tak było. Natomiast z drugiej strony ja też uważam, że jednak mimo wszystko formuła tych spotkań przy piwie, no jednak kłóci się trochę z tezą o tym, że Mencen chciał się bardzo upoważnić tymi spotkaniami. To jest powrót do tego pomysłu sprzed lat Mencena, kiedy on przecież swoją rozpoznawalność zaczynał budować na tym, że te piwa w wakacje pił z wyborcami. Wydaje mi się jednak, że po tej kampanii prezydenckiej, w której on chciał właśnie bardzo mocno pokazać się jako taki poważny polityk z mocnym gravitas, pod krawatem i właśnie bez tego piwa, teraz to było zagranie na drugą nóżkę, na nóżkę tego męcena sprzed lat, męcena z TikToka, którego jednym z głównych atrybutów jest między innymi to piwo.
I że to też jest tak, że męcen po prostu ma swoje formaty i ma sposoby, żeby więcej było o nim, a tym samym mniej jest o bosaku, który ma inne mocne strony, ale akurat nie jest tak świetny w tych mediach społecznościowych, nie jest tak świetny na YouTubie. Na koniec chciałem Was zapytać o to, co czeka Konfederacja, co czeka Mencena, co czeka Bosaka, co przyniosło najbliższe miesiące. Jak to widzicie i chyba tu bym zapytał w pierwszej kolejności o średnią perspektywę, czyli do wyborów i o dłuższą, taką powiedzmy dziesięcioletnią. To znaczy jak idzie projekt pod tytułem przejmowania prawicy w Polsce. Konfederacja jest teraz, jak mówił Michał, siłą kilkunastoprocentową, trzecią w Polsce, jedyną podmiotową obok Platformy i PiSu.
Wyborcy Konfederacji są inni niż wyborcy PiSu i Platformy, czego nie da się powiedzieć o żadnej innej mniejszej partii i chyba nawet jakby się lewica zjednoczyła, to nie byłaby tak podmiotowa, w sensie niezależna, jak jest teraz Konfederacja. To jest punkt wyjścia. Po drugie, jest to partia wciąż niegotowa do tego, żeby rządzić i odgrywać najważniejszą rolę na scenie politycznej. Konfederaci są tego świadomi, że pewnych ograniczeń nie przeskoczą. Są jednowymiarowi, kojarzą się z kilkoma zaledwie tematami. Sławomir Mencen kojarzy się w zasadzie z jednym tematem. Wiemy skądinąd, że on również jest tego świadomy i że w jego otoczeniu już powstał plan, jak to w ciągu najbliższych dwóch lat spróbować zmienić, żeby on się nie kojarzył wyłącznie z mówieniem o niższych podatkach.
Oni są również niegotowi programowo. Jeśli PiS ma teraz w planach za miesiąc zrobić konwencję programową dwu czy trzydniową w Katowicach z udziałem setek ekspertów, z setkami dyskusji. Na koniec opublikować kilkusetstronicowy program. Konfederacja w tym momencie nie jest do tego zdolna. Nie ma takiego zaplecza. Nie ma też, jak już mówiliśmy na początku, zaplecza medialnego, komentatorskiego. Jest słabsza. Przechodzimy do zagrożeń, które czekają Konfederacji, to poza tym tą jednowymiarowością jest jeszcze drugie, czyli zlanie się z PiS-em. I paradoksalnie PiS teraz trochę pomaga Konfederacji ustrzec się tego zagrożenia, właśnie wytyczając tę linię.
To się może skończyć tak, jak w 2005 roku, do którego Sławomir Mencen często wraca, gdy rząd PiSu na początku był mniejszościowy i miał jedynie poparcie LPR i samoobrony. Co do konkretnych projektów, tam był pakt stabilizacyjny, były bardzo dziwne formy współpracy. Konfederacji, a w każdym razie Mencenowi, najbardziej na rękę byłby scenariusz, w którym powstałby rząd PiSu mniejszościowy, który po roku by upadł przez niemożność na przykład przyjęcia budżetu i wtedy Konfederacja w kolejnym rozdaniu by walczyła o większą pulę, powiedzmy o 20%. Innym dobrym z punktu widzenia Konfederacji scenariuszem byłoby, gdyby któraś ze stron zaoferowała naprawdę bardzo dużo za wejście w koalicję i tutaj moim zdaniem Męcen byłby w stanie się dogadać zarówno z na przykład Radosławem Sikorskim, jak i z Mateuszem Morawieckim nawet, czy też Jarosławem Kaczyńskim.
I jest Krzysztof Bosak, który mówi do wyborców prawicy i w tym momencie walczy o w zasadzie bycie jednym z najważniejszych postaci na prawicy, pewnie razem z Karolem Nawrockim, Morawieckim, czy jeszcze do niedawna Przemysławem Czarnkiem. Ja zagrożenia dla Konfederacji widzę tak naprawdę w zasadzie tylko po wyborach. Na ten moment ja nie dostrzegam jakichś bardzo jasnych zagrożeń, które stoją przed Konfederacją do 27 roku. Po wyborach sytuacja się trochę zmieni. Konfederacja, jeżeli nie wejdzie do rządu z PiS-em, stanie przed wyzwaniem opowiedzenia swoim wyborcom, swojemu elektoratowi, dlaczego mimo w końcu świetnego wyniku, który prawdopodobnie na ten moment Konfederacja dostanie,
nie wzięli odpowiedzialności za kraj i po raz kolejny będą opozycją. To jest wyzwanie, którego konfederaci są świadomi. To jest dla nich zadanie na te dwa lata, żeby wymyślić, jak wspólnie opowiedzieć wyborcom o swojej potencjalnej decyzji, że decydujemy się na to, żeby PiS na przykład tworzył... Rząd mniejszościowy, który w zasadzie w większości będzie przez nas torpedowany, nie będziemy mu za bardzo pomagać, raczej podświadomie będziemy kibicować, żeby on się rozpadł. No i przede wszystkim konfederaci z tak dużą i tak liczną reprezentacją sejmową. którą prawdopodobnie otrzymają w 27, staną przed wyzwaniem, żeby się dogadać, tylko dogadać się nie w momencie, w którym każdy z liderów ma za sobą ośmiu posłów i wie, że bez drugiej strony nie jest w stanie stworzyć nawet klubu poselskiego, tylko to będą liderzy z silnym zapleczem właśnie poselskim.
Czyli to, czy Konfederacja zawrze porozumienie z PiS-em o wystawieniu wspólnych kandydatów w okręgach. Chyba nie może. Jeśli utrzyma się obecna sytuacja sondażowa, to w większości okręgów nie byłoby prawicowych senatorów. Myślę, że będą próby stworzenia takiej listy senackiej na wzór Paktu Senackiego Centrolewu. Nawet jeśli to nie musi być bardzo sformalizowane, to mogą się gdzieś bardziej po cichu dogadać w tej sprawie, ale to i tak będzie wyglądało jak zlanie się tych dwóch partii. Natomiast o jednej rzeczy nie mówiliśmy, bo jej nie ma, ale to nie znaczy, że jej nie będzie, czyli o nowej partii, o której dużo się mówi, na razie nikt jej jeszcze nie widział i nie założył.
Zakładam, że może być tak, że Mencen nie będzie chciał wejść jako młodszy partner, jako mniejszy partner do rządu PiSu. Bosak będzie chciał z różnych względów, też dlatego, że jego posłowie po prostu będą chcieli sprawować władzę i w zależności od tego, ilu będzie posłów tych dwóch frakcji, Oraz ilu posłów będzie brakowało PiS-owi do stworzenia rządu. Jeżeli zakładamy, że PiS te wybory wygra, to tu będzie się rozgrywała wielka rozgrywka. Plus jeszcze będzie trzecia grupa, czyli posłowie, których PiS będzie w stanie wyjąć i Mencenowi i Bosakowi. Więc w tej rozgrywce tak naprawdę zdecyduje się, zakładając, że PiS wygra wybory w 27, zdecyduje się przyszłość rządu i koalicji i dlatego te rozmowy, które rozumiem, że już jakieś wstępne listy zostały przygotowane, ale prawdopodobnie to nie będą ostateczne listy, to to będzie ta wielka rozgrywka i to będzie rozgrywka o przyszłość.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.