Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

O co trzeszczy koalicja? | Nasłuch

29.04.2026 ·37 min 1 s · 11 rozdziałów

W PiS trwa sukcesyjna walka, ale również w koalicji rządowej przybywa sporów i rosną napięcia. W dzisiejszym odcinku Joanna Sawicka i Wojciech Szacki opowiadają o głosowaniach w sprawie wotów nieufności dla ministerek klimatu i zdrowia, o zmęczeniu postawą Polski 2050, o PSL, które uderza w prawicowe tony i zbliżającej się rekonstrukcji rządu.Rozmowę prowadzi Andrzej Bobiński.Zapraszamy!

0:02 · Wstęp i omówienie sytuacji koalicji 1

Tu swoje zastrzeżenia ma Lewica. Wreszcie jest PSL, który stara się zaznaczyć swoją podmiotowość grając na prawicowych nutach. Ludowcy złożyli projekt w sprawie podniesienia kwoty wolnej od podatku. Zamierzają poprzeć prawicowego kandydata na szefa IPN i myślą nad poparciem uchwały sejmu w kwestii ustanowienia przyszłego roku rokiem Matki Boskiej-Gieczwałckiej. Dziś pytamy Annę Sawicką i Wojtka Szackiego o co trzeszczy koalicja. Zapraszam na Nasłuch. Może najpierw przejdziemy przez jutrzejsze głosowania. Jakie przykrości mogą spotkać koalicja w trakcie najbliższego posiedzenia sejmu? Przed samymi głosowaniami czekają nas dwie debaty na temat tych wniosków w Sejmie, w czasie których przede wszystkim opozycja, ale też część partii koalicyjnych będzie krytykować działalność dwóch ministerek.

18:40 · Ocena zachowania PSL 1

No to wydaje mi się, że Donald Tusk patrzy na to z pewnym politowaniem, ale też z pewną satysfakcją, bo te środowiska zwalczając się, same się marginalizują. To znaczy, to jest tak niepoważne, że wyborcy tych partii, myślę, że koniec końców albo się zdemobilizują, albo stwierdzą, że w obliczu dużego konfliktu politycznego i silnej polaryzacji, jeżeli chcą się opowiedzieć po którejś ze stron, no to siłą rzeczy i tak będą ciążyli ku Tuskowi. A nie zastanawiali się, czy bardziej chcieliby poprzeć Heni Kloskę, czy Połczyńską na łącz. No dobrze, to słuchajcie, jeszcze porozmawiamy chwilę o PSL-u. Co robi PSL i dlaczego PSL się momentami tak dziwacznie zachowuje? Nie wiem, czy nazwałabym to zachowanie dziwacznym. W momencie, kiedy znamy mniej więcej te partie i wiemy, o jaki elektorat ona walczy i jakich sposobów do tego używa.

20:01 · Zachowanie PSL i strategia Tusk 6

Już pewnie nie raz to mówiliśmy, więc szybko przypomnę, PSL walczy o to, żeby Samodzielnie przekroczyć próg wyborczy. Daje sobie czas na to maksymalnie do końca roku, żeby w sondażach wylądować stabilnie nad progiem. Teraz jest partią podprogową i widzi słabość PiSu. Ma nadzieję, że udaje się przyciągnąć część centrokrawicowych wyborców zniechęconych do PiSu i dzięki temu właśnie zasilić swój elektorat i urosnąć w sondażach. Trzeba też pamiętać o tym, że PSL jest w innej sytuacji niż Polska 2050 czy Centrum, bo Kosiniak-Kamysz jest bliskim współpracownikiem Donalda Tuska, bardzo dobrze się z nim dogaduje, jest politykiem przewidywalnym, który ma zaufanie ze strony Koalicji Obywatelskiej. PSL rządzi kilkoma ważnymi resortami i te resorty działają raczej sprawnie, nie przynoszą większych problemów.

Donaldowi Tuskowi, ale też rzadko są jakoś tak bardzo głośno krytykowane przez media czy opinię publiczną. I myślę, że w tej sytuacji politycznej PSL może sobie pozwolić na takie zachowania i ukłony w stronę prawicy, bo ma poczucie, że to zaufanie między Kosiniakiem a Donaldem Tuskiem jest na tyle silne, że wszyscy wiedzą, że to nie oznacza, że nagle PSL będzie chciało współpracować z PiS-em. No i temu służy to poparcie dla Mateusza Szpytmę, który jest obecnie wiceprezesem IPN-u i kandydatem na prezesa IPN-u. Przypomnę, że w 2021 roku Karol Nowrocki został prezesem IPN-u właśnie dzięki głosom PSL-u, więc to też nie jest jakieś super zaskakujące. Przy czym przypomnijmy też, że to była transakcja wiązana i tam jeszcze wchodziło w grę głosowanie za Rzecznikiem Praw Obywatelskich Marcinem Wiązkiem, więc to była trochę inna sytuacja.

Oraz druga sprawa, że wtedy głos PSL-u był decydujący. W tym momencie PSL z PiS-em i tak i tak nie mają większości w Senacie, więc i tak i tak ten Mateusz Szpytma tymi głosami nie zostanie wybrany na prezesa IPN-u. To chyba tym bardziej jest łatwe i wygodne dla PSL-u, żeby w ten sposób mówić, żeby pokazać prawicowemu elektoratowi, że ważne są dla niego konserwatywne wartości, również postaci o konserwatywnych poglądach w polskiej polityce. Znaczy z PSL-em jest tak, że nigdy do końca się nie dowiemy, w co oni grają i jaki cel chcą osiągnąć i z tym Pytmą wiadomo, że ten historyk nie zostanie prezesem IPN-u. W każdym razie nic na to nie wskazuje, zwłaszcza na opór jaki budzi wśród znacznej części środowiska historyków, w tym kojarzonym raczej z Koalicją Obywatelską i z Lewicą, które mają większość w Senacie, zwłaszcza jeszcze senatorami tego stowarzyszenia Centrum.

Więc dlaczego PSL się ładuje w to przedsięwzięcie? Nie wiem. Być może jest jakiś PSL-owski historyk specjalizujący się w Wincentym Witosie, który byłby do zaakceptowania przez Collegium IPN na kolejnym okrążeniu. Bo z tym wyborem prezesa IPN-u jest tak, że potrzebna jest najpierw rekomendacja Collegium IPN, gdzie większość ma prawica, mówiąc szeroko. A później większość w Sejmie i w Senacie. No i to będzie strasznie trudno znaleźć jakiegoś kandydata, który by spełniał te trzy warunki. I niewykluczone, że PSL ma kogoś na oku, ale tego nie wiem i za parę miesięcy może się dopiero tego dowiemy. No to samo z tym Gettschwaldem i z Matką Boską. Znowu PSL ucieka od łatki tego tęczowego ugrupowania, chce być kojarzony raczej z prawicą i szuka jednak dość bezpiecznych opcji, bo to nie zaboli jakoś bardzo Donalda Tuska.

Druga teoria i pewnie ona jest najbardziej prawdziwa jest taka, że po prostu Donald Tusk patrzy jak to się wszystko rozgrywa, nie chce mieć większych kłopotów w Sejmie, chce utrzymać tą Koalicja chce utrzymać większość i pozwala na różne mniejsze czy większe odpały swoim koalicjantom, ponieważ dla niego tak naprawdę spokój i kierunek jest najważniejszy, a te awantury są raczej hałasem. Ale jest też trzecia teza i to jest ta teza, którą chciałem postawić i was zapytać. Czy to nie jest tak, że Donald Tusk rozpościera skrzydła? To znaczy, że pozwala PSL-owi pójść w prawo, szukając i łowiąc w tym elektoracie konserwatywnym, przygotowując się już do wyborów w 27. Z drugiej strony pozwala Lewicy budować się, pozwala Czarzestemu się budować i pozwala temu ugrupowaniu na przykład atakować Ministerstwo Zdrowia.

To znaczy, że jest to koncesjonowany atak, tudzież koncesjonowana krytyka. I jakby trzeci element tej, powiedzmy, nazwijmy to strategii, Jest taki, że patrzy jak się wykańcza centrum z Polską 2050, mając świadomość, że te środowiska koniec końców większej roli nie odegrają i tak i tak w wyborach startować się będą. Kogoś przegarnie, ktoś mu odpłynie, ale tak naprawdę to jest drugorzędne, ważne jest, żeby dojechać do wyborów. Czy to nie jest tak, że to co my widzimy, To jest koncesjonowana awantura, która właśnie polega na tym, żeby przygotować się do startu, nazwijmy to w trzech blokach, bloku konserwatywnym PSL-owskim, bloku lewicowym, który na przykład będzie krytykował rząd w sposób umiarkowany za sytuację w ochronie zdrowia, tak żeby wyblokować razem, a Koalicja Obywatelska będzie parła do przodu, idąc środkiem tej polskiej drogi.

26:23 · Strategia Tusk w obliczu wyborów 2

No i jest też PSL, który no nie wiadomo czy oni ostatecznie wystartują osobno czy w jakiejś koalicji, no ale też jest potencjalnym koalicjantem i jest ważne dla Tuska, żeby nie stał się partią czteroprocentową, która sprawi, że głosy elektoratu z tej strony sceny politycznej nie będą reprezentowane w Sejmie. A z drugiej strony myślę, że jest rozsądne pozostawienie Polski 2050 i Klubu Centrum w tej ich rywalizacji. Na dziś dzień nic nie wskazuje na to, żeby to osłabiało koalicję obywatelską, a nawet rząd, aczkolwiek myślę, że w dłuższej perspektywie to hamuje. Pracę rządu i sprawia, że jest mniej możliwości skupienia się na realnej pracy, na ustawach, które są do wdrożenia i są możliwe do wdrożenia, bo siłą rzeczy Rada Ministrów będzie się zajmować szeregiem propozycji, chociażby polskie 20 pieniądz, które nigdy nie wejdą w życie, bo nie zostaną zaakceptowane w Sejmie, a być może już nawet zablokowane na Radzie Ministrów.

Mamy rok do początku kampanii wyborczej mniej więcej i te mniejsze partie są w bardzo trudnej sytuacji i teraz dość nerwowo szukają sposobów na odróżnienie się, na zaistnienie, na poprawę notowań. Niezależnie od tego, czy to się zakończy jednym blokiem, dwoma blokami czy trzema blokami, no to o sile tych partii zdecydują sondaże wyborcze przed tymi ostatecznymi rozmowami. A tutaj Polska 2050 w zasadzie nie istnieje. Lewica jest nad progiem, ale coraz częściej partia Razem wygląda im zza pleców i partia Razem rośnie, co zmniejsza prawdopodobieństwo na powstanie tego bloku lewicowego. PSL też nie może być pewne przekroczenia progu wyborczego. A Tusk musi jakoś na to zareagować.

Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.