Kto rządzi klimatem? | Energia do zmiany

Z kolei 5 września do kierownictwa MKiŚ dołączył Sławomir Ćwik. Dziś przybliżamy sylwetki i zadania nowych wiceministrów i rozmawiamy o implikacjach tych roszad, również politycznych. Joanna Sawicka, zapraszam na Energię do Zmiany. To może zaczniemy od tego, jakie jest zło zmian w kierownictwie Ministerstwa Klimatu. Odszedł Mikołaj Dorożała, długo i wielokrotnie krytykowany, skonfliktowany z branżami, którymi się zajmował, środowiskami, z którymi musiał współpracować jako wiceminister, ale należał do Unii Centrum i w jego miejsce wchodzi nowy polityk, który również do Unii Centrum należy. Ja bym powiedziała, że Mikołaj Dorożała utrzymał się na tym stanowisku zaskakująco długo.

Jak sobie teraz przypominam tę obecną kadencję Sejmu i obecnego rządu, to wydaje mi się, że minister Dorożała był jednym z pierwszych wiceministrów wskazywanych na kandydata do dymisji już pewnie w kilka miesięcy po tym, jak objął urząd, bo był w Ministerstwie Klimatu od początku rządów koalicji 15 października. I myślę, że też ta dymisja jest dla Unii Centrum taką okazją. Unia Centrum próbuje na wszelkie sposoby wzmocnić się w rządzie i swoich ludzi powprowadzać na różne stanowiska, swoich ważnych dla siebie ludzi. Ministerstwo Klimatu jest w sumie takim jedynym przyczółkiem Unii Centrum w rządzie i dorożała, który Nie miał łatwo, miał trudne zadanie i ten niedostatek wagi politycznej i umiejętności forsowania wymyślonych przez siebie rozwiązań powodował, że wchodził w konflikty i był takim trudnym współpracownikiem.

Tutaj to już nie jest przyczółek Unii Centrum, Ministerstwo Energii, wręcz przeciwnie, jest to raczej przyczółek PSL-u, a jednak wiceminister Masłowski odnajduje się w Ministerstwie Energii, no i dostaje Obszar elektromobilności, jak rozumiem, będzie nadzorował jeden departament, który zajmuje się właśnie sprawami elektromobilności, ale również paliw konwencjonalnych i ropy. Ten obszar akurat jest jednym z tych, które dzielą się między Ministerstwem Klimatu i Ministerstwem Energii, więc można oczekiwać, że Masłowski będzie blisko współpracował z Ministerstwem Klimatu, a konkretnie z wiceministrem Krzysztofem Bolestą, który jest tam. Więc myślę, że ta ofensywa Unii Centrum w resortach dotyczących energii i klimatu jest trochę szersza i jestem też ciekawa, co ty o tym sądzisz, czy może się rozlać owa ofensywa na inne resorty gospodarcze.

Unia Centrum, odkąd powstała, właściwie od tego rozłamu w Polsce 2050, który nastąpił wczesną wiosną tego roku, próbuje za wszelką cenę wzmocnić swoją obecność w rządzie i swoją obecność również w Sejmie, w parlamencie. Na różne sposoby i od wielu tygodni i miesięcy słyszymy o tym, że Unia Centrum chciałaby mieć również swojego wiceministra w Ministerstwie Rozwoju. Tutaj kandydatem na wiceministrę jest Ryszard Petru, Aczkolwiek nie mam pewności, czy do tej nominacji dojdzie, bo wyobrażam sobie, że współpraca Ryszarda Petru z ministrem Andrzejem Domańskim, który jest pewnie najważniejszym albo jednym z najważniejszych ministrów w rządzie i trzyma pieczę nad całą gospodarką, finansami. Ta współpraca wydaje mi się, że byłaby trudna i myślę, że minister Andrzej Domański nie byłby chętny, żeby mieć w swoim resorcie rozwoju właśnie Ryszarda Petru.

Unia Centrum Liczy też na to, że udaje się zdobyć jakiś przyczółek w Ministerstwie Kultury. Tutaj to jest w ogóle jakaś większa, roszada pytanie, czy ministra Cienkowska się utrzyma na stanowisku, czy to stanowisko być może przejmie Szymon Hołownia, jakie tam będą decyzje polityczne. Od tego zależy, czy i w jaki sposób Unia Centrum być może też będzie mogła jakoś zaistnieć w tym ministerstwie. Ministerstwie Aktywów Państwowych też chciałaby mieć swojego wiceministra. Tutaj Rafał Kasprzyk jest kandydatem. Na wiceministra aktywów. Unia Centrum po prostu ma wiele przyczółków w rządzie i w parlamencie, które chciałaby zdobyć i próbuje je zdobyć od wielu tygodni i miesięcy. Idzie to bardzo powoli i tutaj tym symbolem jest właśnie chociażby senator Piotr Masłowski, który faktycznie udało mu się

On wszedł do Sejmów w 2023 roku z listy trzeciej drogi. Obecnie jest członkiem zarządu Unii Centrum. Jak rozumiem politycznie jest bardzo blisko Pauliny Hennig-Kloski. Zresztą dostaje w nadzór najsilniejszy departament, który ona ma, właśnie departamentozę o zachowanie, którego bardzo mocno walczyła w okresie, kiedy tworzyło się Ministerstwo Energii i zmieniały się te kompetencje obu resortów. I Miłosz Motyka zabrał wówczas sprawy elektroenergetyki i gazu do swojego resortu, między innymi te sprawy. Natomiast jeśli chodzi o kompetencje Ćwika, to drugim takim bardzo istotnym obszarem, które Ćwik ma objąć nadzór, jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. I tu zaczynają się, kolokwialnie mówiąc, jaja, ponieważ Narodowy Fundusz jest obsługiwany czy nadzorowany przez ministerstwo w ramach Departamentu Funduszy Europejskich.

Zbyt drobne, żeby faktycznie naprawić ten program, żeby naprawić jego wizerunek zepsuty po licznych nieprawidłowościach, żeby rzeczywiście on miał tę taką funkcję cywilizacyjnej zmiany, wielkiej modernizacji, na którą wciąż jeszcze są pieniądze z Unii, która jest Polsce bardzo potrzebna w sytuacji, w której bezpieczeństwo energetyczne jest zagrożone, w której ceny paliw kopalnych rosną, w których po prostu musimy zainwestować W odnawialne źródła energii, żeby płacić za energię mniej, żeby tej energii mniej potrzebować, żeby gospodarstwa polskie były bezpieczniejsze i lepiej funkcjonowały. To ja cię zapytam może trochę przewrotnie. Być może powołanie Sławomira Ćwika na tę odpowiedzialną funkcję, czy jakby przekazanie mu części odpowiedzialności za program,

I mało realistycznego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł w koszyku paliw do 2030 roku. No naprawdę wyzwań nie brakuje i one wszystkie są pilne. A ponieważ jest to dla wiceministra Ćwika obszar stosunkowo nowy, będzie musiał wykazać się elastycznością i taką zwinnością i też po prostu szybko się nauczyć tych nowych zadań. I być może te pierwsze tygodnie i miesiące dadzą też odpowiedź na to, czy będzie miał tę polityczną siłę, żeby zadziałać również w sprawie programu Czysto Powietrze. Wydaje się to zadanie karkołomne w momencie, kiedy ma do końca kadencji rok i niewielkich kilka miesięcy, w momencie, w którym partia Unia Centrum ma niewielką siłę przebicia w rządzie i ma tematy do przeprowadzenia, na które nieprzychylnie patrzy nieraz prezydent, który ostatecznie musi podpisać albo właśnie nie podpisuje i wetuje kolejne ustawy.

To chciałam jeszcze cię spytać o to, jakie będą teraz zadania w Ministerstwie wiceministra Bolesty i wiceministry Zielińskiej, których kompetencje przejął częściowo wiceminister Ćwik. Jeśli chodzi o wiceministra Bolestę, to tak naprawdę z jego kompetencji odchodzi tylko Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. To dużo, ale to jest jedyna rzecz, której rzeczywiście mu U Będzie dla wiceministra Bolescy najważniejszym zadaniem bez dwóch zdań jest obecnie reprezentowanie Polski na forum Rady Unii Europejskiej w negocjacjach rewizji systemu handlu emisjami ETS. To jest to zadanie, na którym Bolesca będzie się skupiał do końca roku, bo irlandzka prezydencja Liczy na to, że w grudniu uda się przyjąć ogólne podejście i wtedy już rola tych krajowych negocjatorów będzie mniejsza.

To prezydencja, właściwie kolejna prezydencja, będzie negocjować z Parlamentem Europejskim i z Komisją Europejską w ramach trilogów. No więc do końca roku Bolesta powinien koncentrować się na sprawach ETS-u. Na pewno będzie też aktywny w obszarze dyplomacji klimatycznej, bo w listopadzie mamy kolejny szczyt klimatyczny ONZ, tak zwany COP. A Bola Staj jest zawsze, od kiedy jest wiceministrem, bardzo aktywny z ramienia Unii Europejskiej w tych negocjacjach. Uczestniczy w nich razem z silną polską delegacją dyplomatów klimatycznych i jak też parę miesięcy temu pisałam w Polityce Insight, forsuje zmianę podejścia Unii Europejskiej do dyplomacji klimatycznej, więc to też będzie jego ważne zadanie.

Uważasz, że przeniesienie leśnictwa od dorożały do Hennig-Kloski pomoże trochę zmniejszyć te konflikty między ministerstwem a leśnikami? Bo to, co zaobserwowałam w kwestiach takich światopoglądowych i programowych w Unii Centrum, która dopiero jeszcze przedstawi swoje jakieś konkretne Po stu laty jest to bardzo świeże, bardzo nowe ugrupowanie, ale jak słyszę ministrę Hennig-Kloskę, no to to jest jedna z nielicznych osób w rządzie i w ogóle z takich wpływowych, może w cudzysłowie, ale jednak politycznie osób, które uważają, że ta ochrona środowiska jest czymś super ważnym, czymś na czym należy się skupiać, co powinno pozostać priorytetem pomimo wszystkich zmian, które obserwujemy w świecie.

Czy z Parkiem Narodowym Dolna Odra, który ma powstać jeszcze w tym roku, mimo że prezydent zawetował te ustawy, to Ministerstwo Klimatu znalazło sposób, żeby to obejść. Sądzę, że do końca kadencji sprawy leśnictwa i łowiectwa będą wyglądały podobnie, to znaczy będą źródłem jakichś politycznych sukcesów, ale trudne politycznie sprawy, na przykład właśnie reformy dotyczące łowiectwa. Nie spodziewam się, żeby tu była przestrzeń na przełom. I może w takim razie ja odbiję jeszcze na koniec pytanie w twoją stronę o to, jak Unia Centrum będzie sobie w tym ostatnim roku przed wyborami parlamentarnymi radzić. Czy to jest twoim zdaniem jakaś realna trampolina dla tego ugrupowania do większej samodzielności politycznej, czy to są raczej jakieś takie punktowe zwycięstwa i przesuwanie kompetencji z rąk do rąk?

Obserwując zmiany w Ministerstwie Klimatu można mieć wrażenie, że Unia Centrum, a szczególnie liderka Paulina Hennig-Kloska okopała się w Ministerstwie Klimatu, wzięła w swoje ręce i pod nadzór swój i swojego bliskiego współpracownika to, co jest tam najważniejsze i najcenniejsze. Będzie się starała ugrać tyle, ile się da. Natomiast ja temu środowisku nie wróżę. Jakiejś wielkiej przyszłości, jakichś wielkich sukcesów. Z jednej strony obserwujemy jakąś ofensywę ze strony Szymona Hołowni, który próbuje się na nowo odnaleźć w rządzie i chyba próbuje się dogadać z częścią posłów Unii Centrum, z którymi kiedyś już współpracował. To środowisko się czuje jakoś tam politycznie zagrożone ze strony Szymona Hołowni, który chyba próbuje uderzyć w jego jedność. Z drugiej strony Nikt nie wierzy, że Unia Centrum miałaby samodzielnie wystartować do Sejmu i miałaby jakiekolwiek szanse na samodzielne przekroczenie progu.

Od początku istnienia tej formacji jest jasne, że to jest ugrupowanie, które stara się blisko współpracować z Koalicją Obywatelską i pewnie ich celem politycznym jest No właśnie współpraca w wyborach i znalezienie miejsc na listach Koalicji Obywatelskiej dla tych najważniejszych polityków Unii Centrum. No jest jasne, że oni próbują co mogą, próbują znaleźć coraz ważniejsze przyczółki albo jakiekolwiek przyczółki, żeby właśnie jeszcze zaistnieć. W tej kadencji, no nie jest to niemożliwe, bo w rządzie są konflikty, bo w rządzie słabnie pozycja Polski 2050 i ministerki Katarzyny Pełczyńskiej nałęcz. Natomiast też te sukcesy no nie są i nie mogą być jakieś wielkie i znaczące i ostatecznie myślę, że za kilka czy kilkanaście miesięcy o Unii Centrum już nie będziemy zbyt dużo mówić.