Kto rządzi klimatem? | Energia do zmiany

Dzień dobry. Słuchacie Państwo podcastu Polityki Insight – Energia do zmiany. W naszej audycji opowiadamy o najważniejszych wiadomościach z sektora energetycznego, omawiamy zmiany regulacyjne i najnowsze trendy technologiczne. Z naszymi gośćmi dyskutujemy o konwencjonalnych i odnawialnych źródłach energii oraz o polityce polskiej i europejskiej. Mierzymy się też z tematem zmian klimatycznych i tego, jak wpłyną one na nasze życie. Nazywam się Julia Cydejko i zapraszam na dzisiejszą audycję. Tydzień temu starsza analityczka do spraw energetycznych Julia Cydejko mówiła w Energii do zmiany, że podział odpowiedzialności za politykę energetyczną w rządzie jest ugruntowany. Dwa dni później powołanie na wiceministra energii otrzymał senator Piotr Masłowski, a ze stanowiska wiceministra klimatu zrezygnował Mikołaj Dorożała.

On wszedł do Sejmów w 2023 roku z listy trzeciej drogi. Obecnie jest członkiem zarządu Unii Centrum. Jak rozumiem politycznie jest bardzo blisko Pauliny Hennig-Kloski. Zresztą dostaje w nadzór najsilniejszy departament, który ona ma, właśnie departamentozę o zachowanie, którego bardzo mocno walczyła w okresie, kiedy tworzyło się Ministerstwo Energii i zmieniały się te kompetencje obu resortów. I Miłosz Motyka zabrał wówczas sprawy elektroenergetyki i gazu do swojego resortu, między innymi te sprawy. Natomiast jeśli chodzi o kompetencje Ćwika, to drugim takim bardzo istotnym obszarem, które Ćwik ma objąć nadzór, jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. I tu zaczynają się, kolokwialnie mówiąc, jaja, ponieważ Narodowy Fundusz jest obsługiwany czy nadzorowany przez ministerstwo w ramach Departamentu Funduszy Europejskich.

Wprawdzie część udało się przyjąć w innych regulacjach. No ale polityczna funkcja tej ustawy została na jakimś etapie zarzucona. W dalszej kolejności wiceminister Sławomir Ćwik będzie musiał podjąć przede wszystkim pracę nad projektem nowelizacji ustawy offshore'owej, niezbędnej do tego, żeby w 2027 roku Było możliwe przeprowadzenie drugiej aukcji w ramach drugiej fazy systemu wsparcia dla morskich wiatraków. Tutaj naprawdę trzeba pędzić, żeby w tej kadencji Sejmu udało się nowelizację przeprowadzić, a z tego co udało mi się ustalić, będzie ona nie tylko wprowadzać tzw. pozacenowe kryteria w aukcjach, czyli ten taki warunek niezbędny po prostu wdrożenie unijnych przepisów,

I mało realistycznego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł w koszyku paliw do 2030 roku. No naprawdę wyzwań nie brakuje i one wszystkie są pilne. A ponieważ jest to dla wiceministra Ćwika obszar stosunkowo nowy, będzie musiał wykazać się elastycznością i taką zwinnością i też po prostu szybko się nauczyć tych nowych zadań. I być może te pierwsze tygodnie i miesiące dadzą też odpowiedź na to, czy będzie miał tę polityczną siłę, żeby zadziałać również w sprawie programu Czysto Powietrze. Wydaje się to zadanie karkołomne w momencie, kiedy ma do końca kadencji rok i niewielkich kilka miesięcy, w momencie, w którym partia Unia Centrum ma niewielką siłę przebicia w rządzie i ma tematy do przeprowadzenia, na które nieprzychylnie patrzy nieraz prezydent, który ostatecznie musi podpisać albo właśnie nie podpisuje i wetuje kolejne ustawy.

To prezydencja, właściwie kolejna prezydencja, będzie negocjować z Parlamentem Europejskim i z Komisją Europejską w ramach trilogów. No więc do końca roku Bolesta powinien koncentrować się na sprawach ETS-u. Na pewno będzie też aktywny w obszarze dyplomacji klimatycznej, bo w listopadzie mamy kolejny szczyt klimatyczny ONZ, tak zwany COP. A Bola Staj jest zawsze, od kiedy jest wiceministrem, bardzo aktywny z ramienia Unii Europejskiej w tych negocjacjach. Uczestniczy w nich razem z silną polską delegacją dyplomatów klimatycznych i jak też parę miesięcy temu pisałam w Polityce Insight, forsuje zmianę podejścia Unii Europejskiej do dyplomacji klimatycznej, więc to też będzie jego ważne zadanie.

Jego resort przygotował ustawę o czystym powietrzu. Nad którą pracuje teraz rząd. To jest bardzo ważna zmiana, która ułatwi walkę o jakość powietrza, ale też zaostrzy normy jakości powietrza. Obowiązujące obecnie normy wyznaczają bardzo takie wysokie granice. Powodują, że Polacy żyją w przekonaniu, że jakość powietrza jest okej, a ona jest właśnie jak najbardziej nie okej, jest trująca, wpływa na zdrowie i życie tysięcy Polaków. I ta zmiana musi, powinna nastąpić na przełomie roku. I myślisz, że nastąpi? Będzie to trudne, to znaczy normy zmienią się dopiero w 2030, ale przede wszystkim ustawę musi najpierw przyjąć rząd, a następnie podpisać prezydent i to jest to, nad czym pracuje Ministerstwo Klimatu, ale też szereg środowisk, które zabiegają o lepszą jakość powietrza w Polsce i to będzie taki kluczowy krok do tego, żeby rzeczywiście wdrożyć te mechanizmy

Z naszych informacji wynika, że chodzi nie tyle o nadzór nad samym Departamentem Leśnictwa i Łowiectwa, ile nadzór nad lasami państwowymi, czyli Takim drugim ukrytym skarbem Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Z tego, co udało mi się ustalić, intencja ministerki Hennig-Kloski jest taka, żeby jakoś zwiększyć dyscyplinę w zarządzaniu tą bardzo dużą i bardzo bogatą instytucją. No a w praktyce oznacza to, że Hennig-Kloska będzie Dzieliła się kompetencjami, czy będzie blisko współpracowała z wiceministerką Zielińską, jeśli chodzi o te kwestie środowiskowe. Na pewno utrata Departamentu OZE dla Zielińskiej będzie politycznie dotkliwa, no ale wciąż będzie ona obsługiwała ten obszar w resorcie, który pozostaje tak naprawdę jego wizytówką.