Jak Rosja i Chiny kupują wybory na Zachodzie? Zjawisko Dark Money | RUSI odc. 4

Natomiast jeżeli jakieś państwo, na przykład Rosja czy Chiny, w sposób ukryty Jak Rosja i Chiny kupują głosy wyborców, aby oni głosowali na kandydatów sprzyjających tym państwom, wtedy mówimy o kupowaniu właśnie wpływów politycznych. Jest to zjawisko, którego powinniśmy się bardzo obawiać. W Polsce ustawą regulującą jest ta ustawa z 7 lipca 2005 roku. To jest bardzo dawno temu, o ile dobrze pamiętam, zupełnie inna rzeczywistość, chociaż myślę, że osoby tutaj starsze mogły się wypowiedzieć, w jakich realiach ekonomiczno-gospodarczych i politycznych żyliśmy. Przed naszym spotkaniem przeczytałem rozmowę w Onecie o tym, że ta ustawa polska lobbingowa nie działa.

I tutaj ty podałeś bardzo ciekawe przykłady takie właśnie z polskiego podwórka, ale jeszcze powiedzmy sobie, że to jest Jak rozmawiamy o wpływach, gdzie są tarcia Polak między Polakiem. Firma taka, firma taka, to oczywiście również wymaga kontroli, ale z punktu widzenia naszego bezpieczeństwa jeszcze ważniejszym i poważniejszym wyzwaniem jest to, kiedy włącza się w to państwo trzecie, na przykład Rosja. Która jak najbardziej jest zainteresowana, żeby nam trochę namieszać. I tutaj przechodząc już na ten poziom państwowy, to jest niesamowicie ciekawe, że jest w bardzo małym stopniu to regulowane, a głównym problemem wszelkiego ustawodawstwa związanego z wyborami demokratycznymi jest to, że ta kontrola tych dotacji dla partii politycznych bardzo często jest nadzorowana, ale tylko w wąskim oknie wyborczym.

Takie zlecenie, cytuję, prywializując, powinna przyjąć partia polityczna, czy to emisje chociażby. Powinno być to chociażby oznaczone jako element kampanii. No właśnie. Think tanki. Kościół w różnych częściach świata, bardzo często kościół ortodoksyjny powiązany z Rosją, influencerzy, celebryci, ta grupa osób, która może kształtować nasze opinie, bo to tak naprawdę chodzi o kształtowanie opinii, Coraz częściej jest narażona na to, że te opinie, które będą oni wyrażać, są opiniami państw takich jak Rosja. I tu jest gigantyczne zagrożenie.

To, co było ciekawe w Kanadzie, właśnie Kanada jest państwem, które ma bardzo ciekawe doświadczenie, bo oni podlegali wpływom różnych takich nieprzyjaznych aktorów. Oprócz Rosji tradycyjnie wpływy Chin, ale także Indii, bardzo różni aktorzy za pomocą bardzo różnych grup społecznych, również właśnie takich środowisk First Nations, czyli tych pierwszych osadników, ludności tu bylczej, Podróż bez Paszportu.

Skąd te instytucje biorą pieniądze i jak te instytucje przepływają? I to jest bardzo ciekawe. I mamy już przykłady ze świata, gdzie Rosja konkretnie bardzo aktywnie brała udział i próbowała wywrzeć za pomocą pieniędzy wpływ na wyniki wyborów. To powiem ciekawy przykład. Jako, że współpracuję z think tankami i organizacjami, to znaczy współpracuję, też zapraszam ekspertów do siebie, no to nie raz jednak widziałem i przeglądałem strony internetowe wielu, bardzo wielu polskich, renomowanych instytucji, które też otrzymują pieniądze. Ciekawe w ogóle, że polskie organizacje pozarządowe, polityczne, wpływ, znaczy te, które też Bardzo często organizują ważne wydarzenia, ważne debaty, wypuszczają ważne raporty.

Finansowane są bardzo często przez jedno państwo, które je z kolei otrzymuje, finansowane przez inaczej, przez inne organizacje z zagranicy, które otrzymują od tego państwa również środki. No niestety taki mam przykry obraz, że bardzo wiele państw, znaczy polskich think tanków finansowanych jest z gadni przez jakiś kraj. No Rosję? Nie, przez Niemcy. Przez Niemcy. Przez Niemcy. Bardzo często niemieckie pieniądze odgrywają bardzo dużą rolę. To jest taki problem. To jest raz. A dwa, że nawet ostatnio z uwagi na politykę Donalda Trumpa ucinania i szukania w Departament przez Alona Muska oszczędności, to również w rozmowach ulularowych gdzieś słyszałem, że jednak środki się skurczyły. To jest bardzo trudne, również z perspektywy państwa polskiego, bo

Pewnych służb, które interesują się, np. zbierają informacje finansowe albo tych, którzy koncentrują się na przebiegu wyborów. Jeszcze za mało ze sobą rozmawiamy i za mało łączymy to. Współpraca z sektorem prywatnym, który widzi te przepływy finansowe i daje informacje służbom właśnie porządkowym, jeśli coś się dzieje nie tak. Jesteśmy mało skoordynowani, natomiast wróg Nie śpi i koordynuje się bardzo dobrze. To, co widzimy jeszcze przy okazji właśnie kupowania wyborów, taką na skalę geopolityczną, czyli taką międzynarodową, to jest polikryminalność. To znaczy, że te państwa typu Rosja, Chiny, jak chcą kupić te głosy, bardzo często współpracują z organizacjami, takimi przestępczości zorganizowanej.

To pokażmy przykład na przykładzie mołdawskim. Tak, to jest bardzo ciekawy przykład. W 2024 roku były wybory w Mołdawii, gdzie Rosja w niesamowity sposób starała się wpłynąć na wyniki wyborów. I właśnie to jest ciekawy przykład tej polikryminalności, bo tam kluczową osobą w zarządzaniu całym tym schematem Był oligarcha Ilon Szor, który wcześniej został skazany w Mołdawii za tzw. theft of the century, gdzie za pomocą organizacji przystępczości zorganizowanej wyprowadził z budżetu państwa ponad miliard dolarów, to jest 12% PKB Mołdawii.

Został za to skazany. Uciekł, przebywał prawdopodobnie gdzieś w Rosji. Albo w Izraelu. Albo w Izraelu. I podczas tych wyborów w 2024 on był mózgiem całej operacji, gdzie mówi się, ja tutaj zapisałam sobie 39 milionów dolarów zostało wpompowane, aby i dotarło do 138 tysięcy osób, które miały prawo głosu, żeby kupić ich głos. Zobacz jaka skala. Tak, 138 tysięcy osób, też jak na mały ludnościowy kraj Mołdawia, wychodziło na antyrządowe i antyeuropejskie protesty w Kiszyniowie. Otrzymywali transport, otrzymywali wyżywienie, otrzymali premie nawet za jakąś dodatkową aktywność, no i w pełni finansowanie zewnątrz.

Bardzo ciekawe. I oczywiście aplikacje mobilne z wszystkim. No i oczywiście przykład Mołdawii jest trochę inny, bo wiadomo, że w państwach takich jak na przykład Polska, jeśli Rosja będzie chciała wpływać na wyniki wyboru, nie będzie robiła tego w taki sposób, bo jest jakby inaczej, stargetuje, dopasuje te techniki. To, czym my się w naszym Center for Finance and Security też interesujemy, to jest potencjalne zagrożenie, które nastąpi, kiedy na Ukrainie pewnego dnia dojdzie do demokratycznych wyborów. Kiedy do tego dojdzie, no na razie się nie zapowiada, ale kiedy dojdzie, Rosja również nie odpuści i będzie próbowała wpompować pieniądze, żeby wpływać na wyniki wyborów i będzie manipulować różnymi narracjami i oczywiście to nie będą narracje prorosyjskie, oni będą sprytniejsi.

My lubimy mówić, że Na każde zagrożenie bezpieczeństwa, jakie można sobie wymyślić, czy jest to terror, czy jest to zagrożenie ze strony Rosji, czy jest to zagrożenie jakby przestępczości zorganizowanej, my patrzymy przez pryzmat finansów, dlatego że może to przynieść nam pewne rozwiązania, jak tym zagrożeniom zapobiegać. Myślę, że tutaj w Brukseli, w Unii Europejskiej, myślę, że w Warszawie ta świadomość jest jeszcze stosunkowo niska. Świadomość tego jest trochę wyższa na przykład w Wielkiej Brytanii. Ja tutaj przygotowałam taki cytat ze Strategii Bezpieczeństwa Narodowego Zjednoczonego Królestwa z 2025 roku. Jest to pierwszy dokument, który formalnie zwraca uwagę na to i pisze tak.

To, o czym rozmawialiśmy, jakaś iskierka zaiskrzyło, że tak powiem, to 24 września razem ze Szkołą Główną Handlową organizujemy konferencję akademicką na temat sankcji konkretnie, nie tylko sankcji przeciwko Rosji, ale również, która będzie otwarta dla udziału dla różnych osób. Więc jeżeli ktoś miałby ochotę na żywo dołączyć do tego rodzaju dyskusji, to jest taka możliwość w Warszawie we wrześniu. Na stronach Szkoły Głównych Handlowej jest więcej informacji. Tak jest. Prywatnie też znamy się, lubimy i współpracujemy z Kołem Naukowym, Studenckim Kołem Naukowym Geopolityki i Strategii SGH, więc zapraszam też, może muszę zainteresować się i te koło naukowe, które bardzo działa aktywnie i też zaprasza ciekawych ludzi, może też ma powiązania z tym wydarzeniem Kinga Ledlowska.