Mentionsy Mentionsy
Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej

42. HERBICH // RZEWUSKI // Józef Piłsudski: suweren i czyn

04.02.2026 ·43 min 39 s

W czterdziestym drugim odcinku podcastu „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich i dr Paweł Rzewuski poddają filozoficznej interpretacji dorobek polityczny i ideowy Józefa Piłsudskiego. Co zaczerpnął z dziedzictwa polskiego romantyzmu i do jakiego stopnia był ukształtowany przez sarmatyzm? Jak rozumiał naród? Jakie światło na jego działalność pozwalają rzucić klasyczne zagadnienia filozofii polityki: teoria suwerenności i koncepcja dyktatury? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.__________________________W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.Zapraszamy do dołączenia do grona producentów naszych podcastów:https://teologiapolityczna.pl/podcasty2025

Problem w tym, że w działaniu spala całą swoją energię i brakuje mu czasu na realizację celów praktycznych. Wielki człowiek może być tylko jeden. Jego wielkość przyćmiewa wszystkich pozostałych, wyklucza potencjalnych następców doradzających mu zdolnościami. Nie pozostawia też pola na jakiekolwiek dyskusje. Wielki człowiek, będący wyrazicielem absolutnej idei, pełni niejako rolę polityka wieszcza. Przez którego czyny przemawia rzeczona idea. Niepotrzebne są plany modernizacyjne Polski. Wizja rozwoju zastępuje bowiem sama idea Polski. Ja, gdy czytam ten fragment, mam skojarzenie, ono wydaje się dosyć naturalne też w kontekście tego w ogóle, o czym piszesz, czyli znaczenia Konkretnie rozważań nad pierwszym dziesięciu księgiem historii Rzymu, Liwiusza, Machiaveldego, który już wspominaliśmy dzisiaj, dla koncepcji suwerenności i zagadnienia dyktatury, które są dla ciebie istotne w tej książce.

Ja mam takie nieodparte skojarzenie z fragmentem pierwszego, pierwszej księgi, dziewiątym rozdziałem konkretnie rozważeń, gdzie pojawia się ta idea samotnego, mądrego prawodawcy, kluczowa dla Machiavellego, który jest w stanie sam jeden i właśnie dlatego, że sam jeden może wznieść się ponad ten porządek namiętności, w której jesteśmy uwikłani, my, od niego niżej stojący, tak, jest w stanie sam jeden ustanowić porządek, Ale potem, aby ten porządek mógł trwać, nie może go przekazać kolejnej jednostce, tylko na jego miejsce musi wejść jakaś grupa. Jak już nie może to być znowu jednostka. Takie mam właśnie skojarzenie tych dwóch fragmentów, czyli tego klasycznego tekstu Machiavellego z tym, co tutaj napisałeś. No bo przykład Piłsudskiego pokazywałby chyba, że to się nie udało.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.