Mentionsy Mentionsy
Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie

Ewolucja radzieckich czołgów

22.10.2025 ·48 min 30 s

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 🔶PATRONITE.PL🔶https://patronite.pl/PodcastwojennehistorieAlbo postawić nam symboliczną kawę w serwisie 🔷BUYCOFFEE.TO🔷https://buycoffee.to/podcastwojennehistorie

Oczywiście Amerykanie z racji swoich przewag technologicznych i przemysłowych mogli osiągnąć tutaj najwięcej. Niemniej w 1945 roku, kiedy skończyła się wojna, kiedy mocarstwa Wielkiej Koalicji Antyhitlerowskiej ustanowiły swoje garnizony w podbitym Berlinie i odbywały się wspólne defilady, wspólne parady wojsk francuskich, brytyjskich, amerykańskich i radzieckich Armii Czerwonej. To jednak brytyjscy i amerykańscy oficerowie z pewnym zdumieniem, a nawet z pewnym strachem, konkludowali, że broń pancerna Armii Czerwonej przewyższa pod pewnymi względami broń pancerną aliantów zachodnich, nie mówiąc już o pokonanych Niemcach. Defilady czołgów IS-3 na ulicach Berlina, potężnych czołgów ciężkich Armii Czerwonej budziły niepokój, bo w arsenałach

Jak oni w pewnym momencie zdołali tak skutecznie adaptować już dostępne konstrukcje, a jednocześnie nie mieli potrzeby, konieczności wdrażania absolutnie nowych, pod wieloma względami rewolucyjnych czołgów, a takim rewolucyjnym czołgiem był niewątpliwie T-54. Czołg, który co do pierwszych prototypów powstaje na początku 1945 roku. ale który formalnie zostaje przyjęty wiele miesięcy po zakończeniu II wojny światowej. Po prostu w pewnym momencie nie było potrzeby, aby takie czołgi jak T-44, T-54 czy IS-3 na gwałt wprowadzać do produkcji seryjnej, ale te czołgi powstały. Były gotowe, czy raczej dojrzewały w roku 1944 i 1945. Gdyby wybuchła III wojna światowa,

Odpowiedzią jest jego modernizacja KW-1S. a docelowo opracowanie zupełnie nowej konstrukcji, czołgu IS, który zostaje przyjęty na uzbrojenie w roku 1943 i tak jak KW ewoluuje z modelu z działem kaliber 76 mm do odmiany przejściowej z działem 85 mm i testy z działem 122 mm, tak IS najpierw otrzymuje armatę 85 mm, ale niemal od razu zostaje przyjęty do służby, nakazuje się jego produkcję z potężną armatą kal. 122 mm i taki czołg pojawia się na polu walki w pierwszych miesiącach 1944 roku. I taki czołg w roku 1944 nie ma swojego analogu, tak samo jak w roku 1941 nie ma go KW.

Nie ma po prostu drugiego czołgu ciężkiego o tak potężnej sile ognia, oczywiście obarczonej ograniczeniami. Amunicja rozdzielnego ładowania, niewielka liczba przewożonej amunicji. Ograniczenia w zakresie skuteczności ognia przeciwpancernego. Niska szybkostrzelność. Ale jako czołg wsparcia, jako czołg przełamania doskonale pełni swoją rolę. Nie jest tak wyspecjalizowany jak Tygrys 2. Jest czołgiem uniwersalnym. Może uderzyć i w czołg wroga. Jest śmiertelnie niebezpieczny jak trafi. Dla każdego czołgu przeciwnika. a jednocześnie jego podstawową rolą jest szturm, jest wsparcie własnego natarcia, jest wsparcie własnych czołgów średnich, wsparcie piechoty. To jest czołg ofensywny w rozumieniu czołg przełamania. Trzeba zdobywać miasta, trzeba przełamywać się przez polowe pozycje obronne, trzeba rozbijać ogniem koncentrującego się do przeciwuderzenia nieprzyjaciela IS-122.

spełnia to z nawiązką. Trzeba zatrzymać w obronie własnej nacierające najcięższe czołgi wroga? Nie ma problemu. IS-122 daje radę. A nie jest sam. Na bazie czołgów ciężkich Rosjanie opracowują działa samobieżne. Już na bazie czołgu KW i KW-1S powstaje ISU-152. Potężny pojazd z armatochałbicą. Znowu, tak silnie uzbrojony pojazd nie ma analogu w Wehrmachtzie, aż do pojawienia się tak naprawdę Jagdtigera. Po SU-152. Na bazie czołgu KW-1S powstaje działo samobieżne SU-152, które aż do czasu pojawienia się po niemieckiej stronie Jagdtigera znowu nie ma swojego analoga. I możemy się dzisiaj śmiać z tej rosyjskiej propagandowej frazy nie ma analoga w świecie.

Bo dzisiaj Rosjanie często w swojej propagandzie, swoje zacofanie próbują właśnie przykrywać tym starym sloganem, ale on wtedy w czasie II wojny światowej w zakresie wojsk pancernych miał swoje uzasadnienie, zwłaszcza w konfrontacji z Wehrmachtem. Że Rosjanie grali w swoją własną grę, że nawet kiedy musieli modyfikować czołgi pod wpływem nowych konstrukcji przeciwnika, takich jak Tygrys i Pantera, to jednak zawsze mieli własne pomysły. I to raczej oni zaskakiwali Niemców, a nie Niemcy ich. A więc po wygaśnięciu produkcji czołgów KW pojawiają się czołgi IS, a wraz z nimi stopniowo działa samobieżne ISU-152, następcy SU-152 oraz troszeczkę w sposób wymuszony ISU-122.

Nie było dość najcięższych armatohaubic, więc część tych pojazdów produkowanych na olbrzymią skalę wytwarzano z armatami kaliber 122 mm. Nie tak potężnymi jak kaliber 152 mm, ale przecież i tak o potężnej silogie. Ale przecież czołg IS-1, IS-2, czyli IS-85, IS-122 nie wyczerpują tej radzieckiej koncepcji rozwoju czołgów ciężkich. Chociaż Stalin w 1943 roku, widząc prototypy takich czołgów jak IS, IT-34, 85 powiedział na tych czołgach dokończymy wojnę. I dokończyli. to jednak to nie oznaczało końca prac nad zupełnie nową generacją czołgów ciężkich. To zaowocowało przede wszystkim konstrukcjami czołgów ciężkich IS-3 i IS-4, które w zakresie siły ognia powtarzały model IS-122, czyli IS-2.

Różniły się kwestiami ukształtowania opancerzenia, pewnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi agregatów wewnętrznych, a w przypadku czołgu IS-4 to był czołg Superczołg, to znaczy w Związku Radzieckim chciano opracować czołg o bardzo silnym opancerzeniu, które dorównywałoby niemieckiemu czołgowi Tygrys II. Z tej koncepcji wyłania się poniekąd czołg IS-4, który podobnie jak T-44, IS-3, T-54 w wersji prototypowej był gotowy w okresie 1944-1945, potem trafił do produkcji seryjnej. Cała masa czołgów radzieckich opracowanych w ramach ewolucji wojennej IS-3, IS-4, T-54, T-44, no one na II wojnę światową już nie zdążyły, ale to są czołgi drugowojenne.

Wywodzą się z ewolucji radzieckiej broni pancernej czasów Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. I Związek Radziecki kończy II wojnę światową mając cztery podstawowe nośniki czołgowe. Lekki nośnik, nazwijmy go umownie T-70, średni nośnik T-34 schodzący, ale jednak wciąż w produkcji i przewidziany jako wzór eksportowy dla tzw. państw socjalistycznych. T-54, T-44 uważany za zupełnie nowy, awangardowy nośnik własny dla armii radzieckiej. Wreszcie nośnik ciężki na bazie czołgów Josip Stalin. Każdy z tych nośników pozwala projektować różnorodne pojazdy. Nawet na bazie czołgu T-54 projektuje się działa samobieżna. One powstają na bazie T-34, nośnika T-70 i czołgów IS.

ale udaje im się stworzyć bardzo udany typ Centurion. Niemniej, zarówno jak powiedziałem Brytyjczycy, jak i Amerykanie, dochodzą do wniosku, że Armia Czerwona, przyszła Armia Radziecka, że jej potencjał pancerny stanowi jednak wyraźne zagrożenie. I nie tylko ilość radzieckich czołgów stanowi zagrożenie, nie tylko ilość radzieckich dział samobieżnych, ale także ich jakość w rozumieniu parametrów bojowych, czyli siły ognia, opancerzenia, formalnego zasięgu, manewrowości. Związek Radziecki to jest państwo, gdzie w czasie II wojny światowej powstało najwięcej czołgów. I inaczej niż w przypadku Wehrmachtu. Na przykład wdrażanie czołgów ciężkich zawsze odbywało się na dużą skalę. Czołgi KW, IS, działa samobieżne, ISU to są pojazdy, które wyprodukowano w tysiącach egzemplarzy.

Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.