Mentionsy Mentionsy
Podcast Ruchu Autonomii Śląska
Podcast Ruchu Autonomii Śląska

Podcast RAŚ: Górny Śląsk - co to takiego? dr hab. prof. UŚ Jerzy Gorzelik i Krzysztof Rogalski

16.06.2025 ·1 godz 2 min

Czym jest Górny Śląsk i jaki sens ma mówienie o jego historycznych granicach? Czy istnieje Podbeskidzie? Co łączy Górnoślązaków i Zagłębiaków? Jak wielki był "Wielki Górny Śląsk" i dlaczego utonął w Brynicy? Na te i inne tematy Krzysztof Rogalski rozmawia z Jerzym Gorzelikiem.Podoba Ci się? Subskrybuj kanał na ⁠Spotify, Apple Podcasts⁠ i ⁠Youtube⁠, polub, udostępnij, a jeśli chcesz pomóc w realizacji kolejnych odcinków, zostań naszym patronem w serwisie ⁠Patronite⁠! https://patronite.pl/autonomiaWięcej informacji o naszym stowarzyszeniu znajdziesz na stronie internetowej https://autonomia.plBaza linków:X (dawny Twitter): https://x.com/@AutonomiaSlaskaFacebook: https://www.facebook.com/ruch.autonomii.slaskaInstagram: https://www.instagram.com/ruch_autonomii_slaska/Tiktok: https://www.tiktok.com/@ruch_autonomii_slaskaApple Podcasts: https://podcasts.apple.com/us/podcast/podcast-ruchu-autonomii-%C5%9Bl%C4%85ska/id1814620280Spotify: https://open.spotify.com/show/7JSE2RUv3R79nkLaIoefHa

Otóż kiedy Po roku 1989 w ogóle była możliwa dyskusja o Górnym Śląsku, nieskrępowana cenzurą prewencyjną, rozmaitymi kliszami ideologicznymi, które narzucała władza. Szereg intelektualistów na Górnym Śląsku, ludzi nauki, aktywistów społecznych, zadawało sobie właśnie takie pytanie. Pamiętam tekst mojego kolegi z Uniwersytetu Śląskiego, później dyrektora Archiwum Państwowego w Katowicach, prof. Piotra Greinera, który wtedy jeszcze był doktorem. Tekst, który poświęcony był właśnie Granicą Górnego Śląska, zresztą Piotr Greiner później dostarczył materiałów kartograficznych do wspomnianej przez Ciebie syntezy dziejów sztuki Górnego Śląska, tekst, w którym właśnie pada to pytanie.

Pytanie podszyte pewną wątpliwością, czy po tych dziesięcioleciach nieistnienia w sferze administracyjnej możemy mówić w ogóle o jakimkolwiek istnieniu, jakimkolwiek bycie, któremu możemy przypisać to określenie Górny Śląsk. I oczywiście Piotr Greiner, sam przekonany górnoślązak, chciał odpowiedzieć na to pytanie pozytywnie. I takiej odpowiedzi także udzielił. Jednak to pytanie prowokuje, nawet jeżeli nie mamy wątpliwości co do odpowiedzi twierdzącej, Do kolejnego, które także kryje się w tym, co już powiedziałeś, mianowicie w jaki sposób Górny Śląsk istnieje, czy może inaczej, w jaki sposób w ogóle istnieją regiony.

Jeżeli się przyjrzymy zarówno książce, którą tutaj wymieniłeś, ona doczekała się dwóch wydań w 2004 i 2009 roku. To jest książka wydana przez cały nasz zespół, ówczesny zespół niewielkich historyków sztuki z Uniwersytetu Śląskiego, kierowany wówczas przez panią prof. Ewę Chojecką. Więc jeżeli przyjrzymy się tamtym mapom, które wyrysował prof. Piotr Greiner, to dostrzeżemy, że Ten kształt Górnego Śląska zostaje w pewnym momencie zamrożony. Do pewnego momentu te granice ewoluują, a od pewnego momentu jest przyjęty pewien stały kształt Górnego Śląska.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.