Stefan Batory. Jedyny, który tak moskala bił

Wojsko było głodne, nieopłacone i zniechęcone. Od dłuższego czasu nawet nie próbowano szturmu. Trzeba nam bardzo prosić Pana Boga, żeby nas wspomógł, bo nie będą łaski, a pomocy Jego. Wątpię ja, abyśmy tej obory dobyć mogli. I są świadek wydarzeń. Oblężenie Pskowa w czasie trzeciej wyprawy moskiewskiej trwało już trzy miesiące. Wydawać by się mogło, że tym razem nos Batorego zawiódł. Sam już szykował się do powrotu do kraju, choć armii kazał rozłożyć się na zimowe leża. Nadziei na zdobycie potężnej twierdzy pewnie nie miał, ale nadal prowadził grę. Tym razem przede wszystkim dyplomatyczną. Między obozami króla i cara krążył legat papieski Pozzewino, próbując nakłonić obu władców do pokoju.

Rękawiczek nie używa żadnych. Relacjonował włoski najemnik, pułkownik Dominic Ridolfino. Wróćmy jednak na pole elekcyjne, a nawet cofnijmy się do kampanii wyborczej. Gdyby istniały wówczas sondaże przedwyborcze, Batory początkowo szorowałby w nich po samym dnie. Wyżej stały nawet akcje uważanego za egzotycznego kandydata Alfonsa, księcia Ferrari i Modeny. W stronnictwie prohabzburskim Batorego wręcz lekceważą. Śmieszne są usiłowania Batorego i na nic się nie przydadzą. Chyba by Bóg chciał dziwowisko pokazać i naród ten już zupełnie zatracić. Pisał do cesarza jego ambasador Andrzej Dudycz. Na ostatnim miejscu wśród kandydatów wymienia go też poseł Wenecki, przy okazji świetnie charakteryzując jego silne strony.

Po dwóch knockdownach parł do nokautu. A w słowa podczas sejmu ubrał to niezawodny Zamoyski. Trzeba mu nie tylko pierze wyrwać, aby nie porosły, ale barki strącić. Trzeba go zrazić od morza. Stamtąd może być posilany praktykami, materiałem wojennym, rzemieślnikami. Tym razem celem była jedna z najpotężniejszych moskiewskich twierdz. Przy Pskowie, Połock czy Wielkie Łuki to były ledwie zameczki. Patrzymy już na Psków. O Jezu, toć wielkiego coś, by drugi Paryż. Pomóż nam do niego, Panie Boże, pisał świadek wyprawy. Sków był opasany wodami dwóch rzek i podwójnymi, grubymi na 3,5 metra murami o obwodzie 10 kilometrów.