Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Skarb I Rzeczpospolitej odnaleziony

15.05.2024 ·42 min 59 s

Świadectwo potęgi I Rzeczpospolitej - królewski pałac Villa Regia, perła architektury XVII-wiecznej Warszawy, przez stulecia spoczywał na dnie Wisły. Zniszczony przez Szwedów w okresie Potopu, przez lata uważany był za bezpowrotnie utracony. 350 lat po tych wydarzeniach grupa śmiałków postanowiła odnaleźć zaginiony skarb. Porwali się na przedsięwzięcie bez precedensu w polskiej i europejskiej archeologii - postanowili wydobyć z dna Wisły okazały pałac. Skąd było wiadomo, że Villa Regia utknęła na dnie Wisły? Na czym polega praca archeologa i czy może kojarzyć się z Indiana Jonesem? O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, dr hab. Hubert Kowalski, archeolog z Uniwersytetu Warszawskiego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Warunki atmosferyczne w tym wypadku w ogóle żeśmy ich nie brali pod uwagę. Ja to powtarzam że gdybym ja wiedział że kiedykolwiek woda zacznie opadać do tak niskich stanów to po prostu bym poczekał z całą ekipą. Natomiast nikt nie przypuszczał że kiedykolwiek taki poziom Wisła osiągnie. Także nasze badania w momencie kiedy żeśmy je zaczynali, zaczynaliśmy je w normalnym stanie rzeki, wręcz nawet przy znacznie wyższym, bo w 2010 roku mieliśmy kwestię powodziową, tak naprawdę wysoką falę i my przy takich stanach pływaliśmy nigdy nie spodziewając się tego, że kiedykolwiek ta woda opadnie. Natomiast dlaczego w 2009 roku? To pewnie zbieg okoliczności, natomiast to ma swoją historię, jeżeli mogę to powiedzieć.

Zapewniam wszystkich, że to nie była duża kwota. No właśnie, to tak brzmi bardziej jak pospolite ruszenie badawcze niż jakaś taka struktura, która mogłaby gwarantować duży sukces na zakończeniu. Trochę tak wyglądało, ale to też przypomnę, że my dzisiaj sobie opowiadamy o Wiśle, która ma zrobione bulwary, tak miasto jest zwrócone w kierunku Wisły, wszyscy nad tą Wisłę weekendami chodzą, a w 2009 roku Wisła była mocno osamotniona w tym mieście. Niewiele rzeczy się tam działo i też pragnę uzmysłowić, że taki człowiek jak ja, doktor, trzydziestoparoletni wtedy, chodził po ludziach w mieście i mówił dzień dobry, ja bym chciał wsparcie, głównie finansowe oczywiście, a po co to panu, no bo szukam zatopionych rzeźb w Wiśle.

Co nie było prawdą, ale to przekłamanie według mnie wynika pewnie właśnie z tego 2012 roku. Kiedy młody chłopak, który wędkował sobie, zobaczył kilka elementów, bo rzeczywiście Wisła odsłoniła kilka elementów i powiadomił media. I to spowodowało niestety problem, bo rok wcześniej jak działaliśmy, Nikt się w ogóle tam nie interesował tym, co robimy. Więc w spokoju, żeśmy sobie pracowali, namierzaliśmy obiekty, wyciągaliśmy je, po czym na końcu roku, jak już żeśmy zakończyli sezon, zrobiliśmy dużą konferencję prasową na Uniwersytecie Warszawskim. Naprawdę mediów było pełno. I no i oznajmiliśmy, tak?

czy w jakiś sposób zadośćuczynić temu, prawda? To wszystko jest szalenie interesujące. A jak to się przełożyło już na sam proces wydobywczy w kolejnych latach? Mówił Pan, że jeszcze rok 2015 to jest taki ważny moment. 2.15 dlatego że tak jak powiedziałem 2.13, 2.14 parę elementów też żeśmy wydobyli ale znacznie o mniejszych gabarytach. Natomiast 2015 rok był tym rokiem kiedy Wisła opadła do jakichś rekordowych po prostu niskich stanów i ten teren stał się w zasadzie plażą. co spowodowało, że musieliśmy znowu zareagować, ale też mogliśmy użyć innego sprzętu, między innymi magnetometru.

To tylko mogę dopowiedzieć, że policjanci z Komisariatu Rzecznego, którzy po pierwszych dwóch sezonach mówili, że już wypełnił się hangar, także Hubert może już nie chodzi więcej nad Wisłę, bo już wystarczy. Ale dodawali, że jakbym znalazł coś takiego, nie jakieś tam kamulce, tylko coś takiego prawdziwego. Czyli coś militarnego. Coś militarnego, tak. To no dobra, to okej. No i okazało się, że tak, wyszły dwa działa, no to było spektakularne, bo wydobycie dwóch dział z środka Wisły w Warszawie, to siedemnastowiecznych do tego, to robiło wrażenie, no i dostałem drugi hangar wtedy. W sumie tych obiektów rzeczywiście uzbieraliśmy około 20 ton.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.