Kartki w PRL. Gospodarka niedoboru

18.10.2023 ·52 min 36 s · 4 rozdziały

Napady na samochody transportujące cukier, mięso jako towar strategiczny i kartki nawet na… kartki - to wszystko się działo w komunistycznej Polsce. Choć reglamentacja niektórych towarów obowiązuje także dzisiaj, to nie ma wiele wspólnego z tym, co działo się w okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Niewydolność centralnie zarządzanej gospodarki była boleśnie oczywista. Powodowała ona wiele sytuacji, w które dzisiaj trudno uwierzyć. Na przykład, w pewnym momencie Polacy masowo wykupowali dżem truskawkowy, którego cena została sztucznie ustalona na poziomie 40% kosztów produkcji słoika. Słoik z dżemem był tańszy od pustego słoika! Zarobki Polek i Polaków rosnące od połowy lat 70. i związane z tym aspiracje doprowadziły do szeregu kryzysów społecznych. Państwo nie było w stanie produkować takiej ilości towarów, która zaspokoiłaby potrzeby Polaków. Robotnicze strajki z 1976 roku wybuchły po skokowej podwyżce cen mięsa. Podobnie stało się w 1980 roku, gdy w efekcie ogromnej fali protestów powstała "Solidarność". W dzisiejszym podcaście opowiemy o gospodarce niedoboru i reglamentacji towarów w okresie PRL. Rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość dr hab. Andrzej Zawistowski, historyk z Szkoły Głównej Handlowej oraz Instytutu Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckego. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

1:11 · Dlaczego w PRL brakowało towarów? 1

Co było tak permanentnie niedobrego z tą gospodarką socjalistyczną, że doszło do takich rozwiązań? Gospodarka socjalistyczna przez Kornaya nazwana gospodarką niedoboru. W swoim założeniu już miała podstawowe błędy, które nie uwzględniały owego podstawowych praw ekonomicznych, prawa podaży i prawa popytu. Państwo przyjęło na siebie regulację rynku łącznie z wyznaczaniem to kto, co, za ile, kiedy i dla kogo wyprodukuje. Nawet ceny były ustalone, oj tu niedaleko na Placu Trzech Krzyży. W Warszawie w Urzędzie Planowania on różne nazwy miał w różnych okresach PRL-u, ale tam ustalano ceny, co ile kosztuje i to były czasami absurdy. To nawet na posiedzeniach biura politycznego czy rządu z tego się śmiano, że nagle znika ze sklepów dżem truskawkowy w latach 80-tych, w 80-tym czarze.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.