Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP

05.03.2026 ·23 min 7 s

I Rzeczpospolita (I RP), demokracja szlachecka i przywileje szlacheckie nie sprawiły, że sarmaci nie byli narażeni na niebezpieczeństwa. Gdy Rzeczpospolita tego wymagała, szlachta polska brała udział w wojnach. Szlachcic-sarmata zapadał na choroby. Sarmatyzm i kultura sarmacka pozwalała na pojedynki, w których niejeden sarmata tracił życie. Rzeczpospolita Obojga Narodów, Rzeczpospolita w XVI wieku i sarmatyzm - kultura polskiej szlachty stworzyła obyczaj organizowania pogrzebów, przeżywania żałoby i radzenia sobie z tym, co przynosiła śmierć. W średniowieczu i w nowożytności memento mori to ważne motto. Sarmatyzm w Polsce to ważna część naszej kultury, o którym rzadko opowiada historia. Rzeczpospolita szlachecka i sarmatyzm polski w kontekście śmierci jej obywateli to temat dzisiejszego odcinka Rzeczy Historycznej.Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Jak zatem przebiegał taki pogrzeb? Pompa funebris wymagała odpowiedniej oprawy. Śmierć bliskiego była okolicznością do manifestacji rodzinnej i wychwalania zmarłego. Zamawiano pisarzy, którzy tworzyli okolicznościowe pisma, najczęściej wiersze i mowy. Sprowadzano szczególnie specjalnych architektów, którzy mieli przygotowywać kościół na ceremonię. Budowano specjalne katafalki. Niekiedy Castrum Doloris, czyli tak zwane obozy boleści, w których składano zmarłych. Czasami okres pożegnania trwał naprawdę długo, co zresztą wywoływało pewne zgrzyty i zgorszenia. Na przykład Izabela Poniatowska, nie mogąc doczekać się na pochowanie swojego męża Jana Klemensa Branickiego, poślubiła nowego adoratora Andrzeja Mokronowskiego.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.