Mentionsy Mentionsy
Podcast Maturalny
Podcast Maturalny

Referendum ogólnokrajowe w Polsce | Prof. UAM dr hab. Marcin Rachwał

15.11.2024 ·31 min 13 s · 2 rozdziały

W dzisiejszym odcinku Podcastu Maturalnego prof. UAM dr hab. Marcin Rachwał poruszy temat Referendum ogólnokrajowego w Polsce. Prof. Marcin Rachwał pracuje w Zakładzie Teorii Polityki - Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM w Poznaniu. Jego zainteresowania naukowe skupiają się m.in. wokół: konwencjonalnej i niekonwencjonalnej partycypacji politycznej, demokracji bezpośredniej, semibezpośredniej oraz przedstawicielskiej. Zapraszamy do wysłuchania odcinka.

1:52 · Podsumowanie i zakończenie 6

Wracając do przywołanej już w poprzednim punkcie Konstytucji RP z 1997 roku, chciałem zaznaczyć, że w Polsce wszystkie referenda na poziomie ogólnokrajowym mają charakter fakultatywny. Trzecie kryterium, w oparciu o które możemy dokonać podziału omawianej instytucji demokracji bezpośredniej, to kryterium zasięgu terytorialnego. I tutaj co do zasady wyodrębniamy referenda ogólnopaństwowe, zwane też ogólnokrajowymi. Albo referenda lokalne, regionalne. A więc referendum ogólnopaństwowe będzie przeprowadzane w skali całego państwa i dotyczy ono zazwyczaj spraw szczególnie dla niego istotnych.

Ja tu ograniczę się do takich czterech Najczęściej występujących właśnie rodzajów referendów z uwagi na przedmiot głosowania i tu możemy wyróżnić po pierwsze referenda konstytucyjne. Przedmiotem głosowania w tym przypadku jest uchwalenie Zmiany ustawy konstytucyjnej, zmiany konstytucji w Polsce tego typu głosowanie występuje zgodnie z artykułem 235. Referendum może być Elementem ścieżki legislacyjnej w zakresie zmiany Konstytucji po przyjęciu tej zmiany przez Sejm i Senat.

Prof. Uziembły. I to było o referendach obligatoryjnych, które pierwsze zdanie, referendy obligatoryjne mają charakter obowiązkowy i dalej to, co mniej więcej wcześniej wybrzmiało z mojej wypowiedzi. Drugi materiał źródłowy, przepisy prawne z Konstytucji RP. I tutaj przytoczono artykuł 90 i artykuł 125 Konstytucji RP. Nie w pełnym brzmieniu, ale te najważniejsze kwestie, które odnoszą się do zarządzenia głosowania. I były trzy zadania. Tak jak wspomniałem wcześniej, jest to wiązka zadań. Pierwsze zadanie. Rozstrzygnij, czy w porządku prawnym Rzeczypospolitej Polskiej występuje referendum obligatoryjne.

W Rzeczypospolitej Polskiej prawo zarządzania referendum wskazanego w artykule 125 ma i tu maturzyści, maturzystki miały zadanie następujące, należało uzupełnić. Ma Sejm RP lub Prezydent RP i tuż było podane za zgodą Senatu RP. A więc w przypadku tego zadania Należało znać, kto ma uprawnienia do zarządzania referendum w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa. To nie było w materiale źródłowym podane, a więc należało pamiętać, że jest to Sejm lub Prezydent za zgodą Senatu. Poziom wykonania zadania wyniósł 13%, a więc było to zadanie bardzo trudne.

Po drugie jest to wyrażenie zgody na ratyfikację niektórych umów międzynarodowych. I po trzecie jest to zatwierdzenie ustawy o zmianie konstytucji po przeprowadzeniu ścieżki legislacyjnej w Sejmie i Senacie. To jest pierwsza cecha charakterystyczna. Druga cecha charakterystyczna to wspomniana fakultatywność referendum ogólnokrajowego, a więc w polskim porządku konstytucyjnym na poziomie ogólnokrajowym nie ma referendum obligatoryjnego. Trzecia cecha charakterystyczna to zarządzanie referendum. Prawo do zarządzania referendum ma Sejm lub prezydent za zgodą Senatu. Jednakże jest jeden wyjątek, jest to referendum zatwierdzające ustawę o zmianie Konstytucji.

A więc referendum z art. 235 ustawy zasadniczej i to głosowanie ma prawo zarządzić Marszałek Sejmu na wniosek co najmniej 1 piątej ustawowej liczby posłów, Senatu lub Prezydenta RP. Innymi słowy, jeżeli uprawnione podmioty do wystąpienia z projektem ustawy o zmianie Konstytucji Po przeprowadzeniu ścieżki legislacyjnej w Sejmie i Senacie wyrażą taką wolę, przypomnę, 1 piąta ustawowej liczby posłów, czyli co najmniej 92 posłów, Senat lub Prezydent RP, jeżeli wyrażą taką wolę i wystąpią z wnioskiem do Marszałka Sejmu, ten ma obowiązek zarządzenia referendum konstytucyjnego.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.